V CZ 62/10

Sygn. akt V CZ 62/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 15 października 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
SSN Marta Romańska 
 
w sprawie z wniosku B. R. i A. M. 
przy uczestnictwie W. M. i K. M. 
o dział spadku, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 października 2010 
r., 
zażaleń uczestników postępowania K. M. i W. M. 
na postanowienie Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt II Ca (…), 
 
1. 
oddala zażalenie uczestniczki postępowania K. M.; 
2. 
uchyla zaskarżone postanowienie w części odrzucającej skargę kasacyjną 
uczestnika postępowania W. M. od postanowienia Sądu Okręgowego w Ś. z 
dnia 4 marca 2010 r., sygn. akt II Ca (…) co do rozstrzygnięć zawartych w 
punktach II, III i IV, a w pozostałym zakresie oddala zażalenie uczestnika 
postępowania.  
Uzasadnienie 
 
Sąd Rejonowy w W. dnia 6 listopada 2009 r. wydał postanowienie w sprawie z 
wniosku B. R. i A. M. przy udziale W. M. i K. M. w sprawie o dział spadku i stwierdzenie 
nabycia 
własności przez 
zasiedzenie. 
Wnioskodawczyni 
B. 
R. 
i uczestnicy 
postępowania wnieśli apelacje od tego postanowienia. Sąd Okręgowy w Ś. 

 
2 
postanowieniem z dnia 4 marca 2010 r. odrzucił apelację K. M. oraz apelację W. M. w 
części dotyczącej żądania stwierdzenia zasiedzenia, częściowo zmienił zaskarżone 
postanowienie, oddalił dalej idącą apelację uczestnika postępowania i w całości apelację 
wnioskodawczyni oraz oddalił wnioski B. R. i W. M. o zasądzenie kosztów postępowania 
apelacyjnego. 
Uczestnicy 
postępowania 
wnieśli 
skargi 
kasacyjne 
od 
tego 
postanowienia, zaskarżając je w całości. 
Sąd Okręgowy w Ś. postanowieniem z dnia 26 maja 2010 r. odrzucił obie skargi 
kasacyjne. Wyjaśnił, że zaskarżonym postanowieniem w punkcie I odrzucono w całości 
apelację K. M. oraz apelację W. M. w części dotyczącej żądania stwierdzenia 
zasiedzenia jako niedopuszczalne, ponieważ zostały one wniesione od nieistniejącego 
w tym zakresie postanowienia Sądu Rejonowego. Na takie postanowienie Sądu 
Okręgowego nie przysługuje zaś skarga kasacyjna, ale zażalenie (art. 3941 § 2 
w związku z art. 13 § 2 k.p.c.), wobec czego skargi kasacyjne uczestników 
postępowania, które dotyczą wyłącznie kwestii stwierdzenia zasiedzenia, podlegały 
odrzuceniu jako niedopuszczalne. 
W zażaleniach na postanowienie Sądu Okręgowego w Ś. uczestnicy 
postępowania zarzucili naruszenie art. 394 § 2 w związku z art. 3941 § 3 w związku z 
art. 13 § 2 i art. 3986 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że skarga 
kasacyjna od postanowienia Sądu Okręgowego odrzucającego apelację nie podlega 
rozpoznaniu jako zażalenie oraz naruszenie art. 5191 § 1 oraz art. 3986 § 2 w związku z 
art. 13 § 2 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że skarga kasacyjna podlega odrzuceniu, 
chociaż obejmuje swoim zakresem rozstrzygnięcia, od których skarga kasacyjna 
przysługuje. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Sąd Rejonowy w W. w postanowieniu z dnia 6 listopada 2009 r. w ogóle nie 
orzekał o żądaniu uczestników postępowania zmierzając do stwierdzenia nabycia 
własności nieruchomości przez zasiedzenie. W tej sytuacji Sąd Okręgowy w Ś. w 
postanowieniu z dnia 4 marca 2010 r. trafnie przyjął, że apelacja uczestniczki 
postępowania K. M. oraz apelacja uczestnika postępowania W. M. w części dotyczącej 
żądania stwierdzenia zasiedzenia podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne, odnoszą 
się bowiem do orzeczenia nieistniejącego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego 
z dnia 28 maja 1998 r., III CKN 409/98, niepubl.). Powołane w zażaleniu postanowienie 
Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2004 r., I PZ 8/04 (OSNP 2005, nr 1, poz. 9) dotyczy 
innej sytuacji, gdy Sąd Okręgowy nadał swemu orzeczeniu formę wyroku, choć nie 

 
3 
zawiera ono żadnego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, a dotyczy wyłącznie kwestii 
formalnych (procesowych), prawidłową formą orzeczenia było więc postanowienie (art. 
354 k.p.c.). 
Sąd Okręgowy w Ś. nietrafnie natomiast odrzucił skargę kasacyjną od 
pozostałych rozstrzygnięć zawartych w postanowieniu tego Sądu z dnia 4 marca 2010 
r., które dotyczą działu spadku i od których skarga kasacyjna przysługuje. 
Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 i 39815 § 1 w 
związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).