V CZ 62/05

Sąd Najwyższy2005-06-14
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
kasacjapełnomocnictwobrak formalnyoświadczenie radcy prawnegoSąd Najwyższypostępowanie zażalenioweart. 89 k.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o odrzuceniu kasacji z powodu braku formalnego, związanego z niezłożeniem przez pełnomocnika oświadczenia o braku stosunku pracy.

Pozwany złożył kasację, której pełnomocnik nie dołączył wymaganego oświadczenia o braku stosunku pracy. Po wezwaniu do uzupełnienia braku, inny pełnomocnik zgłosił się do sprawy, jednak pierwotny brak nie został usunięty. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na to postanowienie, potwierdzając, że brak oświadczenia pełnomocnika stanowił wadę formalną uniemożliwiającą rozpoznanie kasacji.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jego kasacji. Kasacja została odrzucona z powodu braku formalnego, polegającego na niezłożeniu przez pierwotnego pełnomocnika pozwanego, radcę prawnego I. W., wymaganego oświadczenia o braku stosunku pracy, zgodnie z art. 89 § 3 k.p.c. Mimo wezwania do uzupełnienia tego braku, oświadczenie nie zostało złożone. W międzyczasie zgłosił się inny pełnomocnik, radca prawny E. T., który złożył prawidłowe pełnomocnictwo, jednakże nie mogło to sanować pierwotnej wady kasacji. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, potwierdził stanowisko Sądu Apelacyjnego, że niezłożenie wymaganego oświadczenia przez pełnomocnika stanowi brak formalny kasacji, który uzasadnia jej odrzucenie. Podkreślono, że pełnomocnictwo nowego pełnomocnika nie mogło naprawić wady kasacji sporządzonej przez poprzedniego pełnomocnika. Sąd Najwyższy odrzucił również argument, że sprawa mogła być traktowana jako gospodarcza, co mogłoby wpływać na wymogi dotyczące pełnomocnictwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, niezłożenie przez radcę prawnego oświadczenia o braku stosunku pracy stanowi brak formalny kasacji, który uzasadnia jej odrzucenie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził, że wymóg złożenia oświadczenia o braku stosunku pracy przez radcę prawnego jest istotnym wymogiem formalnym pełnomocnictwa procesowego. Niespełnienie tego wymogu, nawet po wezwaniu do uzupełnienia, skutkuje odrzuceniem kasacji. Podkreślono, że pełnomocnictwo nowego pełnomocnika nie może sanować wadliwości kasacji sporządzonej przez poprzedniego pełnomocnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny (utrzymał w mocy postanowienie o odrzuceniu kasacji)

Strony

NazwaTypRola
(…) Spółdzielnia Mieszkaniowa w C.spółkapowód
D. O.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 89 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pełnomocnictwo procesowe udzielone przez osobę fizyczną radcy prawnemu powinno zawierać oświadczenie pełnomocnika, że nie pozostaje on w stosunku zatrudnienia.

k.p.c. art. 3935

Kodeks postępowania cywilnego

Brak formalny kasacji, który nie został usunięty pomimo wezwania, uzasadnia jej odrzucenie.

Pomocnicze

u.o.r.p. art. 8 § ust. 2

Ustawa o radcach prawnych

Radca prawny może świadczyć pomoc prawną osobom fizycznym tylko w ramach wykonywania zawodu w kancelarii lub określonych spółkach, bez jednoczesnego pozostawania w stosunku pracy.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.h. art. 298

Kodeks handlowy

Przepis dotyczący odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez przedsiębiorstwo państwowe lub spółkę handlową.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezłożenie przez radcę prawnego I. W. oświadczenia o braku stosunku pracy stanowi brak formalny kasacji. Pełnomocnictwo nowego pełnomocnika procesowego nie może sanować wady kasacji związanej z pełnomocnictwem pierwotnego pełnomocnika. Sprawa nie jest sprawą gospodarczą, co wyklucza inne traktowanie wymogów formalnych pełnomocnictwa.

Odrzucone argumenty

Aktualne pełnomocnictwo procesowe spełnia wymagania przewidziane w art. 89 § 3 k.p.c. I. W. nie mogła złożyć żądanego oświadczenia, ponieważ wykonuje zawód radcy prawnego również na podstawie umowy o pracę. Wada kasacji jest związana z pełnomocnictwem udzielonym I. W., a nowy pełnomocnik nie sporządzał kasacji.

Godne uwagi sformułowania

nie dopełniła (...) wymagania przewidzianego w art. 89 § 3 k.p.c., także po wezwaniu jej do tego pod rygorem odrzucenia kasacji niezłożenie wspomnianego oświadczenia przez I. W. stanowi brak formalny kasacji, który uzasadnia jej odrzucenie wada kasacji jest związana z pełnomocnictwem udzielonym I. W. Radca prawny E. T. nie sporządzał kasacji i dlatego jego pełnomocnictwo nie może sanować stwierdzonej wady kasacji.

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący

Hubert Wrzeszcz

sprawozdawca

Tadeusz Żyznowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych pełnomocnictwa radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym oraz zasady sanowania wad formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezłożenia oświadczenia o braku stosunku pracy przez pełnomocnika w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje znaczenie drobnych, ale kluczowych formalności procesowych, które mogą decydować o losach sprawy, nawet na etapie kasacji.

Nawet drobny błąd formalny w pełnomocnictwie może pogrzebać szanse na kasację – lekcja z Sądu Najwyższego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 62/05 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) SSN Tadeusz Żyznowski w sprawie z powództwa (…) Spółdzielni Mieszkaniowej w C. przeciwko D. O. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 czerwca 2005 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 lutego 2005 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Radca prawny I. W., którą pozwany D. O. ustanowił pełnomocnikiem procesowym w sprawie, złożyła pełnomocnictwo bez oświadczenia, że nie pozostaje w stosunku pracy (art. 89 § 3 k.p.c.). Po sporządzeniu przezeń kasacji, przewodniczący zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2005 r. wezwał ją do złożenia wspomnianego oświadczenia w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia kasacji. Na skutek tego zarządzenia, doręczonego dnia 21 stycznia 2005 r., zgłosił się w sprawie inny pełnomocnik pozwanego – radca prawny E. T. i złożył właściwie pełnomocnictwo procesowe. Żądane oświadczenie, że pierwotny pełnomocnik pozwanego nie pozostaje w stosunku pracy nie zostało złożone. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 11 lutego 2005 r. odrzucił kasację pozwanego z powodu nieusunięcia jej braku formalnego (art. 3935 k.p.c.). W zażaleniu radca prawny E. T. wniósł o uchylenie tego postanowienia. Zarzucił, że nie ma podstaw do odrzucenia kasacji, ponieważ aktualne pełnomocnictwo 2 procesowe spełnia wymagania przewidziane w art. 89 § 3 k.p.c. Wyjaśnił ponadto, że I. W. nie mogła złożyć żądanego oświadczenia, ponieważ wykonuje zawód radcy prawnego również na podstawie umowy o pracę. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 89 § 3 k.p.c. składne przez radcę prawnego pełnomocnictwo procesowe udzielone mu przez osobę fizyczną powinno zawierać oświadczenie pełnomocnika, że nie pozostaje on w stosunku zatrudnienia. Przytoczony przepis pozostaje – co trafnie podkreślił Sąd Apelacyjny – w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), który stanowi, że radca prawny może świadczyć pomoc prawną osobom fizycznym tylko w ramach wykonywania zawodu w kancelarii radcy prawnego lub spółkach cywilnej, jawnej, partnerskiej lub komandytowej z wyłącznym udziałem jako wspólników w spółkach cywilnej, jawnej i partnerskiej oraz komplementariuszy w spółce komandytowej radców prawnych lub radców prawnych i adwokatów, a także prawników zagranicznych wykonujących stałą praktykę na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 126, poz. 1069), jeżeli wyłącznym przedmiotem działalności takich spółek jest świadczenie pomocy prawnej – bez jednoczesnego pozostawania w stosunku pracy. Raca prawny I. W., która sporządziła kasacje pozwanego, nie dopełniła – co przyznał skarżący w zażaleniu – wymagania przewidzianego w art. 89 § 3 k.p.c., także po wezwaniu jej do tego pod rygorem odrzucenia kasacji. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000 r., I CKN 345/98 (OSNC 2000 nr 7-8, poz. 140), trafnie uznał, że niezłożenie wspomnianego oświadczenia przez I. W. stanowi brak formalny kasacji, który uzasadnia jej odrzucenie. Zaskarżonego postanowienia nie podważa zarzut, że następny pełnomocnik procesowy pozwanego – radca prawny E. T. przedłożył pełnomocnictwo wraz z oświadczeniem, że nie pozostaje w stosunku pracy, ponieważ wada kasacji jest związana z pełnomocnictwem udzielonym I. W. Radca prawny E. T. nie sporządzał kasacji i dlatego jego pełnomocnictwo nie może sanować stwierdzonej wady kasacji. Podniesiony w zażaleniu zarzut nieważności postępowania z powodu braku należytego umocowania pełnomocnika procesowego – I. W. jest poza granicami kontroli przeprowadzanej w postępowaniu zażaleniowym. Dotyczy on bowiem etapu 3 postępowania do wydania zaskarżonego postanowienia. W fazie postępowania objętego kontrolą zażaleniową I. W. nie była już pełnomocnikiem pozwanego. Trafnie jest także stanowisko Sądu Apelacyjnego, że sprawa wytoczona przeciwko pozwanemu (powództwo z art. 298 k.h.) nie jest sprawą gospodarczą (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1994 r., III CZP 140/94, OSNC 1995, nr 3, poz. 45). Nie zachodzi zatem związany ze sprawą gospodarcza wypadek, gdy radca prawny reprezentujący przedsiębiorcę, będącego osobą fizyczną, nie składa oświadczenia przewidzianego w art. 89 § 3 k.p.c. (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2001 r., III CZP 37/01, OSNC 2002, nr 2, poz. 20). Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).