V CZ 61/10

Sąd Najwyższy2010-09-29
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądoweart. 102 k.p.c.zasady słusznościzażalenieSąd Najwyższypostanowienie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o kosztach postępowania zażaleniowego, uznając, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. ze względu na specyficzne okoliczności sprawy.

Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów postępowania zażaleniowego, domagając się zasądzenia od pozwanego kwoty 775 zł. Zarzucił naruszenie art. 102 k.p.c. przez nieobciążenie pozwanego kosztami. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że sytuacja, w której Sąd drugiej instancji zmienił postanowienie sądu pierwszej instancji w sprawie zabezpieczenia, a pozwany nie miał na to wpływu, stanowi wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda M. Ś. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 6 maja 2010 r. w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny, zmieniając postanowienie Sądu Okręgowego w K. dotyczące zabezpieczenia roszczenia powoda, nie obciążył pozwanego D. W. kosztami postępowania zażaleniowego, powołując się na art. 102 k.p.c. i wynik postępowania. Powód zarzucił naruszenie tego przepisu, argumentując, że nie można przyjąć, iż zasady słuszności przemawiają za ulgą w kosztach dla pozwanego, zwłaszcza że nie był on aktywny w postępowaniu. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że art. 102 k.p.c. stanowi wyjątek od zasady obciążania przegrywającego kosztami i wymaga oceny wszystkich okoliczności sprawy. W ocenie Sądu Najwyższego, sytuacja, w której Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie sądu pierwszej instancji w sprawie zabezpieczenia, a pozwany nie miał na to wpływu, stanowiła wypadek szczególnie uzasadniony, uzasadniający nieobciążanie go kosztami postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, taka sytuacja stanowi wypadek szczególnie uzasadniony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 102 k.p.c. pozwala na odstępstwo od zasady obciążania przegrywającego kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych, których ocena zależy od swobodnej oceny sądu uwzględniającej wszystkie okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie zmiana postanowienia przez sąd drugiej instancji, na którą pozwany nie miał wpływu, została uznana za taką okoliczność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

D. W.

Strony

NazwaTypRola
M. Ś.osoba_fizycznapowód
D. W.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może w wypadkach szczególnie uzasadnionych nie obciążać strony przegrywającej kosztami procesu lub zasądzić tylko część kosztów. Ocena, czy wypadek jest szczególnie uzasadniony, należy do swobodnej oceny sądu, który musi uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności strony przegrywającej za koszty procesu.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja, w której Sąd drugiej instancji zmienił postanowienie sądu pierwszej instancji w sprawie zabezpieczenia roszczenia powoda, a pozwany nie miał na to żadnego wpływu, stanowi wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Nie można przyjąć, że zasady słuszności przemawiają za udzieleniem obowiązanemu (pozwanemu) swoistej ulgi w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego, zwłaszcza że obowiązek ponoszenia kosztów nie jest uzależniony od czynnego udziału obowiązanego w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami Ustalenie, czy w sprawie zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony”, zależy od swobodnej oceny sądu Ocena ta musi jednakże uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący

Barbara Myszka

członek

Krzysztof Pietrzykowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów postępowania zażaleniowego, zwłaszcza gdy sąd drugiej instancji zmienia postanowienie sądu pierwszej instancji w kwestii zabezpieczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze zmianą postanowienia o zabezpieczeniu przez sąd drugiej instancji i brakiem wpływu strony na tę zmianę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii kosztów postępowania, co jest istotne dla prawników, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć, które zainteresowałyby szerszą publiczność.

Sektor

cywilne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 61/10 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Barbara Myszka SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M. Ś. przeciwko D. W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 września 2010 r., zażalenia powoda na orzeczenie o kosztach, zawarte w postanowieniu Sądu Apelacyjnego z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt I ACz (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 6 maja 2010 r. wydanym na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie zabezpieczenia roszczenia powoda zmienił zaskarżone postanowienie, a w punkcie 3 nie obciążył pozwanego kosztami postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że „wobec wyniku postępowania zażaleniowego i braku możliwości na tym etapie postępowania udziału w nim obowiązanego nie było uzasadnione obciążanie obowiązanego kosztami postępowania zażaleniowego (art. 102 k.p.c.)”. 2 W zażaleniu na rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie nieobciążania obowiązanego kosztami postępowania zażaleniowego pełnomocnik powoda, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c., wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie od obowiązanego na rzecz uprawnionego kwoty 775 złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Podkreślił, że nie można przyjąć, iż zasady słuszności przemawiają za udzieleniem obowiązanemu swoistej ulgi w zakresie kosztów postępowania, zwłaszcza, że obowiązek ponoszenia kosztów nie jest uzależniony od czynnego udziału obowiązanego w postępowaniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od zasady odpowiedzialności strony przegrywającej sprawę za koszty procesu (art. 98 § 1 k.p.c.). Według tego przepisu, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Ustalenie, czy w sprawie zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony”, zależy od swobodnej oceny sądu (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07, niepubl.). Ocena ta musi jednakże uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2010 r., I CZ 112/09, niepubl.). W okolicznościach niniejszej sprawy wypadkiem szczególnie uzasadnionym jest sytuacja, gdy Sąd drugiej instancji zmienił postanowienie Sądu pierwszej instancji w sprawie zabezpieczenia roszczenia powoda w sytuacji, gdy pozwany nie miał na to żadnego wpływu. Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI