V CZ 60/07

Sąd Najwyższy2007-06-22
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
opłata sądowakoszty sądoweskarga kasacyjnaodrzucenie pismazaokrąglenie opłatyk.p.c.Sąd Najwyższypostępowanie apelacyjne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie Gminy P. na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nienależytego opłacenia.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną Gminy P. od wyroku z powodu nieopłacenia jej w całości, wskazując na niedopłatę 35 groszy. Gmina wniosła zażalenie, argumentując naruszenie przepisów k.p.c. i nieproporcjonalność sankcji. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że opłata uiszczona bez wymaganego zaokrąglenia do pełnego złotego nie jest opłatą należytą i skutkuje odrzuceniem pisma.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Gminy P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę kasacyjną Gminy od wyroku Sądu II instancji. Powodem odrzucenia była nienależyta opłata sądowa – końcówka opłaty nie została zaokrąglona do pełnego złotego, co jest wymagane przez art. 21 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Apelacyjny powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 83/06). Gmina P. zarzuciła naruszenie art. 1302 § 3 i § 5 k.p.c., wskazując na niewielką niedopłatę (35 gr), trudną sytuację pełnomocnika (pobyt w szpitalu) oraz kwestionując zastosowanie uchwały do skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. Podkreślił, że opłata uiszczona bez wymaganego zaokrąglenia nie jest opłatą należytą i podlega sankcjom przewidzianym w art. 1302 § 1-3 k.p.c., w tym odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd uznał, że przepisy nie różnicują skutków nienależytego opłacenia apelacji i skargi kasacyjnej. Argument o niewspółmierności sankcji do rozmiaru uchybienia również został odrzucony, wskazując na rygory procesowe wynikające z zasady samoobliczania i samoopłacania kosztów przez profesjonalistów. Sąd stwierdził, że stan zdrowia pełnomocnika nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości opłaty, a mógłby być ewentualnie podstawą wniosku o przywrócenie terminu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał odrzucenie skargi kasacyjnej za prawidłowe i oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, skarga kasacyjna opłacona z niedopłatą podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Opłata uiszczona bez wymaganego zaokrąglenia do pełnego złotego w górę nie jest opłatą należytą. Sankcja odrzucenia pisma jest przewidziana w przepisach k.p.c. i nie różnicuje się w zależności od wielkości niedopłaty ani rodzaju środka odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

Gmina P. (przegrała zażalenie)

Strony

NazwaTypRola
Centrum […] Spółka Akcyjna w K.spółkapowód
Gmina P.instytucjapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 1302 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Nienależyte opłacenie skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika skutkuje jej odrzuceniem.

Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. art. 21

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Wymaga zaokrąglenia końcówki opłaty sądowej do pełnego złotego w górę.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.

Pomocnicze

k.p.c. art. 1302 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek wezwania do uiszczenia dopłaty powstaje, gdy sąd określił wyższą wartość przedmiotu zaskarżenia niż wskazana przez stronę.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 84

Podstawa prawna nałożenia obowiązku ponoszenia ciężarów publicznych, w tym opłat sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata sądowa musi być uiszczona w pełnej należnej wysokości, w tym z zaokrągleniem do pełnego złotego. Niedopłata, nawet niewielka, skutkuje odrzuceniem pisma procesowego, jeśli nie zostanie uzupełniona. Przepisy dotyczące opłat i sankcji za ich nieuiszczenie są rygorystyczne i nie przewidują wyjątków ze względu na stan zdrowia pełnomocnika czy wątpliwości co do wartości przedmiotu sporu.

Odrzucone argumenty

Niedopłata 35 groszy jest zbyt mała, aby uzasadniać odrzucenie skargi kasacyjnej. Stan zdrowia pełnomocnika był przyczyną niedopłaty i powinien być uwzględniony. Uchwała Sądu Najwyższego (III CZP 83/06) dotyczyła apelacji, a nie skargi kasacyjnej. Wartość przedmiotu zaskarżenia budziła wątpliwości, co powinno skutkować wezwaniem do uzupełnienia opłaty.

Godne uwagi sformułowania

Opłata uiszczona bez wymaganego zaokrąglenia do pełnego złotego w górę nie jest opłatą należytą. Rygory procesowe przewidziane na wypadek nieopłacenia lub nienależytego opłacenia środka odwoławczego przez profesjonalnego pełnomocnika są konsekwencją wprowadzenia zasady samoobliczania i samoopłacania kosztów sądowych przez profesjonalistów. Zaś uiszczenie opłaty w wysokości niższej niż należna nie stanowi wypełnienia fiskalnego obowiązku wobec Skarbu Państwa.

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący

Zbigniew Strus

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego podejścia do opłat sądowych w postępowaniu kasacyjnym i interpretacji art. 21 ustawy o kosztach sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedopłaty opłaty sądowej w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak drobne niedopatrzenia formalne, nawet rzędu groszy, mogą prowadzić do odrzucenia środka odwoławczego, co jest istotne dla praktyków prawa.

Groszowe niedopłaty i utrata szansy na kasację – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady opłat sądowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 60/07 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 22 czerwca 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Strus 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa Centrum […] Spółki 
Akcyjnej w K. 
przeciwko Gminie P. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 22 czerwca 2007 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 2 lutego 2007 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
2 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 2 lutego 2007 r. Sąd Apelacyjny z powołaniem na treść 
art. 1302 § 3 k.p.c. i jego wykładnię dokonaną przez Sąd Najwyższy w uchwale z 22 
listopada 2006 r. (III CZP 83/06, Wokanda 2006/12/12), odrzucił skargę kasacyjną 
wniesioną przez pozwaną Gminę P. od wyroku tego Sądu z dnia 3 października 2006 
r. Sąd II instancji uznał, że pozwana nie opłaciła właściwie skargi, ponieważ końcówka 
opłaty nie została zaokrąglona do pełnego złotego, czego wymaga art. 21 ustawy z 
dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 
1398 ze zm.). 
Pozwana zażaliła się na to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła 
naruszenie art. 1302 § 3 i § 5 k.p.c. przez ich niewłaściwe, nazbyt restrykcyjne 
zastosowanie w sytuacji, kiedy niedopłata wynosiła 35 gr. Podniosła, że jej 
pełnomocnik przebywał w szpitalu i nie miał wpływu na  dokonanie opłaty, że wartość 
przedmiotu zaskarżenia budziła wątpliwości, a uchwała, na którą powołał się Sąd 
II instancji, dotyczyła apelacji, a nie skargi kasacyjnej. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zagadnienie interpretacji art. 21 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych i skutków uiszczenia przez pełnomocnika, 
wnoszącego środek odwoławczy, opłaty obliczonej  bez zaokrąglenia jej końcówki 
w górę do pełnego złotego, było przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego 
w powołanej przez Sąd Apelacyjny uchwale z 22 listopada 2006 r. (III CZP 83/06). 
Stanowisko zajęte w tej uchwale, akcentuje fakt, że przewidziane w art. 21 ustawy 
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych uzupełnienie opłaty jest ustawowym, 
obligatoryjnym świadczeniem publicznoprawnym, nałożonym w sposób zgodny 
z wymaganiami art. 84 Konstytucji, które musi respektować strona zobowiązana oraz 
sąd, jako organ stosujący prawo, a więc także jest opłatą sądową.  
Opłata uiszczona bez wymaganego zaokrąglenia do pełnego złotego w górę 
nie jest opłatą należytą i w sytuacji, kiedy dotyczy pisma wniesionego przez 
adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, podlega sankcjom 

 
 
3 
przewidzianym w przepisach art. 1302 § 1 – 3 k.p.c. W wypadku, kiedy niewłaściwie 
została opłacona skarga kasacyjna zastosowanie znajduje sankcja przewidziana 
w art. 1302 § 3 k.p.c., co oznacza obowiązek jej odrzucenia przez sąd. Wbrew 
stanowisku skarżącego przepisy nie różnicują skutków niewłaściwego opłacenia 
apelacji, od takiego samego uchybienia dotyczącego skargi kasacyjnej, zatem zarzuty 
oparte na założeniu, że niezaokrąglenie opłaty od skargi kasacyjnej powinno być 
traktowane łagodnej, są chybione. 
Skarżący podnosił również niewspółmierność sankcji przewidzianej w art. 1302 
§ 3 k.p.c. w stosunku do rozmiaru uchybienia. Także jednak w tym zakresie podzielić 
należy stanowisko wyrażone w przywołanej wcześniej uchwale z 22 listopada 2006 r., 
że rygory procesowe przewidziane na wypadek nieopłacenia lub nienależytego 
opłacenia 
środka 
odwoławczego 
przez 
profesjonalnego 
pełnomocnika 
są konsekwencją wprowadzenia przez ustawodawcę z dniem 2 marca 2006 r. zasady 
samoobliczania i samoopłacania kosztów sądowych przez profesjonalistów. 
Zaś uiszczenie opłaty w wysokości niższej niż należna nie stanowi wypełnienia 
fiskalnego obowiązku wobec Skarbu Państwa. Przyjęcie stanowiska pozwanej, 
że obowiązek opłacenia pisma procesowego zostaje spełniony również przy 
niewielkiej niedopłacie nie znajduje podstawy prawnej i prowadziłoby do chaosu. 
Argumenty skarżącej, że wartość przedmiotu zaskarżenia budziła wątpliwości 
Sądu, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem ostatecznie 
Sąd Apelacyjny przyjął za prawidłową wartość przedmiotu zaskarżenia wskazaną 
przez pozwaną, od której pozwana powinna była prawidłowo obliczyć opłatę 
stosunkową. Obowiązek wezwania pełnomocnika przez sąd do uiszczenia dopłaty 
powstaje jedynie wówczas, kiedy obowiązek uiszczenia opłaty stosunkowej powstał 
na skutek sprawdzenia przez ten sąd wskazanej przez stronę wartości przedmiotu 
zaskarżenia (art. 1302 § 5 k.p.c.), a zatem – kiedy sąd określił wyższą wartość niż 
wskazana przez stronę. 
Dla oceny prawidłowości uiszczonej opłaty nie są też istotne takie 
okoliczności, jak stan zdrowia pełnomocnika pozwanej i możność dopilnowania przez 
niego sposobu obliczenia opłaty. Te fakty, jeżeli strona uważa je za niezawinioną 
przez siebie przyczynę nieuiszczenia prawidłowej opłaty, mogłyby ewentualnie 

 
 
4 
stanowić uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi 
kasacyjnej.  
Z przytoczonych względów, skoro nie budzi wątpliwości, że wniesiona przez 
radcę prawnego skarga kasacyjna nie została należycie opłacona opłatą stosunkową 
od wskazanej w niej wartości przedmiotu zaskarżenia, odrzucenie tej skargi przez 
Sąd Apelacyjny było prawidłowe. Zażalenie pozwanej należało zatem oddalić 
na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI