II CZ 111/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, potwierdzając, że brak pouczenia o terminie zaskarżenia nie wpływa na bieg terminu, zgodnie z uchwałą zasadniczą.
Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej, argumentując, że nie został prawidłowo pouczony o terminie jej wniesienia. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę połączonych izb III CZP 38/11, stwierdził, że brak lub błędne pouczenie strony działającej osobiście nie wpływa na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. W związku z tym, skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem terminu, a jej odrzucenie było prawidłowe.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanego od postanowienia oddalającego zażalenie na postanowienie umarzające postępowanie. Sąd Apelacyjny wskazał, że skarga kasacyjna została wniesiona po terminie, ponieważ bieg dwumiesięcznego terminu rozpoczął się od daty doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem. Pozwany w zażaleniu na to postanowienie powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym brak pouczenia o terminie zaskarżenia powoduje, że termin ten nie rozpoczyna biegu. Sąd Najwyższy rozważył rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie dotyczące skutków braku pouczenia strony działającej osobiście. Powołując się na uchwałę połączonych Izb Cywilnej oraz Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2011 r. (III CZP 38/11), która ma moc zasady prawnej, Sąd Najwyższy stwierdził, że niepouczenie lub błędne pouczenie strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia nie ma wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia tego środka. Skład orzekający podzielił argumentację tej uchwały. Ponieważ skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem terminu, jej odrzucenie było prawidłowe. Sąd Najwyższy podkreślił również, że nie rozpoznaje wniosków o przywrócenie terminu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, brak lub błędne pouczenie strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia nie ma wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia tego środka.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na uchwale połączonych izb III CZP 38/11, która ma moc zasady prawnej i stanowi, że nieprawidłowości w pouczeniu nie wpływają na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w domyśle, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odrzuceniu skargi)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W. | instytucja | powód |
| M. N. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 398¹⁵ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W związku z art. 394¹⁵ § 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowano przepisy dotyczące rozpoznawania zażaleń.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398¹⁵ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa termin do wniesienia skargi kasacyjnej.
u.SN art. 87 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Reguluje kwestię odstąpienia od zasady prawnej.
u.SN art. 88 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Reguluje kwestię odstąpienia od zasady prawnej.
u.SN art. 61 § § 6
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Reguluje kwestię odstąpienia od zasady prawnej (w poprzednim brzmieniu ustawy).
u.SN art. 62 § § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Reguluje kwestię odstąpienia od zasady prawnej (w poprzednim brzmieniu ustawy).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała połączonych Izb SN III CZP 38/11 ma moc zasady prawnej i wiąże składy orzekające. Niepouczenie lub błędne pouczenie strony działającej osobiście nie wpływa na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznawania wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Doręczenie orzeczenia bez pouczenia o terminie zaskarżenia powoduje, że termin ten nie rozpoczyna biegu (argumentacja pozwanego oparta na I PZ 18/97).
Godne uwagi sformułowania
niepouczenie lub błędne pouczenie strony działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia nie ma wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia tego środka. Uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego ma moc zasady prawnej i wiąże wszystkie składy orzekające Sądu Najwyższego. do Sądu Najwyższego nie należy rozpoznawanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący
Anna Kozłowska
sprawozdawca
Roman Trzaskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady prawnej dotyczącej skutków braku pouczenia o terminach zaskarżenia w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strona działa osobiście, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika. Konieczność stosowania uchwały III CZP 38/11.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą terminów zaskarżenia i skutków braku pouczenia, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Pokazuje, jak zasady prawne kształtują orzecznictwo.
“Brak pouczenia nie usprawiedliwia spóźnionej skargi kasacyjnej – Sąd Najwyższy potwierdza zasadę prawną.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 111/18 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) SSN Roman Trzaskowski w sprawie z powództwa (…) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. przeciwko M. N. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 marca 2019 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt I ACz (…) , I WSC (…) , oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 4 lipca 2018 r. odrzucił skargę kasacyjną pozwanego od postanowienia tego Sądu z dnia 20 grudnia 2017 r. oddalającego zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 22 lutego 2016 r. umarzającego postępowanie w sprawie. W motywach rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny wskazał, że postanowienie z dnia 20 grudnia 2017 r. zostało skarżącemu wraz z uzasadnieniem doręczone w dniu 5 lutego 2018 r. i od tej daty biegł termin dwóch miesięcy do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została wniesienia w dniu 20 kwietnia 2018 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Sąd zaznaczył, że powtórne doręczenie skarżącemu, działającemu w procesie osobiście, postanowienia z uzasadnieniem wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej, co w sprawie miało miejsce, nie wpływa na bieg terminu ustawowego, a jedynie może być rozpatrywane jako przyczyna żądania przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W zażaleniu na to postanowienie pozwany domagając się jego uchylenia powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1997 r. I PZ 18/97, że doręczenie stronie orzeczenia bez pouczenia o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia powoduje, iż termin ten nie rozpoczyna biegu. Ponadto, wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zagadnienie skutków braku pouczenia strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o sposobie i terminie zaskarżenia orzeczenia nie było jednolicie rozstrzygane w orzecznictwie i doktrynie. Obok poglądu powołanego w zażaleniu pojawiło się także inne stanowisko, mianowicie przyjmowano, że nieprawidłowości w pouczeniu mogą uzasadniać jedynie wniosek o przywrócenie terminu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2003 r., V CZ 16/03, z dnia 16 lipca 2008 r., II CZ 43/08, nie publ.). Rozbieżności te zdecydowały o podjęciu przez połączone Izby Cywilną oraz Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego w dniu 22 listopada 2011 r. uchwały III CZP 38/11 (OSNC 2012, Nr 5, poz. 56), w której Sąd Najwyższy stwierdził, że niepouczenie lub błędne pouczenie strony działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia nie ma wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia tego środka. Uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego ma moc zasady prawnej i wiąże wszystkie składy orzekające Sądu Najwyższego. Odstąpienie od zasady prawnej uchwalonej przez Izbę, połączone Izby albo pełny skład Sądu Najwyższego, wymaga ponownego rozstrzygnięcia w drodze uchwały odpowiednio przez właściwą izbę, połączone izby lub pełny skład Sądu Najwyższego (por. art. 87 § 1 i art. 88 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, Dz. U. z 2018 r., poz. 5 ze zm. oraz art. 61 § 6 i art. 62 § 2 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym, Dz. U. z 2016 r. poz. 1254 ze zm.). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela argumentację prawną przedstawioną w uchwale z dnia 22 listopada 2011 r. i nie widzi potrzeby odstępowania od niej. Uwzględniając zatem niewątpliwy fakt, że skarga kasacyjna pozwanego została wniesiona z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 398 5 § 1 k.p.c., jej odrzucenie nie mogło być uznane za nieprawidłowe. Zwrócić również należy uwagę, że do Sądu Najwyższego nie należy rozpoznawanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ani też, jak ujęto to w zażaleniu, wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Z przedstawionych przyczyn orzeczono jak w sentencji (art. 394 1 § 3 w związku z art. 398 14 k.p.c.). aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI