V CZ 59/06

Sąd Najwyższy2006-07-20
SNCywilneprawo spółekŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnadopuszczalnośćwartość przedmiotu sporuprawo majątkoweprawo niemajątkoweuchwały spółekodpowiedzialność cywilnaSąd NajwyższyKodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że sprawa o uchylenie uchwały dotyczącej odpowiedzialności cywilnej członków zarządu ma charakter majątkowy.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną powoda, uznając sprawę za majątkową i tym samym niedopuszczającą skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu sporu. Powód w zażaleniu zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych, twierdząc, że sprawy o uchylenie uchwał organów spółek mogą mieć charakter niemajątkowy. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że uchwała dotycząca odpowiedzialności cywilnej członków zarządu ma majątkowy charakter, ponieważ stanowi przesłankę do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych.

Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2006 r. odrzucił skargę kasacyjną powoda Zakładu Elektroenergetycznego S.A. przeciwko „Ł.” S.A. oraz oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku. Podstawą odrzucenia było uznanie, że sprawa, dotycząca stwierdzenia nieważności lub uchylenia uchwały Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy, ma charakter majątkowy, a wartość przedmiotu sporu (30 000 zł) nie spełnia wymogów dopuszczalności skargi kasacyjnej zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c. Powód w zażaleniu podniósł zarzuty obrazy przepisów proceduralnych, w tym art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.c., a także zarzuty naruszenia Konstytucji RP poprzez zastosowanie przepisów nowelizujących Kodeks postępowania cywilnego. Argumentował, że uchwały organów spółek kapitałowych nie zawsze mają charakter majątkowy. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał za bezzasadne zarzuty naruszenia norm konstytucyjnych, wskazując, że ustawodawca ma prawo określać progi wartości przedmiotu zaskarżenia, a Konstytucja gwarantuje dwuinstancyjność, niekoniecznie trójinstancyjność. Sąd Najwyższy przyznał rację, że sprawy o stwierdzenie nieważności lub uchylenie uchwały organu spółki kapitałowej nie zawsze mają charakter majątkowy. Kluczowe jest badanie przedmiotu uchwały – uchwały dotyczące praw osobistych wspólników (np. prawa głosu) mają charakter niemajątkowy, natomiast te związane z prawami majątkowymi (np. prawo do dywidendy, suma likwidacyjna) mają charakter majątkowy. W niniejszej sprawie zaskarżona uchwała dotyczyła pociągnięcia członków zarządu i rady nadzorczej do odpowiedzialności cywilnej. Sąd Najwyższy uznał, że skoro uchwała ta stanowi konieczną przesłankę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym (o charakterze majątkowym), to sama w sobie ma wpływ na interes majątkowy powoda i tym samym ma charakter majątkowy. W konsekwencji, skarga kasacyjna była niedopuszczalna. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa ma charakter majątkowy, ponieważ uchwała stanowi konieczną przesłankę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym.

Uzasadnienie

Uchwała dotycząca odpowiedzialności cywilnej członków zarządu, będąca przesłanką do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, ma wpływ na interes majątkowy powoda, a tym samym ma charakter majątkowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwany "Ł." S.A.

Strony

NazwaTypRola
Zakład Elektroenergetyczny S.A.spółkapowód
"Ł." S.A.spółkapozwany

Przepisy (16)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymogi dopuszczalności skargi kasacyjnej, w tym wymóg wartości przedmiotu sporu dla spraw majątkowych.

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej w przypadku niedopuszczalności.

k.s.h. art. 393 § pkt 2

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy odpowiedzialności członków organów spółki.

k.s.h. art. 483

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy odpowiedzialności odszkodowawczej.

k.p.c. art. 398^14 § § 1 zd. pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy nieważności postępowania.

k.p.c. art. 17 § pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy właściwości rzeczowej sądu.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia.

k.p.c. art. 200 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zwrotu pisma.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uzasadnienia orzeczenia.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zakresu kognicji sądu.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 3

Przepis przejściowy lub nowelizujący.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równego traktowania przez władze publiczne.

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarancja dwuinstancyjności postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała dotycząca odpowiedzialności cywilnej członków zarządu ma charakter majątkowy, ponieważ stanowi konieczną przesłankę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym. Ustawodawca ma prawo określać progi wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym. Konstytucja gwarantuje dwuinstancyjność, niekoniecznie trójinstancyjność.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 3 ustawy nowelizującej k.p.c. oraz art. 398^2 § 1 k.p.c. narusza zasady konstytucyjne (demokratycznego państwa prawnego, równego traktowania). Sprawy o stwierdzenie nieważności lub uchylenie uchwały organu spółki kapitałowej mają charakter niemajątkowy.

Godne uwagi sformułowania

uchwała stanowi konieczną przesłankę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym, a więc roszczeniem o charakterze niewątpliwie majątkowym ustawodawca miał bowiem pełne prawo określić wyższe progi wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym Konstytucja zasadnicza w art. 78 gwarantuje dwuinstancyjność, nie zaś trójinstancyjność postępowania.

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

przewodniczący

Mirosław Bączyk

członek

Teresa Bielska-Sobkowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie majątkowego charakteru uchwał organów spółek kapitałowych, które stanowią przesłankę do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, a tym samym wpływają na dopuszczalność skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały o odpowiedzialności cywilnej członków zarządu; ogólne zasady dotyczące charakteru majątkowego/niemajątkowy uchwał wymagają analizy konkretnego przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie spółek i postępowaniu cywilnym, ponieważ dotyczy kluczowej kwestii dopuszczalności skargi kasacyjnej i precyzyjnego określenia charakteru majątkowego uchwał korporacyjnych.

Czy uchwała o odpowiedzialności zarządu to sprawa majątkowa? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię dla skargi kasacyjnej.

Dane finansowe

WPS: 30 000 PLN

Sektor

prawo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 59/06 
 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 20 lipca 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa Zakładu Elektroenergetycznego S.A.  
przeciwko "Ł." S.A.  
o stwierdzenie nieważności, ewentualnie uchylenie uchwały Walnego 
Zgromadzenia, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lipca 2006 r., 
zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w K. 
z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2006 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił 
skargę kasacyjną powoda Zakładu Energetycznego SA oraz oddalił wniosek o 
wstrzymanie wykonania wyroku na tej podstawie, że sprawa, w której żądanie 
powoda obejmowało stwierdzenie nieważności, ewentualnie uchylenie uchwały 
Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy pozwanej Ł. SA, dotyczyła prawa 
majątkowego. Skoro zaś sam powód oznaczył w pozwie wartość przedmiotu sporu 
kwotą 30 000 zł, to zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna w sprawie 
niniejszej była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu na zasadzie art. 3986 § 2 
k.p.c. 
W zażaleniu na powyższe postanowienie powód podniósł zarzut obrazy art. 
379 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.c., art. 3982 § 1 k.p.c., art. 365 § 1 k.p.c., 
art. 200 § 2 k.p.c. i art. 328 § 2 w zw. z art. 361 k.p.c., a ponadto, na wypadek ich 
nieuwzględnienia, także zarzut naruszenia art. 2 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, 
poprzez zastosowanie art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – 
Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów 
powszechnych (Dz. U. Nr 13, poz. 98) i art. 3982 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu 
wywodził między innymi, że uchwałom organów spółek kapitałowych nie sposób 
jednoznacznie przypisać określonego charakteru i że sprawy o ich uchylenie lub 
stwierdzenie ich nieważności mogą mieć charakter niemajątkowy. Wskazując na 
powyższe, powód wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o przyjęcie 
skargi kasacyjnej do rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W pierwszej kolejności należy stwierdzić bezzasadność podniesionego przez 
żalącego zarzutu naruszenia norm konstytucyjnych, poprzez zastosowanie art. 3 
ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania 
cywilnego… oraz art. 3982 § 1 k.p.c. Zdaniem Sądu Najwyższego, taka 
sprzeczność nie zachodzi, ustawodawca miał bowiem pełne prawo określić wyższe 
progi wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym. Trudno byłoby 

 
3 
dopatrywać się w tym jakiegokolwiek naruszenia zasad konstytucyjnych: 
demokratycznego państwa prawnego, czy też równego traktowania przez władze 
publiczne, 
tym 
bardziej, 
że 
ustawa 
zasadnicza 
w 
art. 
78 
gwarantuje 
dwuinstancyjność, nie zaś trójinstancyjność postępowania. 
Pozostałe zarzuty podniesione w zażaleniu ogniskują się wokół kwestii 
majątkowego charakteru prawa, którego spór dotyczy. Trzeba przyznać rację 
żalącemu, który twierdzi, że w sprawie o stwierdzenie nieważności, względnie 
o uchylenie uchwały organu spółki kapitałowej nie można a limine przesądzić jej 
majątkowego charakteru. 
Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, iż kwalifikacja sprawy jako 
dotyczącej prawa majątkowego zależy w głównej mierze od charakteru dobra, 
którego ochrony domaga się powód (por. m.in. postanowienie SN z 30.6.2005 r., 
IV CZ 56/05, nie publ.). W dotychczasowych orzeczeniach, dotyczących 
powództwa o uchylenie bądź stwierdzenie nieważności uchwał organów spółki, 
zwraca się w związku z tym uwagę na potrzebę każdoczesnego badania, jaki jest 
przedmiot zaskarżonej uchwały. Niemajątkowy charakter z zasady będą miały 
uchwały dotyczące praw osobistych wspólników, jakie wypływają z członkostwa 
w organizacji danego typu (np. prawa głosu w organach spółki czy też udziału 
w wyborach władz), natomiast charakter majątkowy wiąże się z prawami 
majątkowymi wspólnika z tytułu udziału w spółce (np. prawo do dywidendy czy też 
do sumy likwidacyjnej, uchwalenie obowiązku powtarzających się świadczeń 
niepieniężnych w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością bądź podwyższenie 
kapitału zakładowego). Istotnym kryterium oceny jest ustalenie, czy uchwała 
bezpośrednio lub pośrednio wpływa na sferę interesów ekonomicznych powoda 
(por. m.in. postanowienia SN: z 9.1.2003 r., I CK 339/02, nie publ.; z 7.11.2003 r., 
I CK 349/03, nie publ.; z 16.7.2004 r., I CK 268/04, Glosa 2006/1, s. 8; z 10.8.2005 
r., I CZ 55/05, nie publ.; z 7.7.2005 r., V CZ 81/05, nie publ.). 
W sprawie niniejszej zaskarżona została uchwała Nadzwyczajnego Walnego 
Zgromadzenia Akcjonariuszy pozwanej „Ł.” S.A. w przedmiocie pociągnięcia do 
odpowiedzialności cywilnej członków zarządu i rady nadzorczej pozwanej spółki. Z 
ustaleń faktycznych w sprawie wynika, że członkowie zarządu i rady nadzorczej 

 
4 
pozwanej byli w większości pracownikami strony powodowej, która  brała pod 
uwagę 
ewentualny, 
negatywny 
wpływ ich 
odwołania 
i 
pociągnięcia do 
odpowiedzialności na możliwość wyegzekwowania długów, jakie pozwana miała 
wobec powoda. Uchwała ta zatem stanowi konieczną przesłankę do wystąpienia 
z roszczeniem odszkodowawczym, a więc roszczeniem o charakterze niewątpliwie 
majątkowym (art. 393 pkt 2 w związku z art. 483 k.s.h.). W sytuacji zatem, w której 
zaskarżona uchwała stanowi konieczną przesłankę roszczenia majątkowego, nie 
można odmówić jej majątkowego charakteru. Również bowiem ta uchwała, której 
podjęcie jest konieczną przesłanką pociągnięcia członków zarządu pozwanej spółki 
do odpowiedzialności odszkodowawczej, ma wpływ na interes majątkowy powoda, 
skoro bez niej nie jest możliwe wystąpienie ze stosownym powództwem.  
Odnosząc się natomiast do zarzutu nieważności postępowania (art. 379 pkt 
5 k.p.c.) oraz wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, należy zwrócić uwagę, iż 
przedmiot postępowania zażaleniowego ogranicza się jedynie do zbadania 
zasadności zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zaś dalej 
idące rozstrzygnięcie nie jest możliwe ani konieczne. 
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 § 1 
zd. pierwsze k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI