V CZ 59/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że sprawa o uchylenie uchwały dotyczącej odpowiedzialności cywilnej członków zarządu ma charakter majątkowy.
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną powoda, uznając sprawę za majątkową i tym samym niedopuszczającą skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu sporu. Powód w zażaleniu zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych, twierdząc, że sprawy o uchylenie uchwał organów spółek mogą mieć charakter niemajątkowy. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że uchwała dotycząca odpowiedzialności cywilnej członków zarządu ma majątkowy charakter, ponieważ stanowi przesłankę do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych.
Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2006 r. odrzucił skargę kasacyjną powoda Zakładu Elektroenergetycznego S.A. przeciwko „Ł.” S.A. oraz oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku. Podstawą odrzucenia było uznanie, że sprawa, dotycząca stwierdzenia nieważności lub uchylenia uchwały Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy, ma charakter majątkowy, a wartość przedmiotu sporu (30 000 zł) nie spełnia wymogów dopuszczalności skargi kasacyjnej zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c. Powód w zażaleniu podniósł zarzuty obrazy przepisów proceduralnych, w tym art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.c., a także zarzuty naruszenia Konstytucji RP poprzez zastosowanie przepisów nowelizujących Kodeks postępowania cywilnego. Argumentował, że uchwały organów spółek kapitałowych nie zawsze mają charakter majątkowy. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał za bezzasadne zarzuty naruszenia norm konstytucyjnych, wskazując, że ustawodawca ma prawo określać progi wartości przedmiotu zaskarżenia, a Konstytucja gwarantuje dwuinstancyjność, niekoniecznie trójinstancyjność. Sąd Najwyższy przyznał rację, że sprawy o stwierdzenie nieważności lub uchylenie uchwały organu spółki kapitałowej nie zawsze mają charakter majątkowy. Kluczowe jest badanie przedmiotu uchwały – uchwały dotyczące praw osobistych wspólników (np. prawa głosu) mają charakter niemajątkowy, natomiast te związane z prawami majątkowymi (np. prawo do dywidendy, suma likwidacyjna) mają charakter majątkowy. W niniejszej sprawie zaskarżona uchwała dotyczyła pociągnięcia członków zarządu i rady nadzorczej do odpowiedzialności cywilnej. Sąd Najwyższy uznał, że skoro uchwała ta stanowi konieczną przesłankę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym (o charakterze majątkowym), to sama w sobie ma wpływ na interes majątkowy powoda i tym samym ma charakter majątkowy. W konsekwencji, skarga kasacyjna była niedopuszczalna. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sprawa ma charakter majątkowy, ponieważ uchwała stanowi konieczną przesłankę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym.
Uzasadnienie
Uchwała dotycząca odpowiedzialności cywilnej członków zarządu, będąca przesłanką do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, ma wpływ na interes majątkowy powoda, a tym samym ma charakter majątkowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
pozwany "Ł." S.A.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakład Elektroenergetyczny S.A. | spółka | powód |
| "Ł." S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi dopuszczalności skargi kasacyjnej, w tym wymóg wartości przedmiotu sporu dla spraw majątkowych.
k.p.c. art. 398^6 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej w przypadku niedopuszczalności.
k.s.h. art. 393 § pkt 2
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy odpowiedzialności członków organów spółki.
k.s.h. art. 483
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy odpowiedzialności odszkodowawczej.
k.p.c. art. 398^14 § § 1 zd. pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nieważności postępowania.
k.p.c. art. 17 § pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy właściwości rzeczowej sądu.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 200 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zwrotu pisma.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakresu kognicji sądu.
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 3
Przepis przejściowy lub nowelizujący.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równego traktowania przez władze publiczne.
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarancja dwuinstancyjności postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała dotycząca odpowiedzialności cywilnej członków zarządu ma charakter majątkowy, ponieważ stanowi konieczną przesłankę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym. Ustawodawca ma prawo określać progi wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym. Konstytucja gwarantuje dwuinstancyjność, niekoniecznie trójinstancyjność.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 3 ustawy nowelizującej k.p.c. oraz art. 398^2 § 1 k.p.c. narusza zasady konstytucyjne (demokratycznego państwa prawnego, równego traktowania). Sprawy o stwierdzenie nieważności lub uchylenie uchwały organu spółki kapitałowej mają charakter niemajątkowy.
Godne uwagi sformułowania
uchwała stanowi konieczną przesłankę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym, a więc roszczeniem o charakterze niewątpliwie majątkowym ustawodawca miał bowiem pełne prawo określić wyższe progi wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym Konstytucja zasadnicza w art. 78 gwarantuje dwuinstancyjność, nie zaś trójinstancyjność postępowania.
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący
Mirosław Bączyk
członek
Teresa Bielska-Sobkowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie majątkowego charakteru uchwał organów spółek kapitałowych, które stanowią przesłankę do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, a tym samym wpływają na dopuszczalność skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały o odpowiedzialności cywilnej członków zarządu; ogólne zasady dotyczące charakteru majątkowego/niemajątkowy uchwał wymagają analizy konkretnego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie spółek i postępowaniu cywilnym, ponieważ dotyczy kluczowej kwestii dopuszczalności skargi kasacyjnej i precyzyjnego określenia charakteru majątkowego uchwał korporacyjnych.
“Czy uchwała o odpowiedzialności zarządu to sprawa majątkowa? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię dla skargi kasacyjnej.”
Dane finansowe
WPS: 30 000 PLN
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 59/06 POSTANOWIENIE Dnia 20 lipca 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Zakładu Elektroenergetycznego S.A. przeciwko "Ł." S.A. o stwierdzenie nieważności, ewentualnie uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lipca 2006 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2006 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę kasacyjną powoda Zakładu Energetycznego SA oraz oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku na tej podstawie, że sprawa, w której żądanie powoda obejmowało stwierdzenie nieważności, ewentualnie uchylenie uchwały Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy pozwanej Ł. SA, dotyczyła prawa majątkowego. Skoro zaś sam powód oznaczył w pozwie wartość przedmiotu sporu kwotą 30 000 zł, to zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna w sprawie niniejszej była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu na zasadzie art. 3986 § 2 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie powód podniósł zarzut obrazy art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.c., art. 3982 § 1 k.p.c., art. 365 § 1 k.p.c., art. 200 § 2 k.p.c. i art. 328 § 2 w zw. z art. 361 k.p.c., a ponadto, na wypadek ich nieuwzględnienia, także zarzut naruszenia art. 2 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 13, poz. 98) i art. 3982 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu wywodził między innymi, że uchwałom organów spółek kapitałowych nie sposób jednoznacznie przypisać określonego charakteru i że sprawy o ich uchylenie lub stwierdzenie ich nieważności mogą mieć charakter niemajątkowy. Wskazując na powyższe, powód wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy stwierdzić bezzasadność podniesionego przez żalącego zarzutu naruszenia norm konstytucyjnych, poprzez zastosowanie art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego… oraz art. 3982 § 1 k.p.c. Zdaniem Sądu Najwyższego, taka sprzeczność nie zachodzi, ustawodawca miał bowiem pełne prawo określić wyższe progi wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym. Trudno byłoby 3 dopatrywać się w tym jakiegokolwiek naruszenia zasad konstytucyjnych: demokratycznego państwa prawnego, czy też równego traktowania przez władze publiczne, tym bardziej, że ustawa zasadnicza w art. 78 gwarantuje dwuinstancyjność, nie zaś trójinstancyjność postępowania. Pozostałe zarzuty podniesione w zażaleniu ogniskują się wokół kwestii majątkowego charakteru prawa, którego spór dotyczy. Trzeba przyznać rację żalącemu, który twierdzi, że w sprawie o stwierdzenie nieważności, względnie o uchylenie uchwały organu spółki kapitałowej nie można a limine przesądzić jej majątkowego charakteru. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, iż kwalifikacja sprawy jako dotyczącej prawa majątkowego zależy w głównej mierze od charakteru dobra, którego ochrony domaga się powód (por. m.in. postanowienie SN z 30.6.2005 r., IV CZ 56/05, nie publ.). W dotychczasowych orzeczeniach, dotyczących powództwa o uchylenie bądź stwierdzenie nieważności uchwał organów spółki, zwraca się w związku z tym uwagę na potrzebę każdoczesnego badania, jaki jest przedmiot zaskarżonej uchwały. Niemajątkowy charakter z zasady będą miały uchwały dotyczące praw osobistych wspólników, jakie wypływają z członkostwa w organizacji danego typu (np. prawa głosu w organach spółki czy też udziału w wyborach władz), natomiast charakter majątkowy wiąże się z prawami majątkowymi wspólnika z tytułu udziału w spółce (np. prawo do dywidendy czy też do sumy likwidacyjnej, uchwalenie obowiązku powtarzających się świadczeń niepieniężnych w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością bądź podwyższenie kapitału zakładowego). Istotnym kryterium oceny jest ustalenie, czy uchwała bezpośrednio lub pośrednio wpływa na sferę interesów ekonomicznych powoda (por. m.in. postanowienia SN: z 9.1.2003 r., I CK 339/02, nie publ.; z 7.11.2003 r., I CK 349/03, nie publ.; z 16.7.2004 r., I CK 268/04, Glosa 2006/1, s. 8; z 10.8.2005 r., I CZ 55/05, nie publ.; z 7.7.2005 r., V CZ 81/05, nie publ.). W sprawie niniejszej zaskarżona została uchwała Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy pozwanej „Ł.” S.A. w przedmiocie pociągnięcia do odpowiedzialności cywilnej członków zarządu i rady nadzorczej pozwanej spółki. Z ustaleń faktycznych w sprawie wynika, że członkowie zarządu i rady nadzorczej 4 pozwanej byli w większości pracownikami strony powodowej, która brała pod uwagę ewentualny, negatywny wpływ ich odwołania i pociągnięcia do odpowiedzialności na możliwość wyegzekwowania długów, jakie pozwana miała wobec powoda. Uchwała ta zatem stanowi konieczną przesłankę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym, a więc roszczeniem o charakterze niewątpliwie majątkowym (art. 393 pkt 2 w związku z art. 483 k.s.h.). W sytuacji zatem, w której zaskarżona uchwała stanowi konieczną przesłankę roszczenia majątkowego, nie można odmówić jej majątkowego charakteru. Również bowiem ta uchwała, której podjęcie jest konieczną przesłanką pociągnięcia członków zarządu pozwanej spółki do odpowiedzialności odszkodowawczej, ma wpływ na interes majątkowy powoda, skoro bez niej nie jest możliwe wystąpienie ze stosownym powództwem. Odnosząc się natomiast do zarzutu nieważności postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.) oraz wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, należy zwrócić uwagę, iż przedmiot postępowania zażaleniowego ogranicza się jedynie do zbadania zasadności zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zaś dalej idące rozstrzygnięcie nie jest możliwe ani konieczne. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 § 1 zd. pierwsze k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI