V CZ 58/10

Sygn. akt V CZ 58/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 29 września 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Barbara Myszka 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
 
w sprawie ze skargi M. P. 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego  
wyroku Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego w Ś. z dnia 18 marca 2008 r., sygn. 
akt VI Ga (...) [VI WSC (...)] 
w 
sprawie 
z 
powództwa 
Firmy 
Handlowej 
„E.(...)” 
Spółki 
z 
ograniczoną 
odpowiedzialnością w C. 
przeciwko R. S., M. P. i K. W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 września 2010 r., 
zażaleń skarżącego M. P. na postanowienie Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego w 
Ś. z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt VI Ga (...) [VI WSC (...)] oraz z dnia 31 maja 
2010 r., sygn. akt VI Ga (...) [VI WSC (...)], 
 
1.) 
odrzuca zażalenie na postanowienie odrzucające zażalenie; 
2.) 
oddala zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie 
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. 

 
2 
 
Uzasadnienie 
 
W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu 
Okręgowego w Ś. z dnia 18 marca 2008 r. [sygn. akt VI Ga (...)] M. P. wniósł o 
zwolnienie go od opłaty sądowej wynoszącej 3 647 zł.  
Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił ten wniosek 
uznając, że przedstawione przez wnioskującego argumenty nie uzasadniają zwolnienia. 
Po zaskarżeniu tego postanowienia przez M. P., Sąd Okręgowy postanowieniem 
z dnia 31 maja 2010 r. odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne oraz odrzucił skargę o 
stwierdzenie niezgodności z prawem jako nieopłaconą w zakreślonym terminie. 
M. P. złożył zażalenie na odrzucenie skargi, gdyż - jego zdaniem - decyzja ta była 
przedwczesna. Jednocześnie zakwestionował odrzucenie zażalenia na odmowę 
zwolnienia go od kosztów sądowych twierdząc, że zażalenie takie było dopuszczalne, 
gdyż Sąd Okręgowy orzekał jako sąd pierwszej instancji, a podstawę prawną zażalenia 
można wywieść z art. 112 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Obowiązujące przepisy nie przewidują zaskarżalności do Sądu Najwyższego 
postanowienia sądu drugiej instancji odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych. 
Odrzucenie takie nie kończy bowiem postępowania w sprawie, nie jest też orzeczeniem 
w przedmiocie kosztów procesu (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 4 
października 2007 r., V CZ 80/07, niepubl., z dnia 3 grudnia 2009 r., II CZ 68/09, 
niepubl. i z dnia 13 stycznia 2010 r., II CZ 81/09, niepubl.). Nieuzasadniona jest przy tym 
sugestia skarżącego, że w takiej sytuacji sąd II instancji „staje się sądem I instancji”. 
Bezzasadne jest również powołanie się na art. 112 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o 
kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm., dalej: 
u.k.s.c.”), dotyczący zupełnie innej problematyki, a mianowicie wpływu złożenia wniosku 
o zwolnienie od kosztów sądowych na bieg toczącego się postępowania w sprawie.  
Nie oznacza to jednak całkowitego wyłączenia kontroli instancyjnej postanowienia 
sądu drugiej instancji o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż kontroli takiej 
dokonuje Sąd Najwyższy – na wniosek skarżącego – w trybie art. 380 k.p.c. przy 
rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające 
nieopłaconą skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia 
(por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2007 r., V CZ 80/07, niepubl. i 

 
3 
z dnia 6 maja 2009 r., II CZ 24/09, niepubl.). W zażaleniu M. P. złożony został taki 
wniosek, w związku z czym odmowa zwolnienia od opłaty sądowej w kwocie 3 647 zł 
podlega kontroli jako przesłanka rozstrzygnięcia (art. 380 k.p.c. w związku z art. 42412, 
art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.). 
Decyzja odmowna Sądu Okręgowego nie budzi zastrzeżeń w świetle 
unormowania zamieszczonego w art. 102 u.k.s.c. Powód jest przedsiębiorcą mającym 
stałe źródło dochodu, również żona jego uzyskuje dochody z pracy zarobkowej. Sąd 
Okręgowy trafnie zauważył, że należy uwzględniać dochody w długim okresie czasu, a 
nie dochody jednorazowe. W opisanej sytuacji nie istnieją rzeczywiste przeszkody w 
uiszczeniu opłaty sądowej od skargi z art. 4241 k.p.c. Odrzucenie jej było więc 
uzasadnione. Należało w konsekwencji orzec jak w sentencji postanowienia (art. 373 
k.p.c. i art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.).