V CZ 57/10

Sygn. akt V CZ 57/10 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku wierzycieli: Banku (…) Spółki Akcyjnej w W., Banku S.(…) w S., Banku P.(…) Spółki Akcyjnej w W., G. M., Spółdzielni Inwalidów H.(...) w K., Huty M.(…) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O., W.(…) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M., Y.(…) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G., Ś.(…) Spółki Akcyjnej w Ż., Przedsiębiorstwa D.(…) Spółki Akcyjnej w T., R.(…) Spółki Akcyjnej Zakładów M.(…) w R., E.(…) Spółki Akcyjnej w K., M.(…) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R., Województwa X. - Urzędu Marszałkowskiego w X., Urzędu Wojewódzkiego w X., Skarbu Państwa - Naczelnika II Urzędu Skarbowego w B., Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż., Miasta Ż. i Gminy B. przeciwko dłużniczce D. M. przy udziale M. J., U. J., W. N., W. B., K. S., K. B., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. - Oddziału w B. oraz Skarbu Państwa - - Starosty Powiatowego w Ż. oraz nabywców K. K. i Z. K. o egzekucję z nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 września 2010 r., zażalenia dłużniczki D. M. na orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w postanowieniu Sądu Okręgowego w B. z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II Cz (…), 1. oddala zażalenie, 2 2. zasądza od dłużniczki D. M. na rzecz wierzycielki Huty M.(...) spółki z o.o. w O. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w B. – po rozpoznaniu zażaleń wierzycielki Huty M.(...) sp. z o.o. w O. i dłużniczki D. M. od postanowienia Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 24 listopada 2009 r., wydanego na skutek zarzutów przeciwko planowi podziału – postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2010 r. zmienił częściowo zaskarżone postanowienie, oddalił zażalenie wierzycielki w pozostałej części, a zażalenie dłużniczki w całości i orzekł o kosztach postępowania w ten sposób, że zasądził od dłużniczki na rzecz wierzycielki Huty M.(...) sp. z o.o. w O. kwotę 3 990,86 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem pierwszej instancji oraz kwotę 1000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu orzeczenia o kosztach postępowania Sąd Okręgowy powołał się na przepisy art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 99, 108 § 1, 391 § 1, 397 § 2 i 13 § 2 k.p.c. i stwierdził, że stroną wygrywającą sprawę jest Huta M.(...) sp. z o.o. w O., której dłużniczka powinna zwrócić koszty postępowania poniesione zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji. Do kosztów postępowania przed Sądem pierwszej instancji Sąd Okręgowy zaliczył: opłatę sądową w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika procesowego według stawki określonej w § 10 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm. – dalej: „rozporządzenie”) w kwocie 3 600 zł oraz wydatki poniesione przez pełnomocnika w związku z udziałem w posiedzeniu w dniu 12 listopada 2009 r. w kwocie 290,86 zł. Do kosztów postępowania zażaleniowego zaliczył natomiast opłatę sądową w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika według stawki określonej w § 12 ust. 2 pkt 1 w związku z § 10 pkt 7 rozporządzenia w kwocie 900 zł. W zażaleniu na zawarte w postanowieniu Sądu Okręgowego orzeczenie o kosztach postępowania dłużniczka podniosła, że nie kwestionowała sposobu zaspokojenia wierzytelności Huty M.(...) sp. z o.o. w O. oraz że plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji został sporządzony błędnie przez komornika. W tej sytuacji, 3 zdaniem dłużniczki, poniesione przez wierzycielkę koszty postępowania powinien zwrócić komornik. W konkluzji żaląca wniosła o uchylenie orzeczenia nakładającego na nią obowiązek zwrotu wierzycielce kosztów postępowania przez Sądem pierwszej i drugiej instancji ewentualnie obciążenie tymi kosztami komornika. Wierzycielka wniosła o odrzucenie ewentualnie oddalenie zażalenia i zasądzenie od dłużniczki kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienia sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Przepis ten stosuje się odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym (art. 13 § 2 k.p.c.). Sąd pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2010 r. nie orzekł o kosztach postępowania. Dopiero Sąd Okręgowy uwzględniając zażalenie wierzycielki zmienił częściowo postanowienie Sądu pierwszej instancji i przyznał wierzycielce zwrot kosztów postępowania poniesionych przez nią zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji. Koszty w kwocie 3 990,86 zł nie były więc przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. W tej sytuacji nie można podzielić poglądu wierzycielki, że zażalenie w części dotyczącej kosztów postępowania przed Sądem pierwszej instancji jest niedopuszczalne. Zażalenie dłużniczki trzeba jednak uznać za pozbawione uzasadnionych podstaw. Jak już wyjaśniał Sąd Najwyższy, komornik jest organem egzekucyjnym, a nie stroną czy uczestnikiem postępowania egzekucyjnego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2000 r., II CKN 496/00, OSNC 2000, nr 9, poz. 168, z dnia 12 czerwca 2002 r., III CZP 33/02, OSNC 2003, nr 5, poz. 61 i z dnia 22 marca 2007 r., III CZP 2/07, nie publ.). Sąd orzeka natomiast o obowiązku zwrotu kosztów procesu lub innego postępowania, do którego z mocy art. 13 § 2 k.p.c. stosuje się odpowiednio przepisy o procesie, tylko między stronami. Zarzut żalącej, że koszty wierzycielki powinien ponieść w niniejszej sprawie komornik, nie może więc odnieść zamierzonego skutku. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1, 39821 i 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie i zasądził od dłużniczki na rzecz wierzycielki koszty postępowania zażaleniowego w wysokości określonej w § 12 ust. 2 pkt 2 w związku z § 6 pkt 3 rozporządzenia.