V CZ 55/18

Sąd Najwyższy2018-09-06
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
zażaleniewyrok sądu drugiej instancjiuchylenie wyrokuprzekazanie sprawypodział majątku wspólnegok.p.c.niedopuszczalnośćSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego, uznając je za niedopuszczalne z powodu niezgodności z przepisami proceduralnymi dotyczącymi zaskarżania orzeczeń.

Pozwana wniosła zażalenie na wyrok Sądu Okręgowego, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uchylając go w części dotyczącej kwoty 8 582,80 zł i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu o podział majątku wspólnego. Pozwana zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c., twierdząc, że sąd orzekł ponad żądanie pozwu. Sąd Najwyższy uznał jednak, że podniesione zarzuty nie podlegają zaskarżeniu w drodze zażalenia na wyrok sądu drugiej instancji, a jedynie w postępowaniu kasacyjnym, co skutkowało odrzuceniem zażalenia jako niedopuszczalnego.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 września 2018 r. odrzucił zażalenie pozwanej B. W. na wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 1 marca 2018 r. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w B., zmienił zaskarżony wyrok, uchylając go w części dotyczącej kwoty 8 582,80 zł i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu o podział majątku wspólnego. Pozwana w zażaleniu zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 321 § 1 i art. 386 § 4 k.p.c., twierdząc, że sąd uchylił wyrok w zakresie kwoty, która nie była objęta żądaniem pozwu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 394¹ § 1¹ k.p.c. oraz orzecznictwo, stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. w kontekście uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, nie mogą być skutecznie podnoszone w zażaleniu na wyrok sądu drugiej instancji, lecz powinny być przedmiotem skargi kasacyjnej. Ponadto, sąd wskazał, że uchylenie kasatoryjne i przekazanie sprawy do rozpoznania w postępowaniu o podział majątku wspólnego jest zgodne z zasadami postępowania cywilnego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niedopuszczalne i podlegające odrzuceniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie zarzuty nie mogą być podnoszone w zażaleniu na wyrok sądu drugiej instancji, lecz powinny być przedmiotem skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 394¹ § 1¹ k.p.c. oraz orzecznictwo, zgodnie z którym rozpoznając zażalenie na wyrok sądu drugiej instancji (art. 386 § 4 k.p.c.), Sąd Najwyższy musi abstrahować od argumentów dotyczących istoty sprawy i skupić się na okolicznościach mających przekonać o naruszeniu art. 386 § 4 k.p.c. Tylko spełnienie lub niespełnienie przesłanek z tego przepisu ma znaczenie. Zarzuty naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które mogą być wskazane tylko w skardze kasacyjnej, nie są dopuszczalne w zażaleniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

W. Ż.

Strony

NazwaTypRola
W. Ż.osoba_fizycznapowód
B. W.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części zażaleniem; nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji lub potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia przez orzekanie ponad żądanie pozwu.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna zażalenia wniesionego przez pozwaną.

k.p.c. art. 618 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek kompleksowego rozstrzygania w postępowaniu o zniesienie współwłasności rzeczy sporów związanych z przedmiotem współwłasności, prawa własności i wzajemnych roszczeń współwłaścicieli.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie pozwanej nie spełnia warunków prawnych określonych w art. 394¹ § 1¹ k.p.c. i podlega odrzuceniu. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. nie mogą być podnoszone w zażaleniu na wyrok sądu drugiej instancji, lecz w skardze kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty pozwanej dotyczące naruszenia art. 321 § 1 i art. 386 § 4 k.p.c. przez uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w zakresie kwoty 8 582,80 złotych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

Kwestia podniesiona w zażaleniu nie podlega, jak z samego zażalenia wynika, zaskarżeniu w postaci zażalenia od wyroku na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., podlega natomiast zaskarżeniu w postępowaniu kasacyjnym. W zażaleniu na wyrok sądu drugiej instancji (art. 386 § 4 k.p.c.) nie jest dopuszczalne podnoszenie zarzutów naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które mogą być wskazane tylko w skardze kasacyjnej.

Skład orzekający

Wojciech Katner

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Owczarek

członek

Maria Szulc

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zaskarżania orzeczeń sądu drugiej instancji, w szczególności rozróżnienie między zażaleniem a skargą kasacyjną w kontekście uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zaskarżaniem wyroku sądu drugiej instancji w przedmiocie uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z zaskarżaniem orzeczeń, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kiedy zażalenie nie wystarczy? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice zaskarżania orzeczeń.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 55/18
POSTANOWIENIE
Dnia 6 września 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wojciech Katner (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Anna Owczarek
‎
SSN Maria Szulc
w sprawie z powództwa W. Ż.
‎
przeciwko B. W.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 6 września 2018 r.,
‎
zażalenia pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w B.
‎
z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II Ca (...),
odrzuca zażalenie.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 1 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w B., w sprawie z powództwa W. Ż. przeciwko B. W. o zapłatę, na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 sierpnia 2017 r., zmienił zaskarżony wyrok, między innymi (pkt II) uchylając wyrok Sądu Rejonowego co do pktu 1 w zakresie kwoty 8 582,80 złotych i przekazał sprawę w tym zakresie do rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, właściwego do ponownego rozpoznania sprawy w przedmiocie podziału majątku wspólnego stron. Sąd Okręgowy uznał, że wymieniona kwota powinna zostać rozliczona w postępowaniu o podział majątku wspólnego.
W zażaleniu na wymieniony wyrok Sądu Okręgowego w części odnoszącej się do pkt II pozwana zarzuciła temu Sądowi naruszenie art. 321 § 1 i art. 386 § 4 k.p.c. przez niezasadne uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w zakresie kwoty 8 582,80 złotych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, z tego względu, że zdaniem skarżącej żądanie zapłaty wymienionej kwoty nie było objęte żądaniem pozwu, rozszerzonym i sprecyzowanym w pismach procesowych powoda z 19 maja i 8 grudnia 2014 r. Skarżąca wniosła o uchylenie pkt II wyroku Sądu Okręgowego, ewentualnie po jego uchyleniu przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w tym zakresie i zasądzenie od powoda kosztów postępowania.
W odpowiedzi powód wniósł o odrzucenie zażalenia, ewentualnie o jego oddalenie z zasądzeniem kosztów postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Podstawą zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części zażaleniem jest art. 386 § 4 k.p.c., a więc nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji lub potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2013 r., I CZ 33/13, nie publ. wraz z powołanym w nim orzecznictwem oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2013 r., IV CZ 84/13, nie publ.). W zażaleniu wskazano na brak spełnienia przesłanek z wymienionego przepisu, ale zaakcentowano zarzut orzeczenia ponad żądanie pozwu oraz ponad żądanie wskazane w piśmie powoda, rozszerzające żądanie pozwu w odniesieniu do pożyczki uzyskanej przez powoda w Sądzie Apelacyjnym w
(...)
w kwietniu 2001 r.
Kwestia podniesiona w zażaleniu nie podlega, jak z samego zażalenia wynika, zaskarżeniu w postaci zażalenia od wyroku na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., podlega natomiast zaskarżeniu w postępowaniu kasacyjnym. Jest to związane z art. 394
1
§ 1
1
k.p.c., nawiązującym do art. 394
1
§ 1 k.p.c., to znaczy, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W postanowieniu Sądu Najwyższego z 8 maja 2013 r., I CZ 26/2013 (nie publ.) przyjęto, że rozpoznając zażalenie wniesione na podstawie art. 394
1
§ 1
1
k.p.c., Sąd Najwyższy musi abstrahować od argumentów dotyczących istoty sprawy, nawet jeśli byłyby trafne, a należy się skupić na okolicznościach zawartych w uzasadnieniu tego zażalenia, mających przekonać o naruszeniu art. 386 § 4 k.p.c. Tylko spełnienie lub niespełnienie przesłanek określonych w tym przepisie ma znaczenie w postępowaniu wywołanym wniesionym zażaleniem. W postanowieniu Sądu Najwyższego z 10 maja 2013 r., I CZ 37/2013 (nie publ.) podkreślono, że w zażaleniu na wyrok sądu drugiej instancji (art. 386 § 4 k.p.c.) nie jest dopuszczalne podnoszenie zarzutów naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które mogą być wskazane tylko w skardze kasacyjnej.
Przyznać należy słuszność twierdzeniu, że w rozpoznawanej sprawie chodzi o uchylenie kasatoryjne. Tymczasem wyrok Sądu pierwszej instancji został uchylony i sprawa przekazana innemu sądowi niż Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie, a Sądowi rozpoznającemu sprawę o podział małżeńskiego majątku wspólnego. Wynika to z zasady przyjętej w przepisach postępowania cywilnego, zwłaszcza dotyczy to art. 618 § 1 k.p.c. i obowiązku kompleksowego rozstrzygania w postępowaniu o zniesienie współwłasności rzeczy sporów związanych z przedmiotem współwłasności, prawa własności i wzajemnych roszczeń współwłaścicieli (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2015 r., I CSK 675/14, nie publ.).
Z tego wynika, że zażalenie pozwanej w zaskarżonym zakresie jest niedopuszczalne i przez niespełnienie warunków prawnych określonych w art. 394
1
§ 1
1
k.p.c. podlega odrzuceniu.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI