V CZ 50/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego i kasacyjnego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu z powodu naruszenia przepisów dotyczących podziału kosztów.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenia na orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego. Uchylił zaskarżone orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego i kasacyjnego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Uzasadnieniem była konieczność prawidłowego określenia udziału każdego z powodów w kosztach, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.c., z uwagi na znaczną różnicę w dochodzonych przez nich kwotach.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenia powódki D. P. oraz pozwanego Skarbu Państwa na orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 grudnia 2009 r. Sąd Apelacyjny zasądził na rzecz pozwanego Skarbu Państwa kwotę 10800 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego oraz kwotę 5400 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego od powodów. Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa złożyła zażalenie, domagając się uchylenia orzeczenia o kosztach z powodu naruszenia art. 105 § 1 k.p.c. przez nieokreślenie wysokości obciążenia kosztami każdego z powodów. Powódka D. P. również złożyła zażalenie, argumentując, że jej sytuacja materialna i życiowa uzasadnia nieobciążanie jej kosztami na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał za uzasadnione zażalenie Prokuratorii Generalnej, wskazując, że powodowie dochodzili odrębnych roszczeń o różnej wysokości (powód 1.774.510 zł, powódka 262.000 zł). W związku z tym, ich odpowiedzialność za koszty procesu nie mogła być bezudziałowa lub solidarna, a należało ją jednoznacznie zidentyfikować zgodnie z art. 105 § 1 k.p.c. Pominięcie tych reguł uzasadnia uchylenie zaskarżonych orzeczeń i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy odniósł się również do zarzutu powódki dotyczącego art. 102 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Koszty powinny być rozliczone z uwzględnieniem udziału każdego z powodów w sprawie, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.c., a nie w częściach równych czy solidarnie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że skoro powodowie dochodzili odrębnych roszczeń o znacząco różnej wysokości, ich odpowiedzialność za koszty procesu nie mogła być traktowana jako jednolita. Należało precyzyjnie określić udział każdego z nich w kosztach, co zostało pominięte przez Sąd Apelacyjny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | osoba_fizyczna | powód |
| D. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa - Minister Skarbu Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | organ_państwowy | reprezentant pozwanego |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiedzialność współuczestników za koszty procesu powinna być określona z uwzględnieniem ich indywidualnego udziału w sprawie, zwłaszcza przy znacznych różnicach w dochodzonych roszczeniach.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 105 § 1 k.p.c. przez nieprawidłowe rozliczenie kosztów postępowania między powodami o zróżnicowanych roszczeniach.
Godne uwagi sformułowania
Ich odpowiedzialność z tego tytułu nie była „bezudziałowa” lub solidarna, dlatego należało ją jednoznacznie zidentyfikować. Zasadą jest, że współuczestnicy zwracają przeciwnikowi koszty w częściach równych, ale zasada ta może zostać skorygowana przy istnieniu znacznych różnic w udziale w sprawie poszczególnych uczestników.
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Jan Górowski
członek
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozliczanie kosztów postępowania w sprawach ze współuczestnictwem, gdy strony dochodzą odrębnych roszczeń o różnej wysokości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału kosztów między współuczestnikami postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia podziału kosztów sądowych w sprawach ze współuczestnictwem, co jest istotne dla prawników procesowych.
“Jak podzielić koszty sądowe, gdy powodowie walczą o różne kwoty?”
Dane finansowe
WPS: 1 774 510 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 10 800 PLN
koszty postępowania kasacyjnego: 5400 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 50/10 POSTANOWIENIE Dnia 23 marca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa P. S. i D. P. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Skarbu Państwa o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 marca 2011 r., zażaleń powódki D. P. i pozwanego Skarbu Państwa na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 grudnia 2009 r., uchyla zaskarżone orzeczenie o kosztach zamieszczone w punkcie czwartym i piątym wyroku i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2009 r. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację pozwanego Skarbu Państwa – Ministra Skarbu Państwa, zasądzając (w punkcie czwartym wyroku) na jego rzecz od powodów P. S. i D. P. kwotę 10800, zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, a ponadto zasądził (w punkcie piątym wyroku) od powodów na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 5400, zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego (art. 98 § 1 i 3 k.p.c.). Powyższe orzeczenia o kosztach procesu zaskarżyła zażaleniem Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa, domagając się ich uchylenia i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania. Skarżąca powołała się na naruszenie art. 105 § 1 k.p.c. przez nieokreślenie wysokości obciążenia kosztami każdego z powodów. Zażalenie na koszty procesu złożyła powódka D. P. zarzucając, iż ujawniona sytuacja materialna i życiowa uzasadniała nieobciążanie jej tymi kosztami na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Uzasadnione jest zażalenie Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Powodowie bezspornie dochodzili od strony pozwanej odrębnych roszczeń o różnej wysokości; powód domagał się zasądzenia kwoty 1.774.510, zł, a powódka - kwoty 262.000 zł. Jako przegrywający spór w instancji apelacyjnej zobowiązani byli – na ogólnych zasadach - do zwrotu kosztów procesu stronie wygrywającej (art. 98 § 1 i 3 k.p.c), ale tylko według reguł określonych w art. 105 § 1 k.p.c. Ich odpowiedzialność z tego tytułu nie była „bezudziałowa” lub solidarna, dlatego należało ją jednoznacznie zidentyfikować. Zasadą jest, że współuczestnicy zwracają przeciwnikowi koszty w częściach równych, ale zasada ta może zostać skorygowana przy istnieniu znacznych różnic w udziale w sprawie poszczególnych uczestników. W rozpoznawanej sprawie została zwrócona uwaga na wyraźnie różny rozmiar roszczeń każdego z powodów. 3 Pominięcie przy orzekaniu o kosztach procesu reguł określonych w art. 105 § 1 k.p.c uzasadnia uchylenie zaskarżonych orzeczeń i przekazanie sprawy w oznaczonym zakresie do ponownego rozpoznania (art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 108 § 2 k.p.c.). W związku z zażaleniem powódki zachodzi natomiast potrzeba ustosunkowania się do jej zarzutu w przedmiocie istnienia szczególnie uzasadnionych okoliczności przewidzianych w art. 102 k.p.c. (por. dokumenty – k. 1324-1330).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI