V CZ 53/12

Sąd Najwyższy2012-11-21
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
kosztyzażalenieSąd Najwyższyart. 102 k.p.c.błąd sądudyspozycyjność sądu

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na orzeczenie o kosztach, uznając, że sąd niższej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. ze względu na błąd sądu.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego w O., które uchyliło wcześniejsze orzeczenie o kosztach postępowania wznowieniowego i odstąpiło od obciążania powódki kosztami postępowania zażaleniowego, powołując się na błąd sądu i art. 102 k.p.c. Pozwani zarzucili naruszenie art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie nie jest uzasadnione, ponieważ błąd sądu, niezawiniony przez stronę, stanowi szczególnie uzasadniony wypadek do zastosowania art. 102 k.p.c.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 23 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 395 § 2 k.p.c., uchylił punkt 3 postanowienia z dnia 29 listopada 2011 r. i ponownie orzekł o kosztach postępowania wznowieniowego, obciążając nimi powódkę, ale jednocześnie odstąpił od obciążania jej kosztami postępowania zażaleniowego. Uzasadnieniem była oczywista zasadność zażalenia z powodu błędu sądu dotyczącego stawki wynagrodzenia pełnomocnika, który nie powinien obciążać powódki jako strony przegrywającej, co uzasadniało zastosowanie art. 102 k.p.c. Pozwani w swoim zażaleniu zarzucili naruszenie art. 102 k.p.c. i domagali się zmiany postanowienia poprzez zasądzenie od powódki kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że art. 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach, a ocena tych wypadków należy do sądu. Sąd Najwyższy zgodził się z oceną Sądu Okręgowego, że błąd sądu, który nie był zawiniony przez powódkę, stanowił szczególnie uzasadniony przypadek do zastosowania art. 102 k.p.c. i nie powinien powodować negatywnych konsekwencji dla żadnej ze stron. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od pozwanych na rzecz skarżącej J. G. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, błąd sądu, który nie był zawiniony przez stronę, może stanowić szczególnie uzasadniony wypadek do zastosowania art. 102 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że błąd sądu, który nie wynika z działań stron, nie powinien powodować negatywnych konsekwencji dla żadnej ze stron postępowania, co uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

J. G.

Strony

NazwaTypRola
J. G.osoba_fizycznaskarżąca
A. Z.osoba_fizycznapozwany
J. Z.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala na odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach, których ocena należy do sądu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 395 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błąd sądu, który nie był zawiniony przez stronę, stanowi szczególnie uzasadniony wypadek do zastosowania art. 102 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 102 k.p.c. poprzez zasądzenie od powódki kosztów postępowania zażaleniowego.

Godne uwagi sformułowania

„w szczególnie uzasadnionych wypadkach" Fakt ich wystąpienia (bądź braku) podlega dyskrecjonalnej ocenie sądu, dokonywanej indywidualnie na tle całokształtu okoliczności rozpoznanej sprawy. Oczywiste błędy sądu rozpoznającego sprawę, niezwiązane w żaden sposób z czynnościami i stanowiskiem stron, nie powinny powodować ujemnych konsekwencji dla żadnej ze stron postępowania.

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Dariusz Zawistowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zastosowania art. 102 k.p.c. w przypadku błędów sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu sądu w kontekście kosztów postępowania zażaleniowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą kosztów postępowania i odpowiedzialności za błędy sądu, co jest istotne dla praktyków prawa.

Błąd sądu kosztuje? Niekoniecznie! Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można uniknąć płacenia za pomyłki wymiaru sprawiedliwości.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 120 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 53/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 21 listopada 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie ze skargi J. G. 
o wznowienie postępowania 
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w O. 
 z dnia 6 kwietnia 2011 r.,  
w sprawie z powództwa J. G. 
przeciwko A. Z. i J. Z. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 21 listopada 2012 r., 
zażalenia pozwanych na orzeczenie o kosztach, zawarte w postanowieniu Sądu 
Okręgowego w O. 
z dnia 23 lutego 2012 r.,  
 
 
1. oddala zażalenie 
2. zasądza od pozwanych na rzecz skarżącej J. G. kwotę 120 zł (sto 
dwadzieścia) 
tytułem 
zwrotu 
kosztów 
postępowania 
zażaleniowego. 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Postanowieniem z dnia 23 lutego 2012 r., Sąd Okręgowy w O., 
na  podstawie art. 395 § 2 k.p.c., uchylił punkt 3 postanowienia z dnia 29 listopada 
2011 r., orzekł ponownie o kosztach postępowania wznowieniowego, obciążając 
nimi powódkę oraz odstąpił od obciążania powódki kosztami postępowania 
zażaleniowego (punkt 3). W uzasadnieniu wskazał, że zażalenie było oczywiście 
zasadne z uwagi na błąd sądu, dotyczący stawki wynagrodzenia pełnomocnika, 
który nie powinien obciążać powódki jako strony przegrywającej. Uzasadniało to 
zastosowanie art. 102 k.p.c. 
W zażaleniu na to postanowienie pozwani zarzucili naruszenie art. 102 
k.p.c. i wnieśli o jego zmianę poprzez zasądzenie od powódki kosztów 
postępowania zażaleniowego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie  nie  jest  uzasadnione.  Artykuł  102  k.p.c. przewiduje wyjątek od 
- odnoszącej się do obowiązku rozliczania kosztów postępowania – zasady 
odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od niej 
„w  szczególnie uzasadnionych wypadkach". Fakt ich wystąpienia (bądź braku) 
podlega dyskrecjonalnej ocenie sądu, dokonywanej indywidualnie na tle 
całokształtu okoliczności rozpoznanej sprawy. 
Z rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie wynika, że Sąd uznał, 
iż  w  sprawie 
mają 
miejsce 
szczególne 
okoliczności, 
które 
przemawiają 
za  zastosowaniem art. 102 k.p.c. Taką okoliczność stanowi fakt, że postępowanie 
zażaleniowe było skutkiem wyłącznie błędu popełnionego przez sąd orzekający; 
błędu, do którego powódka w żaden sposób się nie przyczyniła. Należy zgodzić się 
z oceną, że oczywiste błędy sądu rozpoznającego sprawę, niezwiązane w żaden 
sposób z czynnościami i stanowiskiem stron, nie powinny powodować ujemnych 
konsekwencji dla żadnej ze stron postępowania. Taka sytuacja ma miejsce 
w  niniejszej sprawie Brak zatem podstaw do kwestionowania oceny Sądu co do 
możliwości zastosowania art. 102 k.p.c. 
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 39814 w zw. z art.. 3941 § 3  
k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania 

 
3 
zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, art. 397 
§ 2 i art. 3941 § 3 k.p.c. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
es

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI