V Cz 524/14

Sprawa dotyczyła zażalenia uczestników postępowania o stwierdzenie nabycia spadku na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie, które nakazało im ściągnięcie od każdego po 333,33 zł tytułem kosztów publikacji ogłoszenia w prasie. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 83 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Uczestnicy zarzucili naruszenie przepisów dotyczących kosztów sądowych oraz procedury cywilnej, domagając się obciążenia wnioskodawczyni tymi kosztami. Argumentowali, że wnioskodawczyni jako inicjator postępowania powinna ponieść koszty, a oni nie mieli prawnego obowiązku fizycznego udziału w sprawie. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za bezzasadne. Podkreślił, że zgodnie z generalną zasadą, wydatki obciążają stronę inicjującą postępowanie, chyba że jest zwolniona. Wyjątek stanowi art. 83 ustawy, który pozwala na obciążenie Skarbu Państwa kosztami, gdy sąd jest zobligowany do dokonania czynności połączonej z wydatkiem, np. w przypadku konieczności wezwania spadkobierców przez ogłoszenie (art. 672 kpc). Sąd wskazał, że sfinansowanie wydatku przez Skarb Państwa jest tymczasowe, a w orzeczeniu kończącym postępowanie sąd orzeka o poniesionych wydatkach, stosując odpowiednio art. 113 uksc i zasady z art. 520 kpc. W postępowaniu nieprocesowym każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem, chyba że sąd orzeknie inaczej. Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo dopuścił dowód z przesłuchania uczestników, a wobec ich niestawiennictwa, postanowił wezwać spadkobierców przez ogłoszenie. Zwolnienie wnioskodawczyni od zaliczki na koszty publikacji było uzasadnione. Sąd odrzucił argument o możliwości przesłuchania w drodze pomocy prawnej, wskazując na wyłączenie sędziów oraz brak przeszkód związanych z odległością.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający