V CZ 52/11

Sygn. akt V CZ 52/11 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 21 lipca 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) 
SSN Marta Romańska (sprawozdawca) 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
 
 
w sprawie z powództwa Eweliny Z. 
przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Szpitalowi Klinicznemu nr 6 /…/ i in. o 
zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 21 lipca 2011 r., 
zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 18 marca 2011 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 
 
Postanowieniem z 18 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powódki 
o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji i odrzucił apelację. Rozstrzygnięcie 

 
2 
to wydane zostało na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z 5 
grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz 
niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 234, poz. 1571) w związku z  nieuiszczeniem w 
terminie opłaty podstawowej od apelacji w kwocie 30 zł na podstawie art. 14 ust. 2 
w zw. z art. 100 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach 
cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) w zw. z  art. 2 ustawy z 14 
grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w  sprawach cywilnych (Dz. 
U. z 2007 r. Nr 21, poz. 123). W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że we 
wniosku o przywrócenie terminu powódka nie powołała żadnych okoliczności 
świadczących o braku możliwości złożenia przez pełnomocnika w terminie 
prawidłowo opłaconej apelacji. Za taką okoliczność nie można było uznać 
oczekiwania przez pełnomocnika powódki na udzielenie przez jej rodziców 
odpowiedzi na przesyłkę pocztową zawierającą kopię apelacji, wysłaną 8  grudnia 
2010 r. Okoliczność ta nie uzasadnia przywrócenia terminu do wniesienia środka 
zaskarżenia tym bardziej, że pełnomocnik przesłał odpis apelacji ojcu powódki 
dopiero w ostatnim dniu terminu do jej wniesienia (8 grudnia 2010 r.), a zatem 
musiał liczyć się z tym, że termin procesowy do uiszczenia opłaty podstawowej nie 
zostanie w tym wypadku dochowany. Powódka podniosła także, że wcześniejszym 
pismem z 26 listopada 2010 r. jej rodzice zostali powiadomieni o  konieczności i 
sposobie uiszczenia opłaty podstawowej, przesyłka ta nigdy nie została im jednak 
doręczona z powodu nieprawidłowości po stronie operatora pocztowego. 
W zażaleniu na postanowienie z 18 marca 2011 r. powódka wniosła o jego 
uchylenie w całości i przywrócenie jej terminu do wniesienia apelacji oraz 
o  zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, wskazując na błędną ocenę 
przez Sąd Apelacyjny okoliczności sprawy. Postanowieniem z 29 marca 2011 r. 
Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie w części dotyczącej postanowienia o oddaleniu 
wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji jako niedopuszczalne. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie jest bezzasadne. Wprawdzie trafnie wskazała skarżąca, że 
oceniając wskazane przez nią przesłanki wniosku o przywrócenie terminu Sąd 
Apelacyjny błędnie przypisał decydujące znaczenie temu, że kopia apelacji 

 
3 
przesłana została 8 grudnia 2010 r., nie zaś temu, że zawiadomienie 
o  konieczności uiszczenia opłaty podstawowej od apelacji zostało wysłane 
26  listopada 2010 r., ale pozostaje to bez wpływu na trafność rozstrzygnięcia 
wydanego w sprawie. 
Istota okoliczności mających uzasadniać przywrócenie terminu do wniesienia 
apelacji sprowadza się do akcentowania zakłóceń w komunikacji między 
pełnomocnikiem procesowym a przedstawicielami ustawowymi reprezentowanej 
przez niego małoletniej powódki. W konsekwencji, zgodnie z twierdzeniami 
zgłoszonymi we wniosku, rodzice powódki nie uiścili opłaty podstawowej od 
apelacji, gdyż nigdy nie otrzymali informacji o konieczności jej uiszczenia. 
Utrudnienia komunikacyjne pomiędzy tymi osobami uzasadniałyby jednak 
przywrócenie terminu wyłącznie wówczas, gdyby rzeczywiście uniemożliwiły 
dokonanie przez pełnomocnika czynności procesowej, z przyczyn przez niego 
niezawinionych. W okolicznościach sprawy sytuacja taka nie miała jednak miejsca. 
Po pierwsze, jak zauważył Sąd Apelacyjny, nieotrzymanie przez rodziców 
powódki pisma z informacją o konieczności uiszczenia opłaty podstawowej od 
apelacji nie stanowiło przyczyny obiektywnie wykluczającej możliwość dokonania 
tej czynności przez te osoby lub przez pełnomocnika. 
Po drugie, dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego pozwala na 
wyciągnięcie wniosku, że zdarzenia o charakterze wewnętrznym dla strony 
postępowania, 
które 
doprowadziły 
do 
uchybienia 
przez 
nią 
terminowi 
procesowemu, nie mogą, z zasady, stanowić podstawy wyłączenia jej winy 
i  prowadzić do przywrócenia tego terminu (por. m.in. postanowienia Sądu 
Najwyższego z: 10 stycznia 1956 r., 4 CO 58/55, OSN 1956, poz. 106; z 6 kwietnia 
1972 r., II PR 433/71, OSPiKA 1972, nr 11, poz. 212 oraz z 9 sierpnia 1974 r., II CZ 
149/74, OSP 1975, nr 2, poz. 39; z 26 lutego 2003 r., II CKN 1487/00, niepubl. oraz 
z 29 czerwca 2005 r., V CZ 73/05, niepubl.). Dotyczy to także zaniedbań 
pełnomocnika procesowego w zakresie dochowania terminów, których skutki 
obciążają mocodawcę (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 20 maja 1970 r., 
II  CR 184/70, BSN 1970, nr 11, poz. 201). Wadliwa organizacja komunikacji 
pomiędzy stroną a jej pełnomocnikiem procesowym z zasady nie może więc 

 
4 
stanowić przyczyny wyłączającej winę w uchybieniu terminu. Skarżąca nie 
wskazała przy tym żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że nieprawidłowości 
komunikacyjne wynikły z przyczyn, za które nie ponosi ona winy – nie zaś 
z  niedostatecznej dbałości o skuteczne i pewne przekazanie informacji kluczowych 
z perspektywy wnoszonego środka zaskarżenia. 
Po trzecie, z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, by 
fachowy pełnomocnik powódki dołożył w tym wypadku należytej staranności w celu 
uzyskania akceptacji jej przedstawicieli ustawowych dla uiszczenia opłaty 
podstawowej od apelacji. Uzależnienie przez pełnomocnika powódki prawidłowego 
opłacenia 
apelacji 
od 
doręczenia 
przesyłki 
pocztowej 
było 
działaniem 
nieracjonalnym i sprzecznym z profesjonalną starannością, do której zachowania 
zobowiązany był pełnomocnik (art. 354 § 2 k.c.). Na brak należytej staranności 
pełnomocnika wskazuje także fakt, iż jako profesjonalista powinien on zdawać 
sobie sprawę z treści art. 1302 § 3 k.p.c., zgodnie z którym nieprawidłowo opłacona 
apelacja podlegałaby odrzuceniu bez możliwości sanowania braku w tym zakresie. 
Oparcie się przez fachowego pełnomocnika powódki jedynie na korespondencji 
pocztowej w przypadku jednego z kluczowych warunków skutecznego wniesienia 
apelacji jest tym bardziej nieracjonalne, że posiadał on świadomość „ogólnie 
znanego problemu nieprawidłowego funkcjonowania Poczty Polskiej w okresie 
przedświątecznym i świąteczno-noworocznym” (oświadczenie pełnomocnika, 
k. 831). Co więcej, z materiału sprawy nie wynika, by w okresie tym pełnomocnik 
podejmował inne próby kontaktu z rodzicami małoletniej (np. telefonicznego), na co 
wskazywał wymagany od niego podwyższony standard staranności – tym bardziej, 
że, jak stwierdzono w zażaleniu, rodzice powódki pozostawali w tym okresie 
w  miejscu swojego zamieszkania. 
W konsekwencji uznać należy, że uchybienie przez stronę powodową 
terminowi do wniesienia opłaty podstawowej od apelacji nosi bez wątpienia cechy 
działania zawinionego, które wynikło z niedbałego prowadzenia komunikacji między 
pełnomocnikiem a rodzicami reprezentowanej przez niego powódki, stojącego 
w  sprzeczności z zawodową starannością działania, do jakiej zobowiązany jest 
radca prawny. Działanie strony powodowej sprzeczne więc było ze standardem 
staranności, jakiej można byłoby wymagać od strony należycie dbającej o swoje 

 
5 
interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1972 r., III CRN 
448/71, OSP 1972, nr 7, poz. 144). Niedbalstwo, choćby w stopniu lekkim, czyni 
uchybienie terminowi zawinionym, wykluczając możliwość jego przywrócenia (tak 
Sąd Najwyższy w wyroku z 8 października 2010 r., II PK 70/10, niepubl.), zaś skutki 
nieprawidłowej organizacji sposobu wymiany informacji między stroną a jej 
pełnomocnikiem nie stanowiły przeszkody wykluczającej terminowe opłacenie 
środka zaskarżenia. 
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 
k.p.c. orzeczono jak na wstępie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
md