V CZ 51/12

Sąd Najwyższy2012-11-21
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
przywrócenie terminuzażaleniekoszty procesuSąd Najwyższypełnomocniktermin procesowystaranność

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powoda w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach procesu, uznając je za spóźnione z powodu braku winy w niedochowaniu terminu przez profesjonalnego pełnomocnika.

Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów procesu, wnosząc o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu i odrzucił zażalenie, uznając je za spóźnione. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie powoda, odrzucił je w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach, stwierdzając, że postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu nie podlega zażaleniu do SN, a w pozostałym zakresie oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego co do braku winy powoda w niedochowaniu terminu.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda R. P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 16 stycznia 2012 r., które oddaliło jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie 3 wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4 października 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił również samo zażalenie jako spóźnione, wskazując, że termin tygodniowy upłynął w sobotę 12 listopada 2011 r., a powód nie uprawdopodobnił braku swojej winy w niedochowaniu terminu. Powód zarzucił obrazę przepisów k.p.c., twierdząc, że podane przez niego okoliczności (święto państwowe poprzedzające sobotę i nieczynność urzędu pocztowego) uzasadniały przywrócenie terminu. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, stwierdził, że postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu nie podlega zażaleniu do SN, a kontrola w tym zakresie możliwa jest jedynie na podstawie art. 380 k.p.c., pod warunkiem złożenia odpowiedniego wniosku i zarzutu procesowego, czego powód nie uczynił. W związku z tym zażalenie w tej części zostało odrzucone. Nawet gdyby uznać, że zażalenie zawierało domniemany wniosek o kontrolę, Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego. Stwierdzono, że profesjonalny pełnomocnik powoda nie dochował należytej staranności, planując wniesienie zażalenia w ostatnim dniu terminu, nie uwzględniając możliwości wystąpienia przeszkód, takich jak nieczynna poczta w okresie „długiego weekendu”. Brak winy nie został uprawdopodobniony, a niedochowanie terminu nastąpiło z przyczyn zawinionych przez pełnomocnika. W konsekwencji, zażalenie zostało odrzucone jako spóźnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie podlega zażaleniu do Sądu Najwyższego i może być objęte kontrolą jedynie na podstawie art. 380 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym takie postanowienia nie są zaskarżalne w drodze zażalenia do SN, a kontrola możliwa jest jedynie w trybie art. 380 k.p.c. pod ściśle określonymi warunkami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia w punkcie 1 (pierwszym) zaskarżonego postanowienia, a w pozostałym zakresie oddalono zażalenie.

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego w G.

Strony

NazwaTypRola
R. P.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego w G.organ_państwowypozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 169 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 168

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu nie podlega zażaleniu do SN. Brak wniosku o kontrolę na podstawie art. 380 k.p.c. w środku zaskarżenia. Profesjonalny pełnomocnik nie dochował należytej staranności przy planowaniu czynności procesowych.

Odrzucone argumenty

Okoliczności związane z długim weekendem i nieczynnością poczty uzasadniają przywrócenie terminu. Twierdzenie o okolicznościach uchybienia terminu zostało poparte i uprawdopodobnione.

Godne uwagi sformułowania

miernik staranności w dokonywaniu czynności procesowych należy oceniać przy przyjęciu standardu dołożenia należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swoje własne życiowo ważne sprawy Profesjonalny pełnomocnik, planując wniesienie zażalenia, czy dokonanie innej czynności procesowej, musi bowiem uwzględnić, kierując się zwykłym doświadczeniem życiowym, że w okresie biegu terminu mogą nastąpić czasowe przeszkody

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

sprawozdawca

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zażalenia do SN na postanowienie o przywróceniu terminu oraz wymogi staranności profesjonalnego pełnomocnika przy dochowaniu terminów procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.c. dotyczących zażaleń i przywracania terminów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z terminami procesowymi i rolą profesjonalnego pełnomocnika, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.

Profesjonalny pełnomocnik a terminy procesowe: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy spóźnienie nie jest usprawiedliwione.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 51/12 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 21 listopada 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) 
SSN Dariusz Zawistowski 
 
 
w sprawie z powództwa R. P. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w G. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 21 listopada 2012 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 16 stycznia 2012 r., , 
 
 
 
odrzuca zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia  
w   punkcie 
1 
(pierwszym) 
zaskarżonego 
postanowienia, 
a  w pozostałym zakresie oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek 
powoda o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o 
kosztach procesu zawarte w punkcie 3 wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4 
października 2011 r. oraz odrzucił zażalenie na to  postanowienie. W uzasadnieniu 
wskazał, że powód nie uprawdopodobnił, aby zaistniały okoliczności uzasadniające 
wniosek o przywrócenie terminu, a konsekwencją oddalenia tego wniosku jest 
odrzucenie zażalenia na  postanowienie o kosztach procesu, jako spóźnionego, bo 
wniesionego po upływie terminu tygodniowego, który upłynął w dniu 12 listopada 
2011 r., tj. w sobotę, która nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy. 
W zażaleniu na powyższe postanowienie powód zarzucił obrazę art. 169 § 2 
k.p.c., art. 370 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. poprzez uznanie, że przedstawione 
we wniosku okoliczności nie uprawdopodobniają przywrócenia terminu do 
wniesienia 
zażalenia, 
powodujące 
w 
konsekwencji 
jego 
odrzucenie. 
W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu 
zażalenia pełnomocnik powoda nie zgodził się z zapatrywaniem Sądu 
Apelacyjnego, iż twierdzenie o okolicznościach uchybienia terminu nie zostało 
„niczym poparte”, a w konsekwencji że nie uprawdopodobnił, aby zaistniały 
okoliczności uzasadniające wniosek o przywrócenie terminu. Podkreślił, że we 
wniosku podał okoliczności, które uniemożliwiły nadanie przesyłki z zażaleniem 
w sobotę 12 listopada 2011 r., a mianowicie, to, że w dniu poprzedzającym ten 
dzień miało miejsce święto państwowe oraz to, że najbliższy urząd pocztowy był 
dzień później nieczynny, co jest powszechną praktyką w przypadku tzw. „długich 
weekendów”. 
Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa w odpowiedzi na zażalenie wniosła 
o jego oddalenie.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Na wstępie należy wskazać, że postanowienie oddalające wniosek 
o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie podlega zażaleniu 
do Sądu Najwyższego i może być objęte kontrolą jedynie na podstawie art. 380 

 
3 
k.p.c. (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2006 r., I CZ 
53/06, niepubl. i postanowienia w, postanowienie z  dnia 29 kwietnia 2011 r., I CZ 
29/11, niepubl.). Warunkiem kontroli przez Sąd Najwyższy niezaskarżalnego 
zażaleniem postanowienia w trybie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 
§ 3 k.p.c. jest zamieszczenie w środku zaskarżenia (zażaleniu) stosownego 
wniosku oraz podniesienie stosownego zarzutu procesowego, a w przypadku 
środków zaskarżenia wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników wniosek 
ten winien być jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości sformułowany. 
Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, takiego wniosku 
w zażaleniu nie zawarł, jak również nie sformułował stosownego zarzutu. 
W związku z powyższym niedopuszczalna była sama kontrola naruszenia art. 169 
§ 2 k.p.c., bez kontroli art. 168 k.p.c. w związku z art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 
k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c. Zażalenie w tej części podlegało zatem odrzuceniu. 
Nawet jednak gdyby uznać, że wobec skierowania zarzutu i argumentacji 
wyłącznie przeciwko rozstrzygnięciu w zakresie wniosku o przywrócenie terminu, 
zażalenie zawiera domniemany wniosek o dokonanie kontroli w tym zakresie, 
to brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska Sądu Apelacyjnego.  
Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c., przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej 
czynności procesowej może nastąpić wówczas, jeżeli strona nie dokonała 
w terminie 
czynności 
procesowej 
bez 
swojej 
winy. 
Miernik 
staranności 
w dokonywaniu czynności procesowych należy oceniać przy przyjęciu standardu 
dołożenia należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swoje własne 
życiowo ważne sprawy. Brak winy w dokonaniu czynności procesowej w terminie 
będzie zachodził bowiem wówczas, gdy jej dokonaniu w terminie przeszkodziła 
okoliczność, której, w danych okolicznościach, nie można było przezwyciężyć przy 
zachowaniu zwykłej staranności wymaganej od strony należycie dbającej o swoje 
interesy lub jej pełnomocnika przy dokonywaniu tego rodzaju czynności 
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71, 
OSP 1972, nr 7, poz. 14, z dnia 10 stycznia 2007 r., I CZ 108/06, Lex nr 258547).  
Podzielić należy ocenę, że pełnomocnik powoda nie dochował staranności 
wymaganej od profesjonalnych pełnomocników przy sporządzaniu i wnoszeniu 

 
4 
zażalenia. Nie usprawiedliwia spóźnionego wniesienia zażalenia okoliczność, 
że  w miejscowości zamieszkania pełnomocnika powoda brak placówki pocztowej, 
a jedyna poczta w gminie T. w dniu 12 listopada 2011 r. była nieczynna z powodu 
długiego weekendu.  Profesjonalny pełnomocnik, planując wniesienie zażalenia, 
czy dokonanie innej czynności procesowej, musi bowiem uwzględnić, kierując się 
zwykłym doświadczeniem życiowym, że w okresie biegu terminu mogą nastąpić 
czasowe przeszkody - związane przykładowo z tym, że niektóre placówki pocztowe 
mogą być nieczynne z uwagi na tzw. „długie weekendy”– co może utrudnić mu 
sporządzenie i wniesienie zażalenia w ostatnim dniu terminu. Dodatkowo 
okoliczność, że kancelaria pełnomocnika powoda jest nieczynna w sobotę, 
oznacza, że nie mógł on wykluczyć pojawienia się tego rodzaju przeszkody w 
okresie biegu terminu do wniesienia zażalenia. Powyższe prowadzi do wniosku, że 
niezachowanie terminu do wniesienia apelacji nastąpiło z przyczyn zawinionych 
przez pełnomocnika powoda.  
W konsekwencji nie można uznać, że zażalenie zostało wniesione 
w terminie, wobec czego jego odrzucenie przez Sąd Apelacyjny było prawidłowe. 
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39814 
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.  
 
 
 
 
 
 
 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI