V CZ 5/09

Sąd Najwyższy2009-02-11
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaterminy procesowekoszty sądowezwolnienie od kosztówpełnomocnictwoSąd Najwyższyzasada prawnadni wolne od pracy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenia pozwanego, potwierdzając odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty po wygaśnięciu zwolnienia od kosztów oraz odrzucenie drugiej skargi jako wniesionej po terminie, gdyż sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy.

Pozwany złożył dwie skargi kasacyjne. Pierwsza została odrzucona przez Sąd Apelacyjny z powodu nieuiszczenia opłaty po wygaśnięciu zwolnienia od kosztów sądowych oraz braku umocowania pełnomocnika z urzędu. Druga skarga została odrzucona przez Sąd Apelacyjny jako wniesiona po terminie, ponieważ termin upłynął w sobotę, a skargę złożono w poniedziałek. Sąd Najwyższy oddalił oba zażalenia, potwierdzając, że zwolnienie od kosztów nie obejmuje postępowania kasacyjnego i że sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy.

Sąd Najwyższy rozpoznał dwa zażalenia pozwanego B.M. na postanowienia Sądu Apelacyjnego. Pierwsze postanowienie z dnia 25 listopada 2008 r. odrzuciło skargę kasacyjną pozwanego z powodu nieuiszczenia opłaty od skargi po wygaśnięciu przyznanego wcześniej zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny uznał również, że pełnomocnik z urzędu nie był umocowany do sporządzenia skargi kasacyjnej. Drugie postanowienie z dnia 9 grudnia 2008 r. odrzuciło kolejną skargę kasacyjną pozwanego, uznając ją za wniesioną z uchybieniem terminu. Termin do wniesienia skargi upłynął w sobotę 29 listopada 2008 r., a skargę złożono 1 grudnia 2008 r. Sąd Najwyższy oddalił oba zażalenia. W odniesieniu do pierwszej skargi, Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę siedmiu sędziów SN z dnia 5 czerwca 2008 r. (III CZP 142/07), która przesądziła, że zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania kasacyjnego, a pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje z mocy prawa umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej. W odniesieniu do drugiej skargi, Sąd Najwyższy potwierdził, że sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. w związku z art. 165 § 1 k.p.c., powołując się na uchwałę siedmiu sędziów SN z dnia 25 kwietnia 2003 r. (III CZP 8/03), która nadała tej interpretacji moc zasady prawnej. W związku z tym, skarga kasacyjna wniesiona po 29 listopada 2008 r. została uznana za spóźnioną i podlegała odrzuceniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zwolnienie to nie obejmuje postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę siedmiu sędziów SN (III CZP 142/07), która przesądziła, że zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania kasacyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażaleń

Strona wygrywająca

powód (J.S.)

Strony

NazwaTypRola
J.S.osoba_fizycznapowód
B.M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 130² § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd trafnie odrzucił skargę kasacyjną, od której nie została uiszczona stosowna opłata.

k.p.c. art. 398⁵ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dwumiesięczny termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 165 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Terminy do wniesienia środka zaskarżenia oblicza się według przepisów prawa cywilnego.

k.c. art. 110-116

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące obliczania terminów.

Pomocnicze

k.c. art. 115

Kodeks cywilny

Definicja dnia wolnego od pracy.

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 61 § § 6

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 62

k.p.c. art. 394¹ § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania kasacyjnego. Pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje z mocy prawa umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym. Sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. w związku z art. 165 § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnik z urzędu był umocowany do sporządzenia skargi kasacyjnej. Sobota powinna być traktowana jako dzień wolny od pracy służący wypoczynkowi, co uzasadnia złożenie skargi w poniedziałek. Złożenie skargi kasacyjnej w poniedziałek po upływie terminu w sobotę nie stanowi uchybienia terminowi.

Godne uwagi sformułowania

zwolnienie strony od kosztów sądowych w sprawie, przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym, nie obejmuje postępowania kasacyjnego pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje z samego prawa umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. w związku z art. 165 § 1 k.p.c.

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący-sprawozdawca

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Henryk Pietrzkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, zakresu pełnomocnictwa procesowego oraz obliczania terminów procesowych z uwzględnieniem dni wolnych od pracy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy pierwotnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące skargi kasacyjnej, w tym problematykę terminów i kosztów, co jest kluczowe dla praktyków prawa.

Sobota dniem pracy czy wolnym? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię dla terminów procesowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 5/09 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 11 lutego 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Henryk Pietrzkowski 
 
 
w sprawie z powództwa J.S. 
przeciwko B.M. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 11 lutego 2009 r., 
zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt [...] 
oraz zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 9 grudnia 2008 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
oddala oba zażalenia. 
 
 
 
 
 
 

 
2
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2008 r. Sąd Apelacyjny  odrzucił skargę 
kasacyjną pozwanego B.M. wniesioną w dniu 19 listopada 2008 r. Stwierdzono, że 
w związku z wygaśnięciem przyznanego stronie przed sądem powszechnym 
zwolnienia od kosztów sądowych opłata od sporządzonej przez adwokata skargi 
nie została należycie uiszczona. Uznano także, że adwokat Ł.S., który działał jako 
pełnomocnik z urzędu nie był umocowany do sporządzenia skargi kasacyjnej oraz 
występowanie przed Sądem Najwyższym. W zażaleniu z dnia 12 grudnia 2008 r. 
pozwany wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Jednocześnie pozwany w dniu 1 grudnia 2008 r. złożył ponownie skargę 
kasacyjną, 
sporządzoną 
przez 
ustanowionego 
adwokata 
A.R., 
w 
której 
sformułowano wniosek o zwolnienie pozwanego od kosztów sądowych. 
Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił drugą skargę 
kasacyjną wskazując, że została ona wniesiona z uchybieniem dwumiesięcznego 
terminu przewidzianego w art. 3985 § 1 k.p.c. Zwrócono uwagę, że termin do 
wniesienia skargi upłynął w sobotę dnia 29 listopada 2008 r., zaś skargę złożono za 
pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 1 grudnia 2008 r. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Obydwa zażalenia są niezasadne. Odnośnie do postanowienia Sądu 
Apelacyjnego z dnia 25 listopada 2008 r. należy zwrócić uwagę na treść uchwały 
siedmiu Sędziów SN z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07 (OSNC 2008, nr 1, 
poz. 122), w której przesądzono, że zwolnienie strony od kosztów sądowych 
w sprawie, przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym, nie obejmuje 
postępowania kasacyjnego, jak również, iż pełnomocnictwo procesowe nie 
obejmuje z samego prawa umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału 
w postępowaniu kasacyjnym. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy przyjął jej 
prospektywne działanie, biegnące od dnia jej powzięcia, a nie od dnia jej 
opublikowania. 

Uchwale tej została nadana moc zasady prawnej, a Sąd Najwyższy w składzie 
rozpoznającym sprawę, nie znajduje podstaw do odstępowania od tej zasady 
(art. 61 § 6 oraz art. 62 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym). 
Należy zatem stwierdzić, że Sąd Apelacyjny na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. 
trafnie odrzucił skargę kasacyjną, od której nie została uiszczona stosowna opłata. 
Odnośnie do postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 9 grudnia 2008 r. 
pozwany zarzucał naruszenie art. 115 k.c. przez przyjęcie, że sobota nie jest dniem 
wolnym od pracy. Zdaniem skarżącego soboty należy traktować jako dni wolne od 
pracy służące wypoczynkowi. Skarżący zwracał uwagę na praktyczne trudności 
związane z możliwością dokonywania czynności procesowych w tym dniu. 
Zgodnie z art. 165 § 1 k.p.c. terminy m.in. do wniesienia środka zaskarżenia 
oblicza się według przepisów prawa cywilnego, tj. art. 110-116 k.c. Bezsporne jest, 
że w przedmiotowej sprawie dwumiesięczny termin do wniesienia skargi kasacyjnej 
upłynął w sobotę dnia 29 listopada 2008 r., zaś skargę złożono dopiero w dniu 
1 grudnia 2008 r. Zagadnieniem rozstrzygającym o zasadności wniesionego 
zażalenia jest to, czy sobota może być uznana za dzień wolny od pracy 
w rozumieniu art. 115 k.c., jak również art. 9 Konkordatu między Stolicą Apostolską 
i Rzeczpospolitą Polską (Dz. U. z1998 r., Nr 51, poz. 318), art. 1 ustawy z dnia 
18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 28 ze zm.) oraz 
art. 129 i nast. kodeksu pracy. Bez wątpienia o dniu ustawowo wolnym od pracy 
można mówić jedynie w odniesieniu do takich dni, które zostały uznane za wolne 
przepisem ustawy, a uregulowanie to ma walor powszechności, a nie ogranicza się 
do określonych zakładów pracy lub oznaczonych grup pracowników. Soboty nie 
charakteryzują się takimi cechami, gdyż jako dni wolne nie mają charakteru 
powszechnego, chociaż obejmują wiele grup pracowników i wiele zakładów pracy. 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowane jest stanowisko, zgodnie 
z którym sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 115 
k.c. w zw. z art. 165 § 1 k.p.c. (zob. postanowienie SN z dnia 20 maja 2002 r., 
l PKN 502/01 (OSNP- wkł. 2002, nr 17, poz. 4, postanowienie SN z dnia 30 lipca 
2003 r., II CZ 90/02; niepubl.; postanowienie SN z dnia 27 kwietnia 2001 r., III CZ 
3/01 niepubl., postanowienie SN z dnia 12 czerwca 2003 r., IV CZ 12/03, niepubl., 

 
4 
postanowienie SN z dnia 20 stycznia 2005 r., II CZ 157/04, niepubl., postanowienie 
SN z dnia 11 sierpnia 2005 r., V CZ 89/05, niepubl., postanowienie SN z dnia 
24 maja 2007 r., V CZ 43/07, niepubl.). Ewentualne kontrowersje na tle charakteru 
soboty jako dnia wolnego od pracy zostały przesądzone w uchwale siedmiu 
Sędziów SN z dnia 25 kwietnia 2003 r., III CZP 8/03 (OSNC 2004, nr 1, poz. 1), 
której nadano moc zasady prawnej. Sąd Najwyższy jednoznacznie uznał, 
że „sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy w rozumieniu art. 
115 k.c. w związku z art. 165 § 1 k.p.c.".  
W świetle powołanej uchwały, a także ze wskazaniem na dotychczas 
prezentowane zapatrywania Sądu Najwyższego w tym względzie, należało uznać, 
że w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna wniesiona po 29 listopada 2008 r. 
podlegała odrzuceniu, jako spóźniona. 
Zażalenia podlegały zatem oddaleniu (art. 3941 § 1 i 3 oraz art. 39814 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI