V CZ 49/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie gminy na odrzucenie jej skargi kasacyjnej, potwierdzając gospodarczy charakter sporu mimo wykonywania przez gminę zadań własnych.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanej gminy z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie gospodarczej. Gmina wniosła zażalenie, argumentując, że umowa nie stanowiła działalności gospodarczej, a sprawa nie miała takiego charakteru. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że gmina realizująca zadania własne poprzez odpłatne umowy o charakterze gospodarczym jest przedsiębiorcą, a spór dotyczył czynności handlowej.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej (Gminy K.) na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę kasacyjną gminy od wyroku Sądu Okręgowego. Powodem odrzucenia skargi kasacyjnej była zbyt niska wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o charakterze gospodarczym. Gmina w zażaleniu zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących postępowania gospodarczego, twierdząc, że umowa, której dotyczył spór, została zawarta w ramach wykonywania jej zadań własnych i nie stanowiła działalności gospodarczej. W konsekwencji, gmina nie powinna być traktowana jako przedsiębiorca, a sprawa nie powinna mieć charakteru gospodarczego. Sąd Najwyższy uznał jednak zażalenie za bezzasadne. Potwierdził dominujący pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym gmina, realizując zadania własne poprzez odpłatne umowy o charakterze gospodarczym, jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd podkreślił, że dla takiej kwalifikacji nie ma znaczenia niezarobkowy charakter działalności gminy. Umowa zawarta przez Gminę K. z powodem została oceniona jako czynność handlowa, mieszcząca się w ramach zadań własnych gminy, co przesądzało o gospodarczym charakterze sporu. Sąd odrzucił również argumenty gminy dotyczące zmiany trybu rozpoznania sprawy, wskazując, że nie wynikały one z akt sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, gmina realizująca zadania własne w rozumieniu art. 7 u.s.g. poprzez zawieranie odpłatnych umów, mających charakter czynności gospodarczych, jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4792 § 1 k.p.c., a sprawa ma charakter gospodarczy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na dominujący pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym gmina jest przedsiębiorcą, gdy zawiera odpłatne umowy o charakterze gospodarczym, nawet jeśli są to zadania własne i mają niezarobkowy charakter. Umowa między gminą a spółką została oceniona jako czynność handlowa, co przesądza o gospodarczym charakterze sporu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Biuro Projektów Gospodarki Wodno-Ściekowej HYDROSAN Spółka z o.o.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Biuro Projektów Gospodarki Wodno-Ściekowej HYDROSAN Spółka z o.o. | spółka | powód |
| Gmina K. | instytucja | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 3982 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi dopuszczalności skargi kasacyjnej, w tym wartość przedmiotu zaskarżenia dla spraw gospodarczych.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania w przedmiocie zażalenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 4791 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definiuje sprawy gospodarcze.
k.p.c. art. 4792 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definiuje pojęcie przedsiębiorcy w sprawach gospodarczych.
u.s.d.g. art. 2
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
u.s.d.g. art. 4 § ust. 1
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
u.s.g. art. 7 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa zadania własne gminy.
u.g.k. art. 1 § ust. 2
Ustawa o gospodarce komunalnej
Definiuje zadania o charakterze użyteczności publicznej.
u.g.k. art. 3 § ust. 1
Ustawa o gospodarce komunalnej
Określa cel gospodarki komunalnej.
u.g.k. art. 2
Ustawa o gospodarce komunalnej
Określa formy prowadzenia gospodarki komunalnej, katalog przykładowy.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy skutków odrzucenia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 397 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu zażaleniowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina realizująca zadania własne poprzez odpłatne umowy o charakterze gospodarczym jest przedsiębiorcą w rozumieniu k.p.c. Spór dotyczący umowy zawartej przez gminę w ramach zadań własnych, która ma charakter czynności gospodarczej, jest sprawą o charakterze gospodarczym. Z akt sprawy nie wynika, by doszło do skutecznego zakwestionowania gospodarczego charakteru sprawy lub zmiany trybu postępowania.
Odrzucone argumenty
Umowa zawarta przez gminę w ramach zadań własnych nie stanowi działalności gospodarczej. Sprawa nie ma charakteru gospodarczego. Doszło do zmiany trybu rozpoznania sprawy z gospodarczego na zwykły.
Godne uwagi sformułowania
gmina, realizując zadania własne w rozumieniu art. 7 u.s.g. poprzez zawieranie odpłatnych umów, mających charakter czynności gospodarczych, jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4792 § 1 k.p.c. dla kwalifikacji tej działalności jako gospodarczej nie ma znaczenia jej niezarobkowy charakter umowa została przy tym skonstruowana jak kontrakt zawarty w obrocie między przedsiębiorcami, noszący cechy czynności handlowej.
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
przewodniczący
Marta Romańska
sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że gmina wykonująca zadania własne w drodze umów o charakterze gospodarczym jest przedsiębiorcą w rozumieniu k.p.c. i że takie sprawy mają charakter gospodarczy, niezależnie od niezarobkowego charakteru działalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu spraw gospodarczych i kwalifikacji gminy jako przedsiębiorcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i samorządowców, ponieważ rozstrzyga ważną kwestię kwalifikacji prawnej działań gminy i charakteru spraw gospodarczych.
“Czy gmina zawsze działa jak zwykły obywatel? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy jest przedsiębiorcą.”
Dane finansowe
koszty postępowania zażaleniowego: 1800 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 49/11 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Marta Romańska (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa Biura Projektów Gospodarki Wodno-Ściekowej HYDROSAN Spółki z o.o. przeciwko Gminie K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lipca 2011 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14 marca 2011 r., 1) oddala zażalenie; 2) zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 1.800 (tysiąc osiemset) zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z 14 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanej od wyroku tego Sądu z 16 listopada 2010 r. z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie mającej charakter gospodarczy (art. 3982 § 1 k.p.c.). W zażaleniu na postanowienie z 14 marca 2011 r. pozwana zarzuciła, że zapadło ono z naruszeniem art. 3982 § 1 k.p.c. w zw. z art. 4791 § 1 k.p.c. i art. 4792 § 1 k.p.c., art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej jako: u.s.g.). Uzasadniając ten zarzut skarżąca wskazała, że umowa, której dotyczy spór, została zawarta w ramach wykonywania jej zadań własnych i nie stanowiła elementu działalności gospodarczej, która prowadzona może być jedynie na podstawie przepisów o gospodarce komunalnej. W konsekwencji, skarżąca wskazała, że nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4792 § 1 k.p.c., a sprawa nie ma charakteru gospodarczego w rozumieniu art. 4791 § 1 k.p.c. Skarżąca powołała się także na zarządzenie Sądu Okręgowego, ogłoszone na rozprawie 15 kwietnia 2010 r., zgodnie z którym doszło do zmiany trybu rozpoznania sprawy z gospodarczego na zwykły. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. W odpowiedzi na zażalenie powódka wniosła o jego oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Za dominujący w orzecznictwie Sądu Najwyższego uznać można pogląd, zgodnie z którym gmina, realizując zadania własne w rozumieniu art. 7 u.s.g. poprzez zawieranie odpłatnych umów, mających charakter czynności gospodarczych, jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4792 § 1 k.p.c., przy czym dla kwalifikacji tej działalności jako gospodarczej nie ma 3 znaczenia jej niezarobkowy charakter (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z 13 stycznia 2006 r., III CZP 124/05, OSNC 2006, nr 12, poz. 201, a także w postanowieniach: z 19 października 1999 r., III CZ 112/99, OSNC 2000, nr 4, poz. 78; z 12 maja 2000 r., V CKN 48/00, niepubl.; z 23 listopada 2000 r., III CZ 112/00, niepubl.; z 22 sierpnia 2001 r., V CKN 756/00, niepubl.; z 7 sierpnia 2003 r., IV CZ 90/03, niepubl.). Nie ulega wątpliwości, że umowa zawarta przez Gminę K. z powodową spółką mieściła w ramach zadań własnych gminy określonych w art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g. Sama umowa została przy tym skonstruowana jak kontrakt zawarty w obrocie między przedsiębiorcami, noszący cechy czynności handlowej. Z tych powodów spór dotyczący tej umowy ocenić należy jako sprawę o charakterze gospodarczym. Na przeszkodzie takiej kwalifikacji nie stoi ustawa z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r. Nr 45, poz. 236, dalej jako: u.g.k.), która, jak stwierdza skarżąca, określa „formy i zakres” prowadzenia działalności gospodarczej przez gminę, w zakres których nie wchodzi jednak przedmiot spornej umowy. Analiza przepisów ustawy prowadzi do przeciwnego wniosku. Po pierwsze, zadania wyszczególnione w art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g. zaliczają się bez wątpienia do objętych pojęciem gospodarki komunalnej „zadań o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych” (art. 1 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 u.g.k.). Po drugie, art. 2 u.g.k., określający formy prowadzenia gospodarki komunalnej, zawiera jedynie wyliczenie o charakterze przykładowym (na co wskazuje użyte przez ustawodawcę wyrażenie „w szczególności") i w żadnym wypadku nie można twierdzić, by katalog ten miał charakter zamknięty i wyczerpujący. Należy też zauważyć, że wbrew twierdzeniom skarżącej, z akt sprawy nie wynika, by we wcześniejszym toku postępowania gospodarczy charakter sprawy został przez nią skutecznie zakwestionowany. W szczególności, protokół posiedzenia z 15 kwietnia 2010 r. (k. 223-228) nie zawiera żadnej wzmianki o wydaniu zarządzenia zmieniającego tryb rozpoznania sprawy. Co więcej, przepisy o postępowaniu gospodarczym były stosowane w sprawie także na 4 późniejszych jej etapach, o czym świadczy postanowienie Sądu Okręgowego z 14 września 2010 r. (k. 278). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. orzeczono jak na wstępie, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z § 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). md
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI