V CZ 48/06

Sąd Najwyższy2006-06-30
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
przejęcie urządzeń wodociągowychustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodęprawo samorządoweapelacjaodrzucenie apelacjiSąd Najwyższywartość przedmiotu sporubudowa infrastruktury

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając, że apelacja zawierała wystarczające zarzuty merytoryczne, mimo jej wadliwej formy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Gminy P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jej apelacji od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo spółki "I." o przejęcie urządzeń wodociągowych. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację Gminy jako niespełniającą wymogów formalnych. Sąd Najwyższy uznał jednak, że apelacja zawierała wystarczające zarzuty merytoryczne dotyczące stanu faktycznego i podstawy prawnej, co uzasadniało jej merytoryczne rozpoznanie, i w konsekwencji uchylił zaskarżone postanowienie.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanej Gminy P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w K. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo spółki "I." o zobowiązanie Gminy do odpłatnego przejęcia wybudowanych przez spółkę urządzeń wodociągowych. Sąd Okręgowy uznał, że urządzenia te spełniają wymogi techniczne i że pozwana nie wykazała, aby zostały one sfinansowane ze środków przyszłych użytkowników. Gmina wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, błędną ich interpretację, pominięcie istotnych faktów oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację jako niespełniającą wymogów formalnych, w szczególności art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że apelacja, mimo wadliwej formy i nieprofesjonalnego języka, zawierała zarzuty dotyczące stanu faktycznego (np. finansowanie budowy wodociągu przez przyszłych właścicieli działek) oraz podstawy prawnej (naruszenie art. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 71 k.c., kwestia mocy wstecznej przepisów). Sąd Najwyższy uznał, że te zarzuty, choć sformułowane nieidealnie, pozwalały na merytoryczne rozpoznanie apelacji. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego, uznając je za wadliwe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, apelacja zawierająca zarzuty dotyczące stanu faktycznego i podstawy prawnej, nawet jeśli jest wadliwie sformułowana pod względem formalnym, powinna zostać merytorycznie rozpoznana, a nie odrzucona z przyczyn formalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że apelacja jest środkiem służącym ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy i wymaga jedynie postawienia zarzutów, a nie powołania podstaw prawnych, jak w skardze kasacyjnej. Nawet jeśli forma apelacji odbiega od standardu, ale zawiera konkretne zarzuty dotyczące wadliwości wyroku sądu pierwszej instancji (np. błędne ustalenie stanu faktycznego, naruszenie przepisów prawa materialnego), powinna być rozpoznana merytorycznie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Gmina P.

Strony

NazwaTypRola
"I." Spółka Akcyjnaspółkapowód
Gmina P. - Zakład Gospodarki Komunalnejinstytucjapozwany

Przepisy (9)

Główne

u.z.z.w.i.z.o.ś. art. 31

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

k.c. art. 64

Kodeks cywilny

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

w brzmieniu znowelizowanym ustawą z dnia 22 kwietnia 2005 r. (Dz.U. z 2005 r. nr.... poz. 729)

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

w zw. z art. 3701 k.p.c.

k.p.c. art. 368 § § 1 pkt 2 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.g. art. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

k.c. art. 71

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 3701

Kodeks postępowania cywilnego

w zw. z art. 370 k.p.c.

k.p.c. art. 39815

Kodeks postępowania cywilnego

w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Apelacja zawierała zarzuty merytoryczne dotyczące stanu faktycznego i podstawy prawnej, które powinny być rozpoznane. Zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego przez sąd pierwszej instancji były wystarczające do merytorycznego rozpoznania apelacji.

Godne uwagi sformułowania

Apelacja jest środkiem odwoławczym służącym ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy w aspekcie zarzutów postawionych przez skarżącego pod kątem oceny, czy zaskarżone orzeczenie powinno zostać zmienione lub ewentualnie uchylone, czy też powinno się ostać. Zarzutem apelacji jest m. in. twierdzenie, że wyrok sądu pierwszej instancji jest wadliwy ze względu na błędne ustalenie stanu faktycznego. Skarżący nie ma obowiązku powołania w apelacji przepisów, które doznały naruszenia – wystarczy, że zarzut swój sformułuje w sposób jednoznacznie określający jego stanowisko w kwestii budzącej jego sprzeciw. Tym, m. in., różni się apelacja od skargi kasacyjnej, a także od znanej dawnemu k.p.c. instytucji rewizji, że nie wymaga przytoczenia, tzw. podstaw, lecz jedynie zarzuty. Apelacja pozwanej pod względem formy odbiega w sensie negatywnym od standardu, jakiego należy wymagać od profesjonalnych pełnomocników procesowych, jednakże zawiera ona zarzuty i ich uzasadnienie co sprawia, że zażalenie pozwanej podlegało uwzględnieniu.

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący

Maria Grzelka

sprawozdawca

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych apelacji oraz dopuszczalności jej merytorycznego rozpoznania mimo wadliwej formy, a także znaczenie zarzutów merytorycznych dla oceny dopuszczalności środka odwoławczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki polskiego postępowania cywilnego i wymogów formalnych apelacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe formułowanie zarzutów w apelacji, nawet jeśli forma nie jest idealna. Pokazuje też, że sądy mogą być elastyczne w ocenie formalnej, jeśli widzą merytoryczne podstawy do rozpoznania sprawy.

Wadliwa apelacja nie zawsze oznacza przegraną – Sąd Najwyższy przypomina o znaczeniu zarzutów merytorycznych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 48/06 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 30 czerwca 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) 
SSN Maria Grzelka (sprawozdawca) 
SSN Dariusz Zawistowski 
 
 
 
w sprawie z powództwa "I." Spółki Akcyjnej  
przeciwko Gminie P. - Zakład Gospodarki Komunalnej  
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli i zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 30 czerwca 2006 r., 
zażalenia strony pozwanej  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 

 
2 
 
Uzasadnienie 
 
 
 
 
Wyrokiem z dnia 30 listopada 2005 r. Sąd Okręgowy w K. uwzględnił 
roszczenie powodowej Spółki Akcyjnej „I.” o zobowiązanie pozwanej Gminy P. do 
złożenia oświadczenia woli w przedmiocie odpłatnego przejęcia na własność 
określonych urządzeń wodociągowych. Ustalił, że urządzenia te zostały 
wybudowane przez powódkę z własnych środków finansowych oraz odpowiadają 
wymaganym warunkom technicznym w związku z czym pozwana nie mogła – 
w  świetle art. 31 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu 
w  wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w brzmieniu znowelizowanym ustawą 
z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie w/w ustawy (Dz.U. z 2005 r. nr.... poz. 729) 
i   art. 64 k.c. oraz zgodnie ze stanowiskiem wyrażanym przez Sąd Najwyższy – 
odmówić ich przejęcia. Sąd Okręgowy uznał, że pozwana nie wykazała, aby 
przedmiotowa sieć wodociągowa została wybudowana ze środków przyszłych 
użytkowników – inwestorów budowy osiedla domów jednorodzinnych. W tym 
zakresie odmówił dania wiary świadkom J.K. i A.G., natomiast za przesądzającą 
uznał treść umów deweloperskich pomiędzy powódką i kandydatami na właścicieli 
domów jednorodzinnych, w których brak zapisów o przeznaczeniu jakichkolwiek 
wpłat na budowę sieci wodociągowej. 
Od tego wyroku pozwana Gmina wniosła apelację sporządzoną przez 
pełnomocnika będącego radcą prawnym. W petitum apelacji zawarte zostało 
stwierdzenie: „Podstawa apelacji: naruszenie przepisów prawa materialnego, jak 
również ich błędna interpretacja. Pominięcie w rozstrzyganiu sprawy istotnych 
faktów merytorycznych, nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych”. 
Uzasadnienie apelacji w pkt 1 zawiera twierdzenia skarżącej odnośnie przekazania 
Spółce Akcyjnej F. tytułem aportu określonej nieruchomości oraz przekazania 
następnie nieruchomości przez tę Spółkę powódce, twierdzenie co do cen, za które 
powódka sprzedawała, bliżej nie określone w apelacji, powierzchnie mieszkańcom 
Gminy w latach 1999, 2000-2002 i 2005 r. oraz co do opublikowania na stronie 
internetowej oferty o budowaniu domów i sprzedaży działek za cenę, na którą 

 
3 
składało się uzbrojenie terenu, w  tym – budowa wodociągu. W dalszej części pkt 1 
uzasadnienia apelacji wyraża ocenę skarżącej, że wodociąg został wybudowany 
kosztem kupujących działki mieszkańców Gminy, „czyli przez Gminę (art. 1 ustawy 
o samorządzie gminnym)” oraz, że powództwo było nadużyciem prawa i 
wyłudzeniem dodatkowo dwukrotnej zapłaty. W punkcie 2 uzasadnienia apelacja 
zawiera stwierdzenie o pominięciu przez Sąd Rejonowy dokumentu w postaci 
strony internetowej z ofertą powódki o cenach działek i    naruszeniu w związku z 
tym art. 71 k.c. przez nie orzeczenie jak należy tę ofertę traktować oraz 
stwierdzenie odnośnie sprzedaży działek różnym osobom po różnych cenach, jak 
również własną ocenę skarżącej zeznań świadków. Uzasadnienie apelacji w pkt 3 
obejmuje stwierdzenie, że pozostaje do wyjaśnienia fakt czy ustawa o zaopatrzeniu 
w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków może działać wstecz oraz czy Gmina 
może płacić za budowę wodociągu w okresie przed 2002 r. 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił apelację na 
podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 3701 k.p.c. jako nie spełniającą wymogów 
określonych w art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. 
W zażaleniu pozwana zarzuciła, że powołała się na art. 1 ustawy 
o  samorządzie gmin i art. 71 k.c. oraz kwestionowała art. 31 i art. 34 ustawy 
o  zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, a ponadto, że sprecyzowała zarzut naruszenia 
przepisów prawa materialnego oraz ich błędnej interpretacji oraz zarzut pominięcia 
istotnych faktów merytorycznych i nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności 
faktycznych. Wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Apelacja 
jest 
środkiem 
odwoławczym 
służącym 
ponownemu 
merytorycznemu rozpoznaniu sprawy w aspekcie zarzutów postawionych przez 
skarżącego pod kątem oceny, czy zaskarżone orzeczenie powinno zostać 
zmienione lub ewentualnie uchylone, czy też powinno się ostać. Zarzutem apelacji 
jest m. in. twierdzenie, że wyrok sądu pierwszej instancji jest wadliwy ze względu 
na błędne ustalenie stanu faktycznego. Twierdzenie takie powinno dotyczyć 
konkretnego w danej sprawie elementu stanu faktycznego będącego podstawą 
rozstrzygnięcia i wskazywać w czym się wyraża wadliwość postępowania sądu 
pierwszej instancji. Skarżący nie ma obowiązku powołania w apelacji przepisów, 

 
4 
które doznały naruszenia – wystarczy, że zarzut swój sformułuje w sposób 
jednoznacznie określający jego stanowisko w kwestii budzącej jego sprzeciw. Tym, 
m. in., różni się apelacja od skargi kasacyjnej, a także od znanej dawnemu k.p.c. 
instytucji rewizji, że nie wymaga przytoczenia, tzw. podstaw, lecz jedynie zarzuty. 
W rozpoznawanej sprawie strona apelująca zarzuciła, że wyrok Sądu 
Rejonowego nie uwzględnia wniosków narzucających się – jej zdaniem – z treści 
informacji internetowej i zeznań świadka G., a mianowicie, że budowę wodociągu 
sfinansowali przyszli właściciele domów jednorodzinnych, będący członkami 
gminnej wspólnoty samorządowej, czyli w rzeczy samej – Gmina. Zarzut ten 
prowadził do podważenia ustalenia Sądu pierwszej instancji, że urządzenia 
wodociągowe wybudowała z własnych środków powódka i odpowiadał wymogom 
art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. Bez znaczenia na tym etapie badania apelacji 
pozostawała kwestia zasadności w/w zarzutu. 
Podobnie rzecz się przedstawia odnośnie do zarzutów dotyczących 
naruszenia art. 1 ustawy o samorządzie gminy i art. 71 k.c. oraz błędnego uznania 
mocy wstecznej unormowania o odpłatnym przejęciu przez gminę urządzeń 
wodociągowych, które zostały w apelacji sformułowane i umotywowane, a których 
ocena wykraczała poza badanie przewidziane w art. 3701 w zw. z art. 370 k.p.c. 
Wprawdzie nie sposób zaprzeczyć, że apelacja pozwanej pod względem 
formy odbiega w sensie negatywnym od standardu, jakiego należy wymagać od 
profesjonalnych pełnomocników procesowych, jednakże zawiera ona zarzuty i ich 
uzasadnienie co sprawia, że zażalenie pozwanej podlegało uwzględnieniu 
(art.  39815 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI