V CZ 47/10

Sygn. akt V CZ 47/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 30 czerwca 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Iwona Koper (przewodniczący) 
SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) 
SSN Dariusz Zawistowski 
 
w sprawie z powództwa W. S. i G. S. 
przeciwko Gminie O. i Spółce do Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Wsi O. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 czerwca 2010 r., 
zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego 
z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt I ACa (…), 
 
1) 
oddala zażalenie; 
2) 
przyznaje radcy prawnemu M. B. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego 
tytułem 
nieopłaconej 
pomocy 
prawnej 
udzielonej 
powodom 
w 
postępowaniu zażaleniowym kwotę 5.400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) 
powiększoną o 22% podatku od towarów i usług. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 23 lutego 2010 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 373 
k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c. odrzucił wniesioną po terminie apelację powodów od 
wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 14 sierpnia 2009 r. Odpis tego wyroku wraz z 
uzasadnieniem został doręczony powodom w dniu 2 października 2009 r. Powodowie 
nadali apelację do Sądu Okręgowego w niemieckiej placówce pocztowej - Deutsche 
Post w dniu 14 października 2009 r. Apelacja powodów dopiero w dniu 19 października 

 
2 
2009 r., tj. po upływie dwutygodniowego terminu do wniesienia apelacji, została oddana 
do polskiej placówki pocztowej operatora publicznego. 
Na powyższe postanowienie powodowie złożyli zażalenie, zarzucając naruszenie 
art. 45 ust. 1 w zw. z art. 176 w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 i art. 8 ust. 2 Konstytucji poprzez 
dyskryminację powodów ze względu na ich miejsce zamieszkania, a w konsekwencji 
zamknięcie drogi do merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd, z uwagi na pobyt 
powodów poza granicami Polski poza zasięgiem działania Poczty Polskiej S.A. 
Powodowie podnieśli także naruszenie art. 165 § 2 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe 
zastosowanie polegające na przyjęciu, że jedynie oddanie pisma procesowego Poczcie 
Polskiej S.A. jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Powodowie wnieśli o 
uchylenie zaskarżonego postanowienia. W zażaleniu powodowie zawarli również 
ewentualny wniosek o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego co 
do zgodności art. 165 § 2 k.p.c. z Konstytucją. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Sąd Apelacyjny nie naruszył art. 165 § 2 k.p.c. przyjmując, w ustalonych 
okolicznościach, że terminem wniesienia przez powodów apelacji do sądu nie był dzień 
nadania przez nich do sądu pisma procesowego w niemieckim urzędzie pocztowym, 
lecz dzień jego przekazania polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. 
Zastosowanie tego przepisu, ze względu na jego treść, nie mogło prowadzić do 
przyjęcia, że terminem wniesienia przez powodów apelacji do sądu był dzień nadania 
ich pisma procesowego na adres sądu w niemieckim urzędzie pocztowym. 
Zgodnie z art. 369 § 1 k.p.c. apelację wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony 
wyrok, w terminie dwutygodniowym od doręczenia stronie skarżącej wyroku z 
uzasadnieniem. Od zasady, że apelację – podobnie, jak inne pisma procesowe - należy 
wnieść bezpośrednio do właściwego sądu, aby dochować terminu do jej wniesienia 
ustawodawca przewidział w art. 165 § 2 k.p.c. wyjątek, ułatwiający stronom składanie 
pism procesowych do sądu. Zgodnie z tym przepisem oddanie pisma procesowego w 
polskiej placówce pocztowej operatora publicznego jest równoznaczne z wniesieniem go 
do sądu. Ponieważ przepis zawarty w art. 165 § 2 k.p.c. ma charakter szczególny nie 
może być wykładany rozszerzająco. Ścisła wykładnia tego przepisu uzasadniona jest 
także tym, że adnotacja urzędu pocztowego o dacie złożenia pisma procesowego 
stanowi urzędowe potwierdzenie daty nadania pisma procesowego do sądu (por. art. 45 
ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe, j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 
1159), co pozwala sądom na kontrolę dochowania przez stronę terminu dokonania 

 
3 
czynności procesowej (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 
2003 r., III CZP 28/2003, OSNC z 2004 r. Nr 5, poz. 71). Również w przepisach prawa 
międzynarodowego, wiążących Polskę, nie ma regulacji, według której wniesienie pisma 
procesowego w zagranicznym urzędzie pocztowym powinno być traktowane jako 
oddanie go w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. 
Sąd 
odwoławczy 
nie 
naruszył 
także 
powołanych 
w 
zażaleniu 
norm 
konstytucyjnych ustanawiających zakaz dyskryminacji oraz prawo do rozpoznania 
sprawy w postępowaniu co najmniej dwuinstancyjnym przez niezawisły sąd. 
Ustawodawca - co potwierdza art. 176 ust. 2 Konstytucji – może w drodze ustawy 
określić zasady dotyczące przebiegu postępowania sądowego, które z natury rzeczy 
wiąże się z określonymi obowiązki, rygorami i ograniczeniami dla stron uczestniczących 
w takim postępowaniu. Dotyczy to także terminów i sposobów wnoszenia pism 
procesowych do sądów. Rację ma skarżący twierdząc, że każdy obywatel ma prawo do 
rozpatrzenia jego sprawy przez sąd, w postępowaniu dwuinstancyjnym, bez względu na 
miejsce swego zamieszkania. Treść art. 165 § 2 k.p.c. nie pozbawia powodów tego 
prawa w sytuacji wyjazdu poza granice w trakcie toczącej się sprawy sądowej. 
Procedura 
umożliwia 
bowiem, 
chociażby 
poprzez 
ustanowienie 
pełnomocnika 
procesowego możliwość terminowego wnoszenia pism procesowych do właściwego 
sądu przez strony nieobecne w Polsce. Ochronie praw konstytucyjnych służy także 
instytucja przywrócenia terminu do dokonania przez stronę spóźnionej czynności 
procesowej, gdy strona nie ponosi winy za to, że nie dokonała jej w terminie. Należy 
mieć także na względzie, że ograniczenia i rygory wynikające dla stron z zasad 
wnoszenia pism procesowych do sądów dotyczą wszystkich stron postępowania 
sądowego niezależnie od ich miejsca zamieszkania i pobytu. Uwzględniając powyższe 
nie było podstaw do uwzględnienia wniosku powodów o skierowanie do Trybunału 
Konstytucyjnego pytania prawnego co do zgodności art. 165 § 2 k.p.c. z Konstytucją. 
Wobec powyższego zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu na 
podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach nieopłaconej pomocy 
prawnej udzielonej powodom z urzędu w postępowaniu zażaleniowym Sąd Najwyższy 
orzekł na podstawie § 15 w zw. z § 6 pkt 7, § 2 ust. 3 i § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej 
udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze 
zm.).