V CZ 46/09

Sygn. akt V CZ 46/09 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 30 września 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Iwona Koper (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa B.L. 
przeciwko A.C. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 30 września 2009 r., 
zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Ś. 
z dnia 27 lipca 2009 r., sygn. akt [...], 
 
 
1) 
zmienia zaskarżone postanowienie w punkcie II (drugim) 
w ten sposób, że pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach 
postępowania 
zażaleniowego 
Sądowi 
pierwszej 
instancji; 
2) 
pozostawia Sądowi pierwszej instancji rozstrzygnięcie 
o kosztach postępowania zażaleniowego przed Sądem 
Najwyższym. 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z dnia 1 czerwca 2009 roku odrzucił, 
jako spóźniony sprzeciw pozwanego A.C. od nakazu zapłaty z  dnia 8 grudnia 2008 
r. 
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pozwany zarzucając 
naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 133 § 2a k.p.c. poprzez przyjęcie, 
że doręczenie nakazu zapłaty na adres pozwanego wskazany w ewidencji 
działalności gospodarczej nie będący jednocześnie jego miejscem zamieszkania 
rozpoczyna 
bieg 
terminu 
na 
wniesienie 
sprzeciwu 
od 
nakazu 
zapłaty. 
Pozwany argumentował, że art. 133 § 2a k.p.c. dotyczy wyłącznie podmiotów 
wpisanych do rejestru sądowego, a pozwany jako osoba fizyczna prowadząca 
działalność gospodarczą wpisywany jest do ewidencji działalności gospodarczej, 
wobec czego nakaz zapłaty nie został skutecznie doręczony, a tym samym nie 
rozpoczął się bieg terminu na wniesienie sprzeciwu od nakazu zapłaty. 
Postanowieniem z dnia 27 lipca 2009 roku Sąd Okręgowy w Ś. uchylił 
zaskarżone postanowienie oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 
837 zł (osiemset trzydzieści siedem złotych) tytułem kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
Sąd uznał za słuszny zarzut naruszenia art. 133 § 2a k.p.c. Wskazał, 
że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do przedsiębiorców wpisanych do 
rejestru sądowego, a tymczasem pozwany, jako osoba fizyczna prowadząca 
działalność gospodarczą na postawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku 
o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 zm.), 
podlega wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez gminy 
właściwe ze względu na miejsce zamieszkania przedsiębiorcy (art. 7a ust. 1 ustawy 
z dnia 19  listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. z 1999 r. 
Nr 101, poz. 1178 ze zm.). Ewidencje działalności gospodarczej nie są rejestrami 
sądowymi, a więc do osób fizycznych będących przedsiębiorcami nie stosuje się 
sankcji z art. 133 § 2a k.p.c. Z tych też względów Sąd uznał, że doręczenie 
dokonane pod adres wskazany w ewidencji działalności gospodarczej, nie będący 

 
3 
jednocześnie miejscem zamieszkania pozwanego, nie było skuteczne i nie 
rozpoczynało biegu terminu na wniesienie sprzeciwu, a zatem wniesiony przez 
pozwanego sprzeciw od nakazu zapłaty nie mógł być odrzucony jako spóźniony. 
W przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego Sąd Okręgowy w Ś. 
oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 397 § 2 k.p.c. 
Powyższe postanowienie w przedmiocie rozstrzygnięcia o kosztach 
postępowania zażaleniowego (pkt II postanowienia) zaskarżyła powódka. 
Podniosła, że Sąd Okręgowy zasądzając od powódki na rzecz pozwanego kwotę 
837 złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego dopuścił się naruszenia 
art. 98 § 1 k.p.c. Zgodnie bowiem z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, 
obowiązek zwrotu kosztów procesu zależy od ostatecznego wyniku sprawy, a nie 
od wyniku postępowania w poszczególnych instancjach. Z tych też względów 
sąd  drugiej instancji  powinien  pozostawić  rozstrzygnięcie  o  kosztach  
postępowania zażaleniowego sądowi pierwszej instancji stosując w drodze analogii 
art. 108 § 2 k.p.c. 
W konkluzji zażalenia powódka wniosła o uchylenie zaskarżonego 
postanowienia w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania 
zażaleniowego (pkt II postanowienia) lub jego zmianę, poprzez pozostawienie 
rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego sądowi pierwszej instancji. 
Wniosła także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego, 
w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. 
Zgodnie z art. 3941 § 1 k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 19 marca 
2009 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2009 r. Nr 
69, poz. 592), zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także na postanowienie 
sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu, które nie były przedmiotem 
rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Oznacza to, że od dnia wejścia w życie 
przywołanej nowelizacji, tj. od dnia 22 maja 2009 roku, dopuszczalne jest 
wniesienie do Sądu Najwyższego zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji 

 
4 
rozstrzygające w przedmiocie kosztów procesu, o ile te nie były przedmiotem 
rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. 
Artykuł 98 § 1 k.p.c. kreuję zasadę, zgodnie z którą strona przegrywająca 
sprawę zobowiązana jest do zwrotu stronie przeciwnej - na jej wniosek - kosztów 
niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (tzw. zasada 
odpowiedzialności za wynik procesu). Oznacza to, że o obowiązku zwrotów 
kosztów procesu decyduje ostateczny wynik sprawy (por. postanowienie SN z dnia 
14 lutego 1968 r. sygn. akt l PZ 75/67, niepubl.; postanowienie SN z dnia 
9 października 1967 r., sygn. akt l CZ 81/67, niepubl.; postanowienia SN z dnia 
12 sierpnia 1965 r., sygn. akt l CZ 80/65, OSNC 1966, nr 3). Powyższa zasada 
dotyczy wszystkich kosztów procesu niezbędnych do celowego dochodzenia praw 
i celowej obrony poniesionych przez stronę wygrywającą sprawę, w tym także 
kosztów jakie ta poniosła w związku z  prowadzonymi w toku postępowania 
w sprawie postępowaniami wpadkowymi (incydentalnymi). Obowiązek poniesienia 
tychże kosztów spoczywa bowiem wyłącznie na stronie przegrywającej sprawę 
(art. 98 § 1 k.p.c.) i to niezależnie od wyniku postępowania wpadkowego. 
Rację ma skarżąca podnosząc, że ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie 
obowiązku 
pokrycia 
kosztów 
postępowania 
zażaleniowego 
wszczętego 
wniesieniem przez pozwanego zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji 
o odrzuceniu sprzeciwu od nakazu zapłaty możliwe będzie dopiero po wydaniu 
orzeczenia w  przedmiocie żądania pozwu (rozstrzygnięciu w sprawie). Stronie 
wygrywającej sprawę należy się bowiem od przeciwnika zwrot kosztów procesu, 
w tym 
także 
zwrot 
kosztów 
postępowania 
incydentalnego, 
chociażby 
w  postępowaniu tym uległa przeciwnikowi. W sytuacji takiej o zakresie zwrotu 
kosztów procesu decyduje ostateczny wynik sprawy (postanowienie SN z dnia 
7 listopada 1966 roku, sygn. akt l PZ 66/66, OSP 1968, nr 1). 
Uchylenie postanowienia sądu pierwszej instancji o odrzuceniu sprzeciwu 
od nakazu zapłaty nie przesądza o ostatecznym rozstrzygnięciu w sprawie, stąd też 
Sąd Okręgowy w Ś., rozpatrując zażalenie na postanowienie o odrzuceniu 
sprzeciwu od nakazu zapłaty, nie był władny orzekać w przedmiocie obowiązku 
zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. O tym bowiem która, ze stron sporu 

 
5 
będzie stroną przegrywającą sprawę, zobowiązaną do ich zwrotu, decydować 
będzie ostateczny wynik sprawy (art. 98 § 1 k.p.c.). 
Z tych też względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 w zw. z art. 
3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji.  
O kosztach postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym 
orzeczono na podstawie art. 108 § 2 k.p.c. w punkcie drugim sentencji.