V CZ 45/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zmienił postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, znosząc je wzajemnie między stronami, uznając zasadność zastosowania art. 100 k.p.c. w sytuacji, gdy wysokość zasądzonego świadczenia zależała od oceny sądu.
Powódka zaskarżyła orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego, zarzucając naruszenie art. 100 k.p.c. przez niezastosowanie zasady słuszności. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, wskazując, że wysokość zasądzonego zadośćuczynienia zależała od oceny sądu, co uzasadniało zastosowanie art. 100 zd. 2 k.p.c. w zakresie kosztów postępowania apelacyjnego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy zniósł koszty postępowania apelacyjnego wzajemnie między stronami i zasądził koszty postępowania zażaleniowego na rzecz powódki.
Sprawa dotyczyła zażalenia powódki na orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego, zawarte w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 28 października 2010 r. Sąd Okręgowy, orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego, zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 584,64 zł, opierając się na art. 98 § 1 k.p.c. Powódka zaskarżyła to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 100 k.p.c. przez niezastosowanie zasady słuszności, która powinna być zastosowana, gdy wysokość zasądzonej sumy zależała od oceny sądu. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne. Wskazał, że zgodnie z art. 100 zd. 2 k.p.c., sąd może obciążyć jedną ze stron kosztami, gdy przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części żądania lub gdy określenie należnej sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. W niniejszej sprawie, wysokość zasądzonego zadośćuczynienia (na podstawie art. 445 § 1 k.c.) była uzależniona od oceny sądu, co stanowiło podstawę do zastosowania art. 100 zd. 2 k.p.c. Mimo że apelacja powódki nie została uwzględniona w całości, kwota zasądzona w postępowaniu apelacyjnym była istotnie wyższa od zasądzonej przez Sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, znosząc koszty postępowania apelacyjnego wzajemnie między stronami, i zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 120 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może obciążyć jedną ze stron kosztami postępowania, jeśli określenie należnej sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu, co uzasadnia zastosowanie art. 100 zd. 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 445 § 1 k.c. uzależnia wysokość zadośćuczynienia od oceny sądu, co stanowi podstawę do zastosowania art. 100 zd. 2 k.p.c. w zakresie kosztów. Nawet częściowe uwzględnienie apelacji i istotny wzrost zasądzonej kwoty uzasadniają zastosowanie tej zasady.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonego postanowienia
Strona wygrywająca
powódka
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 100 § zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów postępowania w dwóch wypadkach: jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania lub gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.
Pomocnicze
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Wysokość zasądzanego świadczenia zależy od oceny sądu.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona wygrywająca sprawę może żądać zwrotu kosztów od strony przegrywającej.
k.p.c. art. 39816
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzyganie o kosztach postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § ust. 2 pkt 2 w zw. § 6 pkt 2
Określenie wysokości opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie zasady słuszności (art. 100 k.p.c.) przy orzekaniu o kosztach postępowania apelacyjnego, gdy wysokość zasądzonego świadczenia zależała od oceny sądu. Istotny wzrost kwoty zasądzonej na rzecz powódki w postępowaniu apelacyjnym w porównaniu do wyroku sądu pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu wysokość zasądzanego świadczenia od oceny sądu Samo wniesienie środka zaskarżenia przez powódkę od wyroku Sądu Rejonowego uznać trzeba za celowe
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
przewodniczący
Marta Romańska
sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 100 k.p.c. w kontekście orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego, gdy wysokość świadczenia zależy od oceny sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wysokość zasądzonego świadczenia (np. zadośćuczynienia) jest wynikiem oceny sądu, a apelacja strony przyniosła istotną zmianę w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą kosztów postępowania, która jest istotna dla praktyków prawa cywilnego, choć nie zawiera przełomowych wniosków.
“Kiedy sąd może znieść koszty postępowania między stronami? Kluczowa interpretacja art. 100 k.p.c.”
Dane finansowe
koszty postępowania zażaleniowego: 120 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 45/11 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Marta Romańska (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa M. B. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lipca 2011 r., zażalenia powódki na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 28 października 2010 r., 1) zmienia zaskarżone postanowienie zawarte w pkt III wyroku Sądu Okręgowego z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II Ca 838/10 w ten sposób, że koszty postępowania apelacyjnego wzajemnie między stronami znosi; 2) zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Postanowieniem zawartym w punkcie I wyroku z 28 października 2010 r. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego z 27 kwietnia 2010 r. (I C 297/09) w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powódki tytułem zadośćuczynienia kwotę 3.500,00 zł z odsetkami, w miejsce kwoty 629,78 zł zasądzonej przez Sąd pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego Sąd Okręgowy, inaczej niż Sąd Rejonowy, odstąpił od orzekania o kosztach na podstawie art. 100 k.p.c., wskazując, że częściowe uwzględnienie apelacji stwarza podstawę do zastosowania art. 98 § 1 k.p.c. Na podstawie tego przepisu Sąd Okręgowy orzekł również o kosztach postępowania apelacyjnego, postanowieniem zawartym w punkcie III wyroku i zasądził z tego tytułu od powódki na rzecz pozwanej kwotę 584,64 zł. Zażaleniem z 10 stycznia 2010 r. powódka zaskarżyła oba te postanowienia, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 100 k.p.c. przez niezastosowanie w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zasady słuszności. Skarżąca wskazała, że oparcie się na tej zasadzie uzasadniał fakt, że wysokość zasądzonej sumy uzależniona była od oceny sądu (art. 100 in fine k.p.c.), a także jej zła sytuacja majątkowa, z uwagi na którą korzystała ona z częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Na tej podstawie skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od pozwanej na jej rzecz kosztów postępowania za pierwszą i drugą instancję oraz orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego. Postanowieniem z 15 lutego 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie odnośnie do zaskarżonego postanowienia zawartego w punkcie I wyroku z 28 października 2010 r. jako niedopuszczalne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 100 zd. 2 k.p.c. sąd może włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów postępowania w dwóch wypadkach: jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania 3 lub gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Wydając rozstrzygnięcie co do roszczenia powódki o zadośćuczynienie, Sąd Okręgowy oparł się na art. 445 § 1 k.c. W przepisie tym ustawodawca uzależnił wysokość zasądzanego świadczenia od oceny sądu, wskazując jedynie, że suma ta powinna być „odpowiednia”. Stwarza to niewątpliwą podstawę do orzeczenia o kosztach postępowania na podstawie art. 100 zd. 2 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 sierpnia 1965 r., II PR 267/65, niepubl. oraz z 10 marca 1972 r., II CZ 6/72, BSN 1972, nr 5-6, poz. 95). Wprawdzie apelacja powódki nie została uwzględniona w całości, ale kwota zasądzona na jej rzecz w postępowaniu apelacyjnym tytułem zadośćuczynienia jest istotnie wyższa od zasądzonej przez Sąd pierwszej instancji. Samo wniesienie środka zaskarżenia przez powódkę od wyroku Sądu Rejonowego uznać trzeba za celowe, a skoro wysokość kwoty zasądzonej na rzecz powódki zależała od oceny Sądu, to rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego należało oprzeć na podstawie z art. 100 k.p.c. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 39816 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 i art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 12 ust. 2 pkt 2 w zw. § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI