V CZ 44/07

Sąd Najwyższy2007-05-24
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniapostępowanie nieprocesoweugodadroga koniecznadopuszczalnośćSąd Najwyższyk.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że postępowanie o ustanowienie drogi koniecznej zakończone ugodą nie podlega wznowieniu.

Skarżący domagali się wznowienia postępowania w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej, które zostało umorzone przez sąd pierwszej instancji z powodu zawarcia ugody. Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ sprawa nie zakończyła się postanowieniem merytorycznym. Sąd Najwyższy utrzymał to postanowienie w mocy, podkreślając, że wznowienie postępowania nieprocesowego jest dopuszczalne tylko po prawomocnym postanowieniu orzekającym co do istoty sprawy, a zakończenie postępowania ugodą nie spełnia tego kryterium.

Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej, która została umorzona przez Sąd Okręgowy w C. z powodu zawarcia ugody sądowej. Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ sprawa nie zakończyła się prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, zgodnie z art. 524 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie skarżących, podzielił to stanowisko. W uzasadnieniu wskazano, że przepis art. 524 § 1 k.p.c. dopuszcza wznowienie postępowania nieprocesowego tylko wtedy, gdy zostało ono zakończone prawomocnym postanowieniem co do istoty sprawy. Zakończenie postępowania ugodą, choć stanowi tytuł egzekucyjny, nie jest postanowieniem merytorycznym i wyłącza możliwość wznowienia postępowania. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wznowienie postępowania nieprocesowego jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy postępowanie to zostało zakończone prawomocnym postanowieniem co do istoty sprawy. Zawarcie ugody sądowej nie jest postanowieniem merytorycznym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 524 § 1 k.p.c. i własne wcześniejsze orzecznictwo (uchwała III CZP 40/94) stwierdził, że wznowienie postępowania nieprocesowego jest możliwe tylko po prawomocnym postanowieniu orzekającym co do istoty sprawy. Zakończenie postępowania ugodą nie spełnia tego wymogu, gdyż ugoda oznacza wolę zakończenia sporu bez rozstrzygnięcia merytorycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił zażalenie

Strona wygrywająca

skarżący

Strony

NazwaTypRola
Z.R.osoba_fizycznaskarżący
H.R.osoba_fizycznaskarżący
A.K.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 524 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszczalność wznowienia postępowania nieprocesowego tylko wówczas, gdy postępowanie to zostało zakończone prawomocnym postanowieniem co do istoty sprawy. Nie jest ono natomiast dopuszczalne, gdy postępowanie zostało zakończone postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, ale nie zawierającym rozstrzygnięcia merytorycznego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 777 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ugoda zawarta przed sądem jest tytułem egzekucyjnym.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie nieprocesowe zakończone ugodą nie jest postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy w rozumieniu art. 524 § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna mimo zakończenia sprawy ugodą.

Godne uwagi sformułowania

wznowienie postępowania nie jest dopuszczalne, jeżeli postanowienie kończące postępowanie może być zmienione lub uchylone Zawarcie ugody przed sądem oznacza dorozumianą wolę odstąpienia od żądania udzielenia ochrony sądowej

Skład orzekający

Kazimierz Zawada

przewodniczący

Mirosław Bączyk

członek

Hubert Wrzeszcz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność wznowienia postępowania nieprocesowego zakończonego ugodą."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań nieprocesowych zakończonych ugodą, gdzie nie zapadło rozstrzygnięcie merytoryczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie precyzuje ważną kwestię proceduralną dotyczącą możliwości wznowienia postępowania nieprocesowego, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Czy ugodę sądową można wznowić? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 44/07 POSTANOWIENIE Dnia 24 maja 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) w sprawie ze skargi Z.R. i H.R. przy uczestnictwie A.K. o wznowienie postępowania w sprawie [..], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 maja 2007 r., zażalenia skarżących na postanowienie Sądu Okręgowego w C. z dnia 1 marca 2007 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w C. odrzucił skargę Z. i H. małż. R. o wznowienie postępowania w sprawie rozpoznanej przez ten sąd pod sygnaturą [...], ponieważ uznał, że jest ona niedopuszczalna. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, Sąd Rejonowy w C. w sprawie z wniosku Z. i H. małż. R. przy udziale A.K. o ustanowienie drogi koniecznej, prowadzonej pod sygnaturą [...], postanowieniem z dnia 7 stycznia 2005 r. umorzył postępowanie z powodu zawarcia ugody sądowej. Zażalenie na to postanowienie, wniesione przez uczestniczkę postępowania, zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w C. postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2005 r. Powołując się na art. 524 § 1 k.p.c., Sąd Okręgowy w C. uznał, że skarga o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna, ponieważ sprawa o ustanowienie drogi koniecznej nie zakończyła się prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy. W zażaleniu pełnomocnik Z. i H. małż. R. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przepis art. 524 § 1 k.p.c., normujący dopuszczalność wznowienia postępowania nieprocesowego, stanowi, że uczestnik postępowania może żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, jednakże wznowienie postępowania nie jest dopuszczalne, jeżeli postanowienie kończące postępowanie może być zmienione lub uchylone. Z przytoczonego przepisu wynika przede wszystkim – jak podkreślił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 21 kwietnia 1994 r., III CZP 40/94 (OSNC 1994, nr 11, poz. 210) – dopuszczalność wznowienia postępowania nieprocesowego tylko wówczas, gdy postępowanie to zostało zakończone prawomocnym postanowieniem co do istoty sprawy. Nie jest ono natomiast dopuszczalne, gdy postępowanie zostało zakończone postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, ale nie zawierającym rozstrzygnięcia merytorycznego. Ta ostatnia sytuacja zachodzi – jak trafnie stwierdził Sąd Okręgowy – w rozpoznawanej sprawie. Żadne postanowienie wydane w sprawie nie jest 3 bowiem postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy w rozumieniu art. 524 § 1 k.p.c. Zawarcie ugody przed sądem oznacza dorozumianą wolę odstąpienia od żądania udzielenia ochrony sądowej, ponieważ celem ugody jest niedopuszczenie do dalszego postępowania sądowego, a tym samym wyłączenie wydania przez sąd rozstrzygnięcia merytorycznego (por. uchwała całej Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 1969 r., III PZP 43/69, OSNCP 1970, nr 3, poz. 40). Oceny charakteru wydanych w sprawie orzeczeń nie zmienia okoliczność, że ugoda jest tytułem egzekucyjnym (art. 777 § 1 k.p.c.) i po zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności stanowi tytuł wykonawczy. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI