V CZ 42/20

Sąd Najwyższy2020-09-24
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
zażalenieskarga kasacyjnakoszty sądowezwolnienie od kosztówuzasadnienie postanowieniaSąd NajwyższyKodeks postępowania cywilnegoCOVID-19

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie dotyczące odrzucenia wniosku o uzasadnienie postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów, a pozostałą część zażalenia oddalił, zasądzając koszty postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę kasacyjną z powodu braku opłaty oraz odrzuciło wniosek o uzasadnienie postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów nie podlega zaskarżeniu ani uzasadnieniu, a termin na opłatę skargi kasacyjnej rozpoczął bieg od doręczenia postanowienia bez uzasadnienia. Zażalenie w części dotyczącej odrzucenia wniosku o uzasadnienie zostało odrzucone jako niedopuszczalne, a w pozostałym zakresie oddalone.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony powodowej, A. Sp. z o.o. w B., na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 8 czerwca 2020 r., które odrzuciło skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty oraz odrzuciło wniosek o uzasadnienie postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów postępowania. Sąd Apelacyjny wskazał, że skarga kasacyjna nie została opłacona w terminie, a postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów, jako niezaskarżalne, nie wymaga uzasadnienia. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne. Potwierdził, że postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych nie jest zaskarżalne ani nie podlega uzasadnieniu zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. W związku z tym termin na opłatę skargi kasacyjnej rozpoczął bieg od doręczenia postanowienia bez uzasadnienia. Sąd Najwyższy stwierdził, że termin ten, mimo zawieszenia spowodowanego przepisami o COVID-19, bezskutecznie upłynął, co uzasadniało odrzucenie skargi kasacyjnej. Zażalenie w części dotyczącej odrzucenia wniosku o uzasadnienie zostało odrzucone jako niedopuszczalne, a w pozostałym zakresie oddalone. Sąd Najwyższy zasądził od strony powodowej na rzecz Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych wydane przez sąd drugiej instancji nie podlega zaskarżeniu ani uzasadnieniu.

Uzasadnienie

Katalog zaskarżalnych postanowień sądu drugiej instancji jest zamknięty i nie obejmuje postanowień w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 357 § 2(1) k.p.c., takie postanowienie nie podlega uzasadnieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zażalenie odrzucone w części, a w pozostałym zakresie oddalone.

Strona wygrywająca

Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa w W.

Strony

NazwaTypRola
A. Sp. z o.o. w B.spółkapowódka
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa w W.instytucjapozwany

Przepisy (13)

Pomocnicze

k.p.c. art. 357 § § 2¹

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega uzasadnieniu.

k.p.c. art. 394 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog postanowień sądu drugiej instancji, na które przysługuje zażalenie.

k.p.c. art. 394 § § 1¹

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog postanowień sądu drugiej instancji, na które przysługuje zażalenie.

k.p.c. art. 394² § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog postanowień sądu drugiej instancji, na które przysługuje zażalenie.

k.p.c. art. 394² § § 1¹

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog postanowień sądu drugiej instancji, na które przysługuje zażalenie.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 398¹´

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia zażalenia.

u.k.s.c. art. 112 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa termin na uiszczenie opłaty od skargi kasacyjnej.

u.k.s.c. art. 112 § ust. 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa termin na uiszczenie opłaty od skargi kasacyjnej.

ustawa COVID-19 art. 15zzs

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Zawieszenie biegu terminów sądowych.

ustawa COVID-19 art. 68 § ust. 7

Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2

Ustanowienie ustania zawieszenia biegu terminów.

Dz. U. z 2018 r. poz. 265 § § 2 pkt 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Podstawa zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.

Dz. U. z 2018 r. poz. 265 § § 10 ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Podstawa zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega zaskarżeniu ani uzasadnieniu. Termin na opłatę skargi kasacyjnej rozpoczął bieg od doręczenia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów bez uzasadnienia. Zażalenie na odrzucenie wniosku o uzasadnienie postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów jest niedopuszczalne.

Odrzucone argumenty

Postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych jest zaskarżalne i wymaga uzasadnienia. Termin na wniesienie opłaty od skargi kasacyjnej mógł rozpocząć bieg dopiero od dnia doręczenia pełnomocnikowi skarżącej postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów wraz z uzasadnieniem.

Godne uwagi sformułowania

Katalog zaskarżalnych postanowień Sądu II instancji zawarty jest w art. 394¹ § 1 i 1¹ k.p.c. (...) oraz w art. 394² § 1 i 1¹ k.p.c. Postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych nie zostało wymienione we wskazanych przepisach, a zatem nie jest zaskarżalne; tym samym, zgodnie z art. 357 § 2¹ k.p.c., nie podlega ono uzasadnieniu.

Skład orzekający

Beata Janiszewska

przewodniczący, sprawozdawca

Marcin Krajewski

członek

Joanna Misztal-Konecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaskarżalności i uzasadniania postanowień o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych oraz biegu terminu do opłaty skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, ale zasady ogólne dotyczące zaskarżalności postanowień są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy istotnych kwestii proceduralnych związanych z kosztami sądowymi i skargą kasacyjną, co jest ważne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.

Kiedy postanowienie o kosztach sądowych jest ostateczne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 2700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V CZ 42/20
POSTANOWIENIE
Dnia 24 września 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Beata Janiszewska (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Marcin Krajewski
‎
SSN Joanna Misztal-Konecka
w sprawie z powództwa A. Sp. z o.o. w B.
‎
przeciwko Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa w W.
‎
o ustalenie,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 września 2020 r.,
‎
zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 8 czerwca 2020 r., sygn. akt I ACa (…),
1. odrzuca zażalenie w zakresie punktu 1. zaskarżonego postanowienia,
2. oddala zażalenie w pozostałym zakresie,
3. zasądza od A. Sp. z o. o. w B. na rzecz Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w W. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 8 czerwca 2020 r. Sąd Apelacyjny w (…) odrzucił skargę kasacyjną powódki A. sp. z o.o. z siedzibą w B. (pkt 2), a ponadto odrzucił wniosek skarżącej o uzasadnienie postanowienia w przedmiocie odmowy zwolnienia powódki od kosztów postępowania (pkt 1). Sąd Apelacyjny wskazał, że rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi kasacyjnej było uzasadnione z tej przyczyny, że skarga kasacyjna nie została opłacona w terminie, po tym jak został oddalony wniosek powódki o zwolnienie jej od kosztów sądowych; doręczenie postanowienia w tym przedmiocie nastąpiło 24 kwietnia 2020 r. Sąd Apelacyjny podniósł również, że postanowienie oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów, jako niezaskarżalne, nie podlega uzasadnieniu, stosownie do art. 357 § 2
1
k.p.c.
Postanowienie Sądu Apelacyjnego z 8 czerwca 2020 r. zostało przez skarżącą zaskarżone zażaleniem w całości. Skarżąca wskazała, że złożenie wniosku o uzasadnienie postanowienia oddalającego wniosek o zwolnienie jej od kosztów procesu było prawidłowe, a orzeczenie tego rodzaju jest zaskarżalne. W ocenie powódki termin na wniesienie opłaty od skargi kasacyjnej mógł rozpocząć bieg dopiero od dnia doręczenia pełnomocnikowi skarżącej postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów wraz z uzasadnieniem. Skoro więc uzasadnienie postanowienia oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów zostało zawarte dopiero w uzasadnieniu orzeczenia z 8 czerwca 2020 r., to należy uznać, że skarga kasacyjna została odrzucona w czasie biegu terminu na uiszczenie opłaty od wskazanego środka zaskarżenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, a w części odnoszącej się do odrzucenia wniosku skarżącej o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia podlegało odrzuceniu.
Nietrafne jest stanowisko skarżącej, że postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych wydane przez Sąd II instancji podlega zaskarżeniu. Katalog zaskarżalnych postanowień Sądu II instancji zawarty jest w art. 394
1
§ 1 i 1
1
k.p.c. (zażalenia dewolutywne) oraz w art. 394
2
§ 1 i 1
1
k.p.c. (zażalenia niedewolutywne, zwane również poziomymi). Postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych nie zostało wymienione we wskazanych przepisach, a zatem nie jest zaskarżalne; tym samym, zgodnie z art. 357 § 2
1
zd. 1 k.p.c., nie podlega ono uzasadnieniu. Doręczając powódce postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych bez uzasadnienia, Sąd Apelacyjny postąpił zatem prawidłowo, a w dacie tego doręczenia rozpoczął bieg tygodniowy termin na uiszczenie opłaty od skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącą – stosownie do art. 112 ust. 2 i 3 u.k.s.c. Termin ten pozostawał jednak zawieszony z uwagi na art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.). Zawieszenie biegu terminu ustało następnie w związku z art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875 z późn. zm.). W dacie wydania zaskarżonego postanowienia termin ten bezskutecznie upłynął, a zatem odrzucenie skargi kasacyjnej było prawidłowe. Z powyższych względów zażalenie powódki podlegało oddaleniu na podstawie art. 398
14
k.p.c. w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c.
W zakresie, w jakim skarżąca zakwestionowała postanowienie z 8 czerwca 2020 r. co do odrzucenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, zażalenie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Nie mieści się ono bowiem w zawartym w art. 394
1
§ 1 i 1
1
k.p.c. i art. 394
2
§ 1 i 1
1
k.p.c. zamkniętym katalogu zaskarżalnych postanowień Sądu II instancji.
O kosztach orzeczono na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Z uwagi na powyższe orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI