V CZ 41/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, podkreślając, że podstawą wznowienia mogą być tylko fakty istniejące przed prawomocnym zakończeniem sprawy.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił skargę o wznowienie postępowania. Skarga dotyczyła sprawy o pozbawienie prawa prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy uznał, że skarżący powoływał się na okoliczności, które mógł przedstawić w poprzednim postępowaniu lub które powstały po jego zakończeniu. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, potwierdził, że podstawą wznowienia mogą być jedynie nowe fakty istniejące przed uprawomocnieniem się orzeczenia i niemożliwe do powołania wcześniej.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał sprawę ze skargi A. M. o wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 7 września 2015 r. w sprawie z wniosku Skarbu Państwa – Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. o pozbawienie prawa prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 21 lutego 2017 r. odrzucił skargę A. M. o wznowienie postępowania, uznając, że skarżący powoływał się na okoliczności, które mógł wykorzystać w toku poprzedniego postępowania lub które powstały już po jego prawomocnym zakończeniu. A. M. złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., wyjaśnił, że muszą być spełnione łącznie trzy warunki: wykrycie po uprawomocnieniu się orzeczenia nowych faktów istniejących w toku postępowania, możliwość ich wpływu na wynik sprawy oraz niemożność skorzystania z nich wcześniej. Podkreślono, że podstawą wznowienia mogą być tylko okoliczności faktyczne istniejące przed chwilą istotną dla oceny czasowych granic prawomocności, a także środki dowodowe istniejące przed uprawomocnieniem się orzeczenia. Sąd Najwyższy stwierdził, że okoliczność dotycząca wierzytelności przysługującej spółce G. sp. z o.o. istniała w czasie trwania postępowania i była znana uczestnikowi, a jej spełnienie nastąpiło po prawomocnym zakończeniu sprawy. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone, a skarżący obciążony kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, podstawą wznowienia postępowania mogą być jedynie okoliczności faktyczne, które istniały w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania i nie mogły być wcześniej powołane.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo wyjaśnił, że wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. wymaga, aby nowe fakty istniały przed uprawomocnieniem się orzeczenia i były niemożliwe do powołania w poprzednim postępowaniu. Zdarzenia powstałe po prawomocności nie mogą być podstawą wznowienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Skarb Państwa - Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| A. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | inna |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa wznowienia postępowania na podstawie nowych faktów istniejących w toku postępowania, ale niepowołanych, pod warunkiem niemożności skorzystania z nich wcześniej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 524 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o apelacji do zażalenia.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okoliczności powołane w skardze o wznowienie postępowania istniały w czasie jego trwania, ale nie mogły być w nim wykorzystane. Fakty powołane w skardze o wznowienie postępowania powstały po jego prawomocnym zakończeniu.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy błędnie odrzucił skargę o wznowienie postępowania, naruszając art. 403 § 2 w zw. z art. 524 § 1 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Podstawę wznowienia mogą stanowić tylko okoliczności faktyczne, które istniały w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania. Po prawomocnym zakończeniu postępowania doszło natomiast do spełnienia przez spółkę P. świadczenia będącego treścią tej wierzytelności. To zdarzenie, jako zaistniałe po prawomocnym zakończeniu postępowania, nie może być skutecznie powoływane jako podstawa wznowienia.
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący
Anna Owczarek
członek
Marta Romańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania cywilnego, w szczególności rozróżnienie między faktami istniejącymi przed a po prawomocności orzeczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w oparciu o art. 403 § 2 k.p.c. i nie obejmuje innych podstaw wznowienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie precyzyjnie wyjaśnia kluczowe i często mylone przesłanki wznowienia postępowania, co jest bardzo praktyczne dla prawników procesowych.
“Kiedy można wznowić postępowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 41/17 POSTANOWIENIE Dnia 7 lipca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Anna Owczarek SSN Marta Romańska (sprawozdawca) w sprawie ze skargi A. M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 7 września 2015 r., sygn. akt XIX Ga (…) w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. przy uczestnictwie A. M. o pozbawienie prawa prowadzenia działalności gospodarczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 lipca 2017 r., zażalenia uczestnika na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt XIX Ga (…), 1) oddala zażalenie; 2) zasądza od skarżącego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z 21 lutego 2017 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę A. M. z 8 stycznia 2016 r. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z 7 września 2015 r. w sprawie z wniosku Skarbu Państwa – Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy uznał, że uczestnik w skardze powołuje się na okoliczności, z których mógł korzystać w toku postępowania i takie, które powstały już po prawomocnym zakończeniu postępowania. W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z 21 lutego 2017 r. uczestnik zarzucił, że zapadło ono z naruszeniem art. 403 § 2 w zw. z art. 524 § 1 k.p.c. i wniósł o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jak wyjaśniono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 in fine k.p.c., uzależniona jest od łącznego zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze - wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych faktów, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane; po drugie - możliwości ich wpływu na wynik sprawy oraz po trzecie - niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu (por. m.in. innymi postanowienia z 7 kwietnia 2010 r., II PZ 8/10, LEX nr 603833; z 8 czerwca 2010 r., II PZ 12/10, LEX nr 619632; z 10 listopada 2010 r., II UZ 29/10, LEX nr 707895 oraz postanowienie SN z 26 maja 2011 r., II UZ 11/11, LEX nr 901617). Podstawę wznowienia mogą stanowić tylko okoliczności faktyczne, które istniały w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania. Innymi słowy, nie stanowią jej okoliczności faktyczne, które nastąpiły dopiero po chwili istotnej dla oceny czasowych granic prawomocności (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z 3 czerwca 1933 r., CII 3/33 Zb. Orz. 1934, nr II, poz. 96 i uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68, OSNCP 1969, nr 12, poz. 208). Także w wypadku środków dowodowych, które mają stanowić podstawę wznowienia, w judykaturze utrwalony jest pogląd, że konieczne jest, aby istniały one przed uprawomocnieniem się zaskarżonego orzeczenia (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z 17 maja 1934 r., C ll 423/34, Głos Sądownictwa 1934, nr 12 s. 938 i postanowienia Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 1975 r., III PZ4/75, OSNCP 1976, nr 2, poz. 38, i z 10 lutego 2006 r., I PZ 33/05, OSNP 2007, nr 3 - 4, poz. 48). Wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. oznacza powzięcie o nich wiadomości w sposób umożliwiający powołanie się na nie (zob. postanowienie z 26 stycznia 2011 r., II CZ 180/10, LEX nr 785878). Powyższe przesłanki wyznaczają jednocześnie zakres wstępnej kontroli formalnej, dokonywanej na podstawie art. 410 k.p.c., która może prowadzić do odrzucenia skargi o wznowienie w razie stwierdzenia, że przytoczone w niej okoliczności nie mieszczą się w ustawowej podstawie wznowienia. Merytoryczna ocena wpływu tych okoliczności lub środków dowodowych na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia wchodzi natomiast w zakres orzekania o skardze podczas jej rozpoznania co do istoty. Okoliczność, że G. sp. z o.o. jeszcze przed wydaniem orzeczenia o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej przysługiwała do spółki P. wierzytelność w kwocie wystarczającej do pokrycia zobowiązań egzekwowanych przez wnioskodawcę istniała w czasie trwania postępowania. Okoliczność ta była nadto znana uczestnikowi i możliwa do powołania w toku prawomocnie zakończonego postępowania, niezależnie od tego, czy wierzytelność w stosunku do spółki P. była sporna, czy nie. Po prawomocnym zakończeniu postępowania doszło natomiast do spełnienia przez spółkę P. świadczenia będącego treścią tej wierzytelności. To zdarzenie, jako zaistniałe po prawomocnym zakończeniu postępowania, nie może być skutecznie powoływane jako podstawa wznowienia. Ocena, czy określony dowód mógłby wpłynąć na wynik sprawy mieści się w zakresie badania istnienia wskazanej przez skarżącego podstawy wznowienia, ponieważ stwierdzenie, że spełnione są przesłanki z art. 403 § 2 k.p.c. jest możliwe tylko wtedy, kiedy tego rodzaju możliwe oddziaływanie faktu lub dowodu zostanie dostrzeżone. Z przytoczonych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 394 1 § 3 k.p.c. w zw. z art. 398 14 k.p.c. O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 108 § 1, art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2, art. 391 § 1 i art. 394 3 § 3 k.p.c. aj r.g.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI