V CZ 40/08

Sygn. akt V CZ 40/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 19 czerwca 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) 
SSN Krzysztof Strzelczyk 
SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej budynku położonego w S. przy ul. S. 
przeciwko "A.(...)" Spółce Akcyjnej w R. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 czerwca 2008 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 4 kwietnia 2008 
r., sygn. akt I ACa (…), 
 
oddala zażalenie i zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 
3 600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 
 
W dniu 20 listopada 2007 r. pełnomocnikowi pozwanej (radcy prawnemu) 
doręczono odpis wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 3 października 2007 r. wraz 
z uzasadnieniem. W dniu 18 stycznia 2008 r. pozwana złożyła w urzędzie pocztowym 
skargę kasacyjną, do której dołączyła dokument skierowanego 14 stycznia 2008 r. do 
Banku (…) SA polecenia przelewu na rachunek bankowy Sądu Apelacyjnego opłaty od 
skargi kasacyjnej w kwocie 26 783 zł. Dnia 1 kwietnia 2008 r. pracownica sekretariatu 
Sądu Apelacyjnego sporządziła zapisek urzędowy, stwierdzający na podstawie rozmowy 
telefonicznej z prokurentem pozwanej, że opłata od skargi kasacyjnej nie została 
przekazana na rachunek Sądu Apelacyjnego dlatego, iż bank „zwrócił ją” na rachunek 
pozwanej. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę 
kasacyjną pozwanej ze względu na jej nieopłacenie (art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 2005 

 
2 
r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. – dalej: 
„u.k.s.”, art. 1302 § 3 i art. 3986 § 2 k.p.c.). 
W zażaleniu pozwana kwestionuje zasadność odrzucenia skargi kasacyjnej. 
Powołując się na potwierdzone dołączonym do zażalenia oświadczeniem Banku (…) SA 
z dnia 21 kwietnia 2008 r. posiadanie w dniu złożenia polecenia przelewu na bieżącym 
rachunku bankowym wolnych środków w wysokości 94 645,77 zł, twierdzi, iż składając 
to polecenie uczyniła zadość przesłankom skutecznego opłacenia skargi kasacyjnej. 
Zgodnie bowiem z orzecznictwem Sądu Najwyższego, dniem uiszczenia opłaty sądowej 
w drodze przelewu bankowego jest dzień złożenia bankowi polecenia przelewu w 
sposób umożliwiający zapoznanie mu się z jego treścią - jeżeli składający polecenie 
przelewu miał w tym dniu lub przed upływem terminu do uiszczenia opłaty pokrycie na 
swym rachunku bankowym. 
Dołączone do zażalenia oświadczenie Banku (…) SA z dnia 21 kwietnia 2008 r. 
zawiera ponadto informację o niemożności wskazania przyczyny niezrealizowania 
złożonego w dniu 14 stycznia 2008 r. polecenia przelewu kwoty opłaty kasacyjnej. 
Oprócz tego oświadczenia, do zażalenia dołączono dokument skierowanego w dniu 22 
kwietnia 2008 r. do Banku (…) SA polecenia przelewu opłaty skargi kasacyjnej w kwocie 
26 783 zł. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Uiszczenie opłaty sądowej w drodze przelewu bankowego jest operacją złożoną, 
obejmującą różne czynności, z których każda może być podjęta w innej chwili. Obszerna 
judykatura, na którą pozwana powołuje się w zażaleniu (w szczególności postanowienie 
Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2004 r., II CZ 38/04, OSNC 2005, nr 5, poz. 84 i 
cytowane w nim orzeczenia), wyjaśnia, która z czynności składających się na tę złożoną 
operację powinna być dokonana przed upływem terminu ustanowionego do uiszczenia 
opłaty sądowej, aby termin ten można uznać za zachowany. Otóż zgodnie z 
wspomnianą judykaturą, wystarcza złożenie bankowi przed upływem terminu 
prawidłowego pod względem formalnym polecenia przelewu w taki sposób, aby mógł się 
on zapoznać z jego treścią - jeżeli polecenie to było wykonalne, tj. miało pokrycie na 
rachunku bankowym zlecającego przed upływem terminu, i zostało rzeczywiście 
wykonane. Gdy przesłanki te są spełnione, złożenie bankowi polecenia przelewu przed 
upływem terminu do wniesienia opłaty sądowej uzasadnia uznanie tego terminu za 
zachowany, choćby inne czynności składające się na operację przelewu bankowego, w 
tym uznanie rachunku bieżącego dochodów sądu, nastąpiło po tym terminie (por. w 

 
3 
szczególności uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III 
CZP 28/03, OSNC 2004, nr 5, poz. 71). 
Na aktualność wskazanego stanowiska tylko w odniesieniu do tych sytuacji, w 
których polecenie przelewu zostało rzeczywiście wykonane, niektóre orzeczenia, 
należące do rozpatrywanego nurtu judykatury, wyraźnie wskazują (uchwała Sądu 
Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 28/03, zob. także postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 19 marca 2003 r., I CZ 18/03, LEX nr 80250). 
Inne tego nie czynią, co mogłoby sugerować, że opowiadają się one – tak jak 
przyjmuje pozwana - za uznaniem dnia złożenia spełniającego określone wymagania 
polecenia przelewu bankowi za dzień uiszczenia opłaty sądowej także wtedy, gdy nie 
doszło do wykonania tego polecenia. Przesłanka rzeczywistego wykonania polecenia 
przelewu jest jednak konieczną konsekwencją przyjmowanego w tych orzeczeniach 
wymagania wykonalności złożonego bankowi polecenia przelewu. Gdyby nie było 
konieczne rzeczywiste wykonanie polecenia przelewu, wymaganie jego wykonalności 
byłoby niezrozumiałe. Po za tym, celem judykatury powoływanej w zażaleniu było – jak 
wiadomo – rozstrzygnięcie kwestii związanych z zachowaniem terminu do wniesienia 
opłaty sądowej uiszczanej w drodze polecenia przelewu bankowego ze względu na 
złożoność operacji przelewu bankowego, a nie wypracowanie rozwiązania „fingującego” 
uiszczenie opłaty, pomimo jej niedokonania. 
Podsumowując, złożenie bankowi polecenia przelewu przed upływem terminu do 
wniesienia opłaty sądowej może uzasadniać uznanie tego terminu za zachowany, o tyle 
tylko, o ile polecenie zostało rzeczywiście wykonane. 
Ponieważ skierowane do banku przez pozwaną w dniu 14 stycznia 2008 r. 
polecenie przelewu opłaty kasacyjnej nie zostało w ogóle wykonane, nie było podstaw 
do jego oceny w świetle stanowiska zajmowanego przez powoływane w zażaleniu 
orzecznictwo. W rezultacie, odrzucenie skargi kasacyjnej należało uznać za trafne. 
Przyczyny, z powodu których nie doszło do wykonania złożonego przez pozwaną 
polecenia przelewu, mogłyby - gdy chodzi o kwestie proceduralne – stanowić, co 
najwyżej, podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2003 r., I CZ 18/03). 
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39814 w 
związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).