V CZ 4/12

Sąd Najwyższy2012-04-27
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
koszty sądoweart. 102 k.p.c.uzasadnieniezażalenieSąd NajwyższySąd Apelacyjny

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie kosztów postępowania, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu braku wystarczającego uzasadnienia zastosowania art. 102 k.p.c.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny orzekł o kosztach na podstawie art. 102 k.p.c., co zostało zaskarżone przez pozwaną Gminę. Sąd Najwyższy uznał, że zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga szczegółowego uzasadnienia, którego zabrakło w zaskarżonym postanowieniu. W związku z tym uchylił postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego, zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 października 2011 r. Sąd Apelacyjny orzekł o kosztach na podstawie art. 102 k.p.c., co oznaczało nieobciążenie strony przegrywającej kosztami procesu z uwagi na szczególnie uzasadniony wypadek. Pozwana Gmina zarzuciła w zażaleniu brak podstaw do stosowania tego przepisu i niezastosowanie art. 98 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga rozważenia, czy faktycznie zachodzi wypadek szczególny, a sąd musi jasno wskazać, czym się kierował, nie obciążając strony przegrywającej kosztami. Rozstrzygnięcie takie nie może być dowolne i musi zostać uzasadnione. Samo powołanie art. 102 k.p.c. w uzasadnieniu jest niewystarczające, co potwierdzają przywołane przez Sąd Najwyższy wcześniejsze orzeczenia. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga szczegółowego uzasadnienia, wskazującego na szczególnie uzasadniony wypadek i kierujące się nim przesłanki.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że orzeczenie o kosztach na podstawie art. 102 k.p.c. nie może być oparte na dowolnej ocenie sądu, lecz musi być uzasadnione konkretnymi przesłankami świadczącymi o szczególnie uzasadnionym wypadku. Samo powołanie przepisu jest niewystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Z. K.osoba_fizycznapowód
Gmina L.instytucjapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten pozwala na nieobciążanie strony przegrywającej kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach, jednak jego zastosowanie wymaga szczegółowego uzasadnienia.

k.p.c. art. 398¹⁵

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczającego uzasadnienia zastosowania art. 102 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny.

Godne uwagi sformułowania

zastosowanie regulacji przewidzianej w art. 102 k.p.c. wymaga rozważenia, czy w rozpoznawanej sprawie mamy rzeczywiście do czynienia z wypadkiem szczególnym takie rozstrzygniecie nie może być oparte na dowolnej ocenie sądu, lecz powinno zostać uzasadnione nie wystarczy wobec tego powołanie w uzasadnieniu jako podstawy takiego rozstrzygnięcia tylko samego art. 102 k.p.c.

Skład orzekający

Iwona Koper

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Józef Frąckowiak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie postanowień o kosztach postępowania, stosowanie art. 102 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sąd orzeka o kosztach na podstawie art. 102 k.p.c. i wymaga szczegółowego uzasadnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie precyzuje wymogi dotyczące uzasadnienia stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach o koszty postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.

Koszty sądowe: Kiedy sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 4/12 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 27 kwietnia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Iwona Koper (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa Z. K. 
przeciwko Gminie L.   
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 27 kwietnia 2012 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania 
apelacyjnego zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 21 października 2011 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie i w tym zakresie przekazuje 
sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i 
orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego przed 
Sądem Najwyższym. 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem, zawartym w wyroku Sądu Apelacyjnego z 
dnia 21 października 2011 r., Sąd ten orzekła o kosztach postępowania na 
podstawie art. 102 k.p.c. W zażaleniu pozwana Gmina zarzuciła brak podstaw do 
stosowania art. 102 k.p.c. i niezastosowanie w  tym zakresie art. 98 k.p.c. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Sąd orzekając o kosztach postępowania może, jeżeli zachodzi szczególnie 
uzasadniony wypadek, nie obciążyć strony przegrywającej kosztami procesu. 
Mając na uwadze, że zastosowanie regulacji przewidzianej w art. 102 k.p.c. 
wymaga rozważenia, czy w rozpoznawanej sprawie mamy rzeczywiście do 
czynienia z wypadkiem szczególnym, należy wyraźnie wskazać, czym kierował się 
sąd nie obciążając strony przegrywającej kosztami procesu. Takie rozstrzygniecie 
nie może być oparte na dowolnej ocenie sądu, lecz powinno zostać uzasadnione. 
Nie wystarczy wobec tego powołanie w uzasadnieniu jako podstawy takiego 
rozstrzygnięcia tylko samego art. 102 k.p.c. Podobnie Sąd Najwyższy 
w  postanowieniach: z dnia 5 stycznia 2011 r., III CZ 67/10, z dnia 8 lipca 2011, 
IV  CZ 23/11, z dnia 2 lutego 2011, II CZ 184/10. (nie publ.) 
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39815 k.p.c., 
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
md

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI