V CZ 37/13

Sąd Najwyższy2013-09-06
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaterminzdolność sądowazdolność procesowaochrona dóbr osobistychpostępowanie apelacyjneSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę o wznowienie postępowania, uznając, że nowe fakty i dowody nie uzasadniają wznowienia.

A. B. wniósł skargę o wznowienie postępowania po prawomocnym wyroku oddalającym jego powództwo o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, powołując się na nieważność postępowania apelacyjnego z powodu jego stanu zdrowia psychicznego oraz nowe fakty i dowody. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę z powodu przekroczenia terminu i braku uzasadnienia nowych okoliczności. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że choć termin mógł nie dotyczyć drugiej podstawy wznowienia, to powołane nowe fakty i dowody nie spełniają przesłanek z art. 403 § 2 k.p.c., ponieważ powstały po wydaniu wyroku i nie mogły mieć wpływu na jego wynik.

Skarżący A. B. złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w W. oddalającym jego powództwo o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, a następnie wyrokiem Sądu Apelacyjnego oddalającym apelację. Jako podstawę wznowienia podał nieważność postępowania odwoławczego, twierdząc, że z powodu złego stanu zdrowia psychicznego nie miał zdolności sądowej i procesowej, a także został pozbawiony obrony praw, nie będąc powiadomionym o terminie rozprawy i nie doręczając mu odpisu wyroku. Dodatkowo powołał nowe fakty i dowody, takie jak publikacja artykułów naukowych i postanowienie o umorzeniu egzekucji. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, wskazując na przekroczenie trzymiesięcznego terminu do jej wniesienia oraz błędne rozumienie pojęć zdolności sądowej i procesowej. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie skarżącego, podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego co do nowych okoliczności faktycznych i dowodów, uznając, że nie spełniają one przesłanek z art. 403 § 2 k.p.c., gdyż powstały po wydaniu wyroku i nie mogły mieć wpływu na jego wynik. W konsekwencji oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy w poprzednim postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że nowe fakty i dowody powołane przez skarżącego powstały już po wydaniu wyroku i nie spełniają przesłanki z art. 403 § 2 k.p.c., zgodnie z którą strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznaskarżący
Uniwersytet [...]instytucjapozwany
adw. B. W.osoba_fizycznapełnomocnik z urzędu

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 407 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki wznowienia postępowania z powodu wykrycia nowych faktów lub dowodów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 64 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zdolności sądowej.

k.p.c. art. 65 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zdolności procesowej.

k.p.c. art. 65 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zdolności procesowej.

k.p.c. art. 410 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy podstawy zażalenia.

k.p.c. art. 401

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy podstawy wznowienia postępowania.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowe fakty i dowody powołane przez skarżącego powstały po wydaniu wyroku i nie spełniają przesłanek z art. 403 § 2 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zły stan psychiczny strony, bez formalnego stwierdzenia braku zdolności sądowej lub procesowej, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania z powodu nieważności. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania został przekroczony.

Godne uwagi sformułowania

Nie można natomiast zgodzić się z żalącym się, że powołane przez powoda w skardze nowe okoliczności faktyczne i dowody mogą stanowić przyczynę wznowienia postępowania. Niewątpliwie bowiem fakty i dowody powołane przez powoda powstały już po wydaniu przez sąd wyroku, nie są to zatem takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 403 § 2 k.p.c.).

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Kozłowska

członek

Krzysztof Strzelczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania z powodu nowych faktów i dowodów (art. 403 § 2 k.p.c.) oraz kwestia terminów do ich wnoszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z możliwością wznowienia postępowania po prawomocnym wyroku, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy można wznowić postępowanie po prawomocnym wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe terminy i przesłanki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 37/13 POSTANOWIENIE Dnia 6 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie ze skargi A. B. o wznowienie postępowania w sprawie I C […] w sprawie z powództwa A. B. przeciwko Uniwersytetowi […] o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 września 2013 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] z dnia 26 kwietnia 2013 r., 1. oddala zażalenie; 2. przyznaje adw. B. W. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 1 800 ( tysiąc osiemset ) złotych powiększoną o 23 % podatku VAT tytułem wynagrodzenia za udzielenie powodowi z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu zażaleniowym. 2 UZASADNIENIE W dniu 11 marca 2013 r. A. B. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z 25 maja 2012 r. oddalającym jego powództwo wobec pozwanego Uniwersytetu […] o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, przy czym domagał się wznowienia postępowania przed Sądem Apelacyjnym, który rozpoznał apelację od tego wyroku i oddalił ją wyrokiem z 18 października 2012 r. Jako podstawę wznowienia podał nieważność postępowania odwoławczego. Ponadto powołał w skardze nowe fakty i dowody, tj. opublikowanie jego dwóch artykułów naukowych w prestiżowych pismach i postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 2 stycznia 2013 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego orzeczonego wyrokiem sądowym obowiązku zwrócenia powodowi jego korespondencji elektronicznej. Przyczyn nieważności postępowania apelacyjnego powód upatruje w tym, że z racji złego stanu jego zdrowia psychicznego - który mimo wniosków nie został przez orzekające w sprawie Sądy zweryfikowany z udziałem biegłych - nie miał zdolności sądowej i procesowej. Twierdzi, że w postępowaniu apelacyjnym został też pozbawiony możności obrony swoich praw, ponieważ nie był już reprezentowany przez adwokata, a nie powiadomiono go o terminie rozprawy apelacyjnej i ogłoszeniu wyroku ani mu nie doręczono odpisu wyroku i odpowiedzi pozwanego na apelację. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2013 r. odrzucił skargę powoda o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 25 maja 2012 r. Podkreślił, że w skardze powód podaje, iż o wyroku Sądu Apelacyjnego dowiedział się w Sądzie dnia 7 listopada 2012 r. Tymczasem trzymiesięczny termin do wniesienia skargi (art. 407 § 1 k.p.c.) upłynął najpóźniej z dniem 7 lutego 2013 r. Z kolei zarzut braku zdolności sądowej i procesowej jest wynikiem błędnego rozumienia tych pojęć (art. 64 § 1, art. 65 § 1 i 2 k.p.c.). Jeśli więc powód wskazuje jedynie na swój zły stan psychiczny, w istocie nie opiera skargi na nieważności postępowania spowodowanej brakiem zdolności sądowej czy procesowej. Poza tym, według Sądu Apelacyjnego, powód w skardze powołał fakty i dowody powstałe już po wyrokowaniu przez Sąd Apelacyjny 3 bądź takie, które powoływał wcześniej, tyle że w jego ocenie zostały zlekceważone. Nie uzasadniają one zatem wznowienia postępowania (art. 403 § 2 k.p.c.). Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie art. 410 § 2 k.p.c. przez jego niezastosowanie i art. 403 § 2 k.p.c. przez błędną wykładnię. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W zażaleniu wskazano, że powód, samodzielnie wnosząc skargę o wznowienie postępowania i nie korzystając z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, w istocie podał dwie podstawy wznowienia postępowania. Pierwsza z nich wynikała z błędnego utożsamiania przez powoda pozbawienia możliwości działania w procesie czy też braku należytej reprezentacji z biernością jego pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym (art. 401 k.p.c.). Druga natomiast podstawa wskazywana przez powoda sprowadza się do wykrycia takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których powód nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Trafnie w związku z tym podkreślono w zażaleniu, że upływ terminu do wniesienia skargi mógł dotyczyć tylko pierwszej z wymienionych podstaw, nie odnosił się zaś do drugiej z nich. Nie można natomiast zgodzić się z żalącym się, że powołane przez powoda w skardze nowe okoliczności faktyczne i dowody mogą stanowić przyczynę wznowienia postępowania. Niewątpliwie bowiem fakty i dowody powołane przez powoda powstały już po wydaniu przez sąd wyroku, nie są to zatem takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 403 § 2 k.p.c.). Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). es 4

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI