V CZ 37/06

Sygn. akt V CZ 37/06 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 26 maja 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa spółki pod firmą "B." w C. 
przeciwko Gminie B.  
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 26 maja 2006 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 11 stycznia 2006 r.,  
 
 
1. oddala zażalenie, 
2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1800 zł 
      (jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów 
      postępowania zażaleniowego. 
 
 
Uzasadnienie 

 
 
2 
 
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację 
pozwanej Gminy B. od wyroku Sądu Okręgowego w  C. z dnia 15 lipca 2005 r., 
stwierdzając, że pozwana pomimo wezwania nie uiściła w terminie należnej opłaty 
od apelacji (art. 16 ust. 3 ustawy z  dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w 
sprawach cywilnych, jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm. – dalej: 
„u.k.s.c.”).  
W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny przytoczył, że zarządzeniem z dnia 
26  września 2005 r. pozwana została wezwana do uiszczenia wpisu od apelacji 
w  terminie tygodniowym, że wezwanie to doręczono pełnomocnikowi pozwanej 
w  dniu 10 października 2005 r., oraz że żądana opłata została uiszczona w dniu 
21  października 2005 r., a więc po upływie terminu. 
W zażaleniu pozwana podniosła, że żądaną opłatę uiściła już w dniu 
12  października 2005 r., z tym że opłata została przelana na niewłaściwe konto 
sądu, który przeksięgował ją na właściwe konto w dniu 21 października 2005 r. Oba 
konta sądu – twierdziła żaląca –  posiadają identyczne końcówki, obejmujące osiem 
ostatnich cyfr, co bez wątpienia zmyliło księgową, jednak istotne jest to, że żądana 
opłata dokonana została w wyznaczonym terminie na rzecz Skarbu Państwa. 
Przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie wprowadzają 
bowiem wymogu wpłaty wpisu na określone konta sądu.  
Żaląca podniosła ponadto, że ze względu na treść art. 8 u.k.s.c. nie miała 
obowiązku uiszczania opłat sądowych, gdyż spór z powodem dotyczy usług 
świadczonych 
przez 
niego 
na 
rzecz 
zasobów 
mieszkaniowych 
Gminy, 
a  zarządzanie nieruchomościami nie może być uznane za prowadzenie 
działalności gospodarczej. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Na wstępie trzeba zaznaczyć, że – ze względu na regulację zawartą w art. 
149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach 
cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398) – w postępowaniu zażaleniowym mają 
zastosowanie dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych. 

 
 
3 
 
Artykuł 8 ust. 2 u.k.s.c. stanowił, że gmina, związek międzygminny, powiat, 
związek powiatów oraz samorząd województwa nie mają obowiązku uiszczania 
opłat sądowych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez nie działalności 
gospodarczej oraz spraw w postępowaniu wieczystoksięgowym. 
 
Jak wyjaśniał już Sąd Najwyższy, przy wykładni pojęcia „działalność 
gospodarcza”, użytego w art. 8 ust. 2 u.k.s.c. w kontekście działalności gminy, 
trzeba mieć na uwadze całokształt regulacji dotyczącej gminy jako jednostki 
samorządu terytorialnego, do której należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb 
wspólnoty (art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, 
jedn. tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74; następnie: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 
1591 ze zm.), i która w celu realizacji zadań o charakterze użyteczności publicznej 
może prowadzić działalność gospodarczą (art. 9 ust. 2 ustawy o samorządzie 
gminnym). Zadaniami użyteczności publicznej są zadania własne gminy określone 
w art. 7 ust. 1 , których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych 
potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych (art. 9 ust. 4 
ustawy o samorządzie gminnym). Uznania, że sprawa dotyczy działalności 
gospodarczej prowadzonej przez gminę w rozumieniu art. 8 ust. 2 u.k.s.c. nie 
wyklucza zatem okoliczność, że działalność, której dotyczy sprawa, wynika z zadań 
własnych gminy, a jej celem jest zaspokojenie zbiorowych zadań wspólnoty 
w  zakresie zadań wymienionych w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. 
Zadania 
własne 
gminy 
mogą 
być 
bowiem 
realizowane 
zarówno 
przez 
podejmowanie działalności „niegospodarczej”, jak i działalności mającej charakter 
gospodarczej. Ograniczenie co do prowadzenia przez gminę działalności 
gospodarczej przewidziane w art. 9 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym dotyczy 
bowiem tylko prowadzenia takiej działalności w zakresie wykraczającym poza 
zadania o charakterze użyteczności publicznej. Na gruncie przepisów ustawy 
o  kosztach sądowych w sprawach cywilnych o „niegospodarczej” działalności 
gminy można mówić w zasadzie tylko w kategoriach, jakie zostały wymienione 
w  przepisie art. 9 ust. 1 u.k.s.c., który upoważniał Ministra Sprawiedliwości do 
zwolnienia organizacji społecznych od obowiązku uiszczania opłat sądowych. 
W  przepisie tym chodziło natomiast o działalność  społeczną, naukową, 
oświatową, 
kulturalną, 
dobroczynną, 
z 
zakresu 
opieki 
społecznej 
oraz 

 
 
4 
samopomocową (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1996 r., 
III CZP 110/96, OSNC 1997, nr 2, poz. 17, postanowienie Sądu Najwyższego 
z  dnia 22 sierpnia 2001 r., V CKN 756/00, niepubl.). 
 
W świetle przedstawionej wykładni art. 8 ust. 2 u.k.s.c., podnoszona przez 
żalącą okoliczność, że spór powstał na tle wykonania umowy zawartej przez nią 
w  ramach gospodarki nieruchomościami, nie przesądza o „niegospodarczym” 
charakterze prowadzonej działalności. Trafnie zatem Sądy Orzekające uznały, 
że  żaląca nie była zwolniona na podstawie art. 8 ust. 2 u.k.s.c. z obowiązku 
uiszczenia opłat sądowych. 
 
Nie można również podzielać zapatrywania żalącej, jakoby miała ona jedynie 
obowiązek wniesienia opłaty na rzecz Skarbu Państwa, a nie na konto właściwego 
sądu, przepis § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 
1981  r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych 
(Dz.U. Nr 21, poz. 107), wydanego na podstawie art. 47 ust. 2 u.k.s.c., stanowił 
bowiem, że opłaty sądowe uiszcza się znakami z napisem „opłata sądowa” albo 
gotówką do kas sądowych lub na rachunek bankowy dochodów właściwego sądu. 
 
Żaląca bezspornie uiściła żądaną opłatę sądową od apelacji na rachunek 
bankowy Sądu Rejonowego w C., nie zaś – jak należało – na rachunek bankowy 
Sądu Okręgowego w C., Sąd Rejonowy natomiast dokonał przelewu kwoty opłaty 
na rachunek bankowy Sądu Okręgowego w C. w  dniu 21 października 2005 r. W 
tej sytuacji Sąd Apelacyjny prawidłowo przyjął, że za datę uiszczenia opłaty może 
być uznany dopiero dzień 21 października 2005  r.  
Trzeba przypomnieć, że w razie uiszczenia opłaty przelewem za dzień jej 
uiszczenia uznaje się dzień przyjęcia polecenia przelewu przez bank, w którym 
zlecający ma swój rachunek, jeżeli przelew w dniu jego przyjęcia lub 
w  terminie    do  uiszczenia opłaty miał pokrycie na rachunku zleceniodawcy 
(zob.  uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2004 r., 
II  CZ 38/04, OSNC 2005, nr 5, poz. 84, i powołane tam orzecznictwo). 
Ten  ugruntowany  w  orzecznictwie pogląd dotyczy – rzecz jasna – sytuacji, 
w  której polecenie przelewu zawierało wskazanie konta właściwego sądu. Skoro 
w  niniejszej sprawie polecenie przelewu opłaty na konto właściwego sądu zostało 

 
 
5 
przekazane do banku dopiero w dniu 21 października 2005 r., nie ulega 
wątpliwości, że oplata została wniesiona po terminie, który upłynął z dniem 
17  października 2005 r. 
Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. 
w  związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych 
podstaw, postanawiając o kosztach postępowania zażaleniowego po myśli art. 98 
§  1 i 3 oraz art. 99 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 oraz art. 39821 k.p.c. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jz