V CZ 36/12

Sąd Najwyższy2012-09-13
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
rozgraniczenienieruchomościskarga kasacyjnazażaleniedopuszczalnośćpostępowanie cywilneSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawców, potwierdzając niedopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowienia o oddaleniu zażalenia, niezależnie od jego błędnego nazwania przez sąd niższej instancji.

Wnioskodawcy zaskarżyli postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło ich skargę kasacyjną od wcześniejszego postanowienia dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał, że kwestia objęta skargą kasacyjną podlegała zaskarżeniu zażaleniem, a nie skargą kasacyjną. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na to postanowienie, oddalił je, podkreślając, że o dopuszczalności środka zaskarżenia decyduje istota rozstrzygnięcia, a nie jego błędne nazewnictwo przez sąd niższej instancji.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło ich skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna dotyczyła części postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej, która odrzucała wniosek o rozgraniczenie nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną, ponieważ kwestia objęta zaskarżeniem (odrzucenie wniosku postanowieniem Sądu Rejonowego) powinna być zaskarżona zażaleniem, a nie skargą kasacyjną. Wnioskodawcy w zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego zarzucili naruszenie przepisów postępowania, argumentując, że skoro Sąd Okręgowy orzekł o oddaleniu apelacji, to miał na myśli apelację, od której przysługuje skarga kasacyjna. Sąd Najwyższy uznał to rozumowanie za błędne. Podkreślił, że o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje przedmiot rozstrzygnięcia, a nie jego słowne określenie. Nawet jeśli sąd niższej instancji błędnie nazwał środek zaskarżenia (np. „apelacja” zamiast „zażalenie”), to jeśli istota sprawy wskazuje na zaskarżenie zażaleniem, skarga kasacyjna od takiego rozstrzygnięcia nie przysługuje. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawców.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, od postanowienia sądu drugiej instancji o oddaleniu zażalenia nie przysługuje skarga kasacyjna, nawet jeśli zostało ono błędnie nazwane przez sąd „oddaleniem apelacji”.

Uzasadnienie

O dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje istota rozstrzygnięcia, a nie jego nazewnictwo przez sąd niższej instancji. Jeśli sprawa z istoty rzeczy podlega zaskarżeniu zażaleniem, to nawet błędne nazwanie tego środka jako apelacji nie otwiera drogi do skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Starostwo Powiatowe w B.

Strony

NazwaTypRola
J. B.osoba_fizycznawnioskodawca
A. B.osoba_fizycznawnioskodawca
E. L.osoba_fizycznauczestnik
Skarb Państwa - Starostwo Powiatowe w B.organ_państwowyuczestnik
Anna O.-O.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dopuszczalności skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 516

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zaskarżania postanowień.

k.p.c. art. 519¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach, w których nie przysługuje zwykłe odwołanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

O dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje istota rozstrzygnięcia, a nie jego nazewnictwo. Jeśli sprawa z istoty rzeczy podlega zaskarżeniu zażaleniem, to błędne nazwanie tego środka jako apelacji nie otwiera drogi do skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Skoro sąd drugiej instancji orzekł o oddaleniu apelacji, to miał na myśli apelację, od której przysługuje skarga kasacyjna.

Godne uwagi sformułowania

O dopuszczalności skargi kasacyjnej [...] nie decyduje sposób słownego określenia przez Sąd swego rozstrzygnięcia, lecz przedmiot tego rozstrzygnięcia. Taki powód jest jednak tylko pretekstem, żeby z wadliwego posłużenia się słowem „apelacja", zamiast „zażalenie" do tej części orzeczenia, w której chodziło o oddalenie zażalenia uczynić przesłankę dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący

Wojciech Katner

sprawozdawca

Władysław Pawlak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności skargi kasacyjnej w zależności od istoty rozstrzygnięcia, a nie jego nazewnictwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z rozgraniczeniem nieruchomości i zaskarżaniem postanowień.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z dopuszczalnością środków zaskarżenia, co jest istotne dla praktyków prawa, choć sam stan faktyczny nie jest wyjątkowy.

Czy nazwa środka zaskarżenia decyduje o jego dopuszczalności? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 36/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 13 września 2012 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) 
SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) 
SSA Władysław Pawlak 
 
 
 
w sprawie z wniosku J. B. i A. B. 
przy uczestnictwie E. L., Skarbu Państwa - Starostwa Powiatowego  
w B. i Anny O.-O. 
o rozgraniczenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 13 września 2012 r., 
zażalenia wnioskodawców  na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 11 stycznia 2012 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
 
2 
 
W sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, postanowieniem z dnia 11 
stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawców od 
postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 18 października 2011 r. w 
części dotyczącej drugiego punktu. Dotyczył on odrzucenia wniosku o 
rozgraniczenie nieruchomości, poza zakresem objętym punktem pierwszym 
postanowienia Sądu, odnoszącym się do merytorycznego rozstrzygnięcia w postaci 
rozgraniczenia wymienionych w nim działek ewidencyjnych. 
Przyczyną odrzucenia skargi była jej niedopuszczalność wskutek uznania 
przez Sąd Okręgowy, że nie stanowi materii podlegającej temu środkowi 
zaskarżenia kwestia objęta zakresem wniesionej skargi kasacyjnej. Chodziło 
o  żądanie wnioskodawców w przedmiocie, w jakim ich wniosek został odrzucony 
postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 11 stycznia 2011 r., od tego zaś 
postanowienia nie służy skarga kasacyjna, lecz zażalenie. Z kolei, istoty orzeczenia 
Sądu Okręgowego, który stanowi oddalenie zażalenia nie zmienia, zdaniem tego 
Sądu, nazwanie go apelacją co do części rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego, 
będącej postanowieniem o charakterze formalnym, zaskarżalnym zażaleniem, a 
nie apelacją, odnoszącą się tylko do rozstrzygnięć merytorycznych. 
W zażaleniu wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 11 
stycznia 2012 r. zarzucono temu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, 
tj. art. 3981 § 1, art. 516 i art. 5191 § 1 k.p.c., wnosząc o uchylenie tego 
postanowienia w całości z zasądzeniem kosztów postępowania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Wnioskodawcy w zażaleniu uważają za decydujące o przysługującej im 
skardze kasacyjnej to, że skoro Sąd Okręgowy formułując rozstrzygnięcie co do 
całego zakresu objętego apelacją, a więc także do tej części żądania, w którego 
zakresie wniosek został odrzucony i która powinna być zaskarżona zażaleniem, 
orzekł o oddaleniu apelacji, to miał na myśli - apelację. Gdyby było inaczej, to 
powinien rozstrzygnąć oddzielnie - o oddaleniu apelacji w zakresie, która podlegała 
zaskarżeniu apelacją i o oddaleniu zażalenia, w części zaskarżalnej zażaleniem. 

 
 
3 
Rozumowanie wnioskodawców jest błędne i nie mają oni racji twierdząc, 
że  Sąd Okręgowy zamierzał oddalić apelację, jeśli w zaskarżonym postanowieniu 
jest mowa o oddaleniu apelacji, a to znaczyło, że od takiego orzeczenia w sprawie 
z zakresu prawa rzeczowego (o rozgraniczenie) przysługuje skarga kasacyjna. 
O  dopuszczalności skargi kasacyjnej na podstawie art. 5191 § 1 k.p.c. nie decyduje 
sposób słownego określenia przez Sąd swego rozstrzygnięcia, lecz przedmiot tego 
rozstrzygnięcia. Mają rację skarżący w tle swojego zażalenia, że gdyby nie 
posłużenie się niewłaściwym słowem, nie byłoby powodu do kwestionowania 
odrzucenia skargi kasacyjnej. Taki powód jest jednak tylko pretekstem, żeby 
z  wadliwego posłużenia się słowem „apelacja", zamiast „zażalenie" do tej części 
orzeczenia, w której chodziło o oddalenie zażalenia uczynić przesłankę 
dopuszczalności skargi kasacyjnej. 
Jeżeli z istoty sprawy wynika, że należy ona do materii podlegającej 
zaskarżeniu zażaleniem, rozpoznawanym w ramach postępowania zażaleniowego, 
to pomimo nazwania tego w orzeczeniu Sądu drugiej instancji „oddaleniem 
apelacji" chodzi o oddalenie zażalenia, a od takiego rozstrzygnięcia skarga 
kasacyjna nie przysługuje. Nie jest racjonalne uzasadnienie, proponowane 
w  zażaleniu 
wnioskodawców, 
aby 
sposób 
sformułowania 
rozstrzygnięcia 
w  orzeczeniu decydował o dopuszczalności i rodzaju jego zaskarżenia. Jest to 
oczywiście sprzeczne z katalogiem przesłanek o dopuszczalności skargi kasacyjnej 
sformułowanym w kodeksie postępowania cywilnego. 
Mając to na uwadze należało zażalenie oddalić na podstawie art. 39814 
w  związku z art. 3941 § 3 k.p.c. 
 
 
 
 
 
 
 
 
es

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI