V CZ 36/06

Sąd Najwyższy2006-05-26
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnasyndyk masy upadłościradca prawnyprzymus adwokacko-radcowskiSąd Najwyższypostępowanie cywilneuprawnienie do wniesienia skargi

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że syndyk będący radcą prawnym może samodzielnie wnieść skargę kasacyjną.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną syndyka masy upadłości, uznając, że radca prawny, który nie wykonywał zawodu od ponad roku, nie był uprawniony do jej wniesienia. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że syndyk będący radcą prawnym, działając jako strona postępowania, jest zwolniony z przymusu adwokacko-radcowskiego i może samodzielnie sporządzić i wnieść skargę kasacyjną, co jest zgodne z celem przepisu art. 871 § 2 k.p.c.

Sąd Apelacyjny w postanowieniu z dnia 23 stycznia 2006 r. odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez Syndyka Masy Upadłości "R. Ltd" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. jako wniesioną przez osobę nieuprawnioną. Sąd Apelacyjny uznał, że radca prawny P. N., który pełnił funkcję syndyka, ale nie wykonywał zawodu od dnia 1 marca 2005 r., nie mógł sporządzić i wnieść skargi kasacyjnej w imieniu syndyka, ponieważ nie był stroną, organem ani przedstawicielem ustawowym powoda, ani pełnomocnikiem procesowym. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie strony powodowej, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo przez adwokatów lub radców prawnych, jednak art. 871 § 2 k.p.c. wprowadza wyjątek dla adwokatów i radców prawnych występujących w sprawie jako strona, organ lub przedstawiciel ustawowy. Celem tego wyjątku jest zwolnienie tych osób z przymusu procesowego ze względu na ich wysokie kwalifikacje prawnicze. Sąd Najwyższy uznał, że syndyk masy upadłości, będący jednocześnie radcą prawnym, działa jako strona postępowania. W związku z tym, posiadając niezbędne kwalifikacje, może samodzielnie sporządzić i wnieść skargę kasacyjną, co jest zgodne z celem przepisu art. 871 § 2 k.p.c. i zapobiega nadmiernemu formalizmowi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, syndyk będący radcą prawnym, działając jako strona postępowania, jest zwolniony z przymusu adwokacko-radcowskiego i może samodzielnie wnieść skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że celem wyjątku od przymusu adwokacko-radcowskiego (art. 871 § 2 k.p.c.) jest umożliwienie osobom o wysokich kwalifikacjach prawniczych, występującym jako strony, samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym. Syndyk masy upadłości jest stroną postępowania, a jego kwalifikacje jako radcy prawnego gwarantują profesjonalizm czynności procesowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Syndyk Masy Upadłości "R. Ltd" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M.

Strony

NazwaTypRola
Syndyk Masy Upadłości "R. Ltd" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M.spółkapowód
J.P.osoba_fizycznapozwany
M. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 871 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zwolnienie z obowiązku zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego dla adwokatów i radców prawnych występujących w sprawie jako strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 871 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 3986 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna postanowienia Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego o uchyleniu postanowienia.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego o uchyleniu postanowienia.

pr. upadł. art. 60

Prawo upadłościowe

Wspomniane w zażaleniu jako potencjalna podstawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Syndyk będący radcą prawnym, działając jako strona, jest zwolniony z przymusu adwokacko-radcowskiego i może samodzielnie wnieść skargę kasacyjną. Celem art. 871 § 2 k.p.c. jest umożliwienie profesjonalistom występującym jako strony samodzielnego działania przed SN.

Odrzucone argumenty

Radca prawny P. N., nie wykonujący zawodu od 1 marca 2005 r., nie był uprawniony do wniesienia skargi kasacyjnej, ponieważ nie był stroną, organem ani przedstawicielem ustawowym powoda.

Godne uwagi sformułowania

Byłoby bowiem przejawem nadmiernego formalizmu wymaganie od takiego syndyka, który sam przecież posiada niezbędne kwalifikacje do sporządzenia skargi kasacyjnej i może ją wnieść jako strona, jej przedstawiciel bądź organ, aby powierzał wykonanie tego zadania innemu radcy prawnemu bądź adwokatowi.

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący

Zbigniew Kwaśniewski

sprawozdawca

Barbara Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uprawnienie syndyka będącego radcą prawnym do samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy syndyk jest jednocześnie radcą prawnym i występuje jako strona w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z reprezentacją stron w Sądzie Najwyższym, szczególnie w kontekście specyficznych funkcji jak syndyk masy upadłości.

Czy syndyk-prawnik może sam napisać skargę kasacyjną? Sąd Najwyższy wyjaśnia!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 36/06 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 26 maja 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) 
SSN Barbara Myszka 
 
 
w sprawie z powództwa Syndyka Masy Upadłości "R. Ltd" Spółki  
z ograniczoną odpowiedzialnością w M. 
przeciwko J.P. i M. P. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 26 maja 2006 r., 
zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 23 stycznia 2006 r.,  
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 
 

 
 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Sąd Apelacyjny, działając na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c., odrzucił 
postanowieniem z dnia 23 stycznia 2006 r. skargę kasacyjną powodowego 
Syndyka Masy Upadłości, jako wniesioną przez osobę nieuprawnioną. Sąd ten 
uznał, że art. 871 § 2 k.p.c. nie ma w rozpoznawanej sprawie zastosowania,              
gdyż będący Syndykiem radca prawny P. N., nie wykonujący zawodu radcy 
prawnego od dnia 1 marca 2005 r., nie mógł sporządzić i wnieść skargi kasacyjnej 
w imieniu powodowego Syndyka. W ocenie Sądu odwoławczego                    radca 
prawny P. N. nie jest bowiem stroną w niniejszej sprawie, nie                 jest również 
organem ani przedstawicielem ustawowym powoda, a także nie             może  być  
pełnomocnikiem  procesowym  powoda. 
W zażaleniu powód zarzucił, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia                
opiera się na „oddzieleniu radcy prawnego P. N. od funkcji syndyka”. Żalący 
twierdzi, że w tym procesie powodem jest radca prawny P. N.,                a nie ma 
przepisu ograniczającego bądź wyłączającego możliwość korzystania               z 
uprawnień radcy prawnego z powodu pełnienia przez niego funkcji syndyka. 
Skarżący zarzuca zaskarżonemu postanowieniu obrazę art. 60 pr. upadł. i art. 871                    
§ 1  k.p.c.  
 
Sąd  Najwyższy  zważył,  co  następuje: 
 
Zażalenie  jest  uzasadnione. 
 
Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. przed Sądem Najwyższym obowiązuje 
zastępstwo stron przez adwokatów bądź radców prawnych. Zasadniczym celem 
wprowadzenia tego przepisu było umożliwienie stronom sprostania wysokim 
wymaganiom stawianym przez przepisy kodeksu postępowania cywilnego 
podejmowanym 
przed 
Sądem 
Najwyższym 
czynnościom 
procesowym. 
Zapewnienie 
odpowiednio 
wysokiego 
poziomu 
tych 
czynności 
wymaga            
stosownych umiejętności oraz wiedzy prawniczej, których posiadaniem powinni                
z założenia wyróżniać się wskazani wyżej profesjonalni pełnomocnicy, zawodowo  
trudniący  się  świadczeniem  usług  prawniczych.  

 
 
3 
Wyjątek od obowiązku zachowania tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego 
wprowadza § 2 powołanego art. 871 k.p.c., stanowiąc m.in., że z obowiązku tego            
zwolnieni są adwokaci i radcy prawni, gdy występują oni w sprawie jako strona,             
jej organ bądź przedstawiciel ustawowy. Celem tego przepisu jest uchylenie           
wobec określonych w nim osób rygoru, wynikającego z art. 871 § 1 k.p.c., ze      
względu na ich wysokie kwalifikacje prawnicze, które gwarantują profesjonalizm 
dokonywanych przez nie przed Sądem Najwyższym czynności procesowych.   
W niniejszej sprawie skargę kasacyjną wniósł Syndyk Masy Upadłości, 
będący jednocześnie radcą prawnym. Chociaż więc stroną postępowania jest 
Syndyk (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 1999 r.,                
II CKN 358/00, OSNC 1999, nr 12, poz. 219), a nie działająca we własnym              
imieniu konkretna osoba fizyczna, która aktualnie pełni tę funkcję, to jednak             
należy mieć na uwadze cel wyjątku wprowadzonego w art. 871 § 2 k.p.c. 
Konsekwencją tego będzie uznanie, że uprawnionym do wniesienia skargi 
kasacyjnej jest również syndyk, będący prawnikiem wymienionym w powyższym 
przepisie (w tym radcą prawnym). Byłoby bowiem przejawem nadmiernego 
formalizmu wymaganie od takiego syndyka, który sam przecież posiada           
niezbędne kwalifikacje do sporządzenia skargi kasacyjnej i może ją wnieść                
jako strona, jej przedstawiciel bądź organ, aby powierzał wykonanie tego                
zadania innemu radcy prawnemu bądź adwokatowi. Przyjęcie stanowiska 
przeciwnego stałoby w oczywistej opozycji do celu, jakim kierował się 
ustawodawca, uchylając wobec osób wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c.                
przymus  adwokacko-radcowski.  
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, przyjmując              
za podstawę rozstrzygnięcia art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.   
 
 
 
 
jz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI