V CZ 35/17

Sąd Najwyższy2017-04-25
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
sąd najwyższysąd apelacyjnyzażalenieskarga kasacyjnaopłata sądowazwolnienie od kosztówuzasadnienie postanowieniazwrot akt

Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w celu rozpoznania wniosku o zwolnienie od opłaty od zażalenia oraz sporządzenia uzasadnienia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pozwany A. P. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej. Skarga ta została odrzucona z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów. Pozwany wniósł również o rozpoznanie przez Sąd Najwyższy postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów, które nie posiadało uzasadnienia. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym, zwrócił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w celu sporządzenia brakującego uzasadnienia oraz rozpoznania wniosku o zwolnienie od opłaty od zażalenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego A. P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 16 grudnia 2016 r., które odrzuciło jego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna została odrzucona, ponieważ pozwany nie uiścił opłaty sądowej od skargi, mimo że jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony postanowieniem z dnia 21 listopada 2016 r. Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, a także, na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c. i art. 394¹ § 3 k.p.c., wniósł o rozpoznanie przez Sąd Najwyższy postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 21 listopada 2016 r. o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy zauważył, że postanowienie z dnia 21 listopada 2016 r. nie zawierało uzasadnienia. Zgodnie z art. 63 ustawy o Sądzie Najwyższym, Sąd Najwyższy jest upoważniony do zażądania sporządzenia uzasadnienia przez sąd drugiej instancji w takiej sytuacji. W związku z tym, Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w celu sporządzenia uzasadnienia postanowienia z dnia 21 listopada 2016 r. oraz rozpoznania wniosku pozwanego o zwolnienie od opłaty sądowej od zażalenia. Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę na niejasności dotyczące opłaty od zażalenia i wniosku o zwolnienie od kosztów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Najwyższy jest upoważniony do zażądania sporządzenia uzasadnienia przez Sąd drugiej instancji, jeśli postanowienie nie zawiera uzasadnienia, a ma być przedmiotem kontroli Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 63 ustawy o Sądzie Najwyższym, który wprost stanowi o takiej możliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zwrot akt

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznapowód
L. K.osoba_fizycznapowód
P. K.osoba_fizycznapowód
D. K.osoba_fizycznapowód
M. K.osoba_fizycznamałoletni powód
L. K.osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy małoletniego powoda
A. P.osoba_fizycznapozwany
X. Y.innepozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania przez sąd drugiej instancji zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, które nie podlegało zaskarżeniu w drodze apelacji.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania przez Sąd Najwyższy zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 394¹ § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania przez Sąd Najwyższy zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji.

u.SN art. 63

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Upoważnia Sąd Najwyższy do zażądania sporządzenia uzasadnienia postanowienia przez sąd drugiej instancji, jeśli postanowienie to nie zawiera uzasadnienia, a ma być przedmiotem kontroli Sądu Najwyższego.

Pomocnicze

u.k.s.c. art. 112 § 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa termin na uiszczenie opłaty od skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki odrzucenia skargi kasacyjnej.

u.k.s.c. art. 95 § 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa przypadki, w których zażalenie nie podlega opłacie sądowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 21 listopada 2016 r. uzasadnia zwrot akt w celu jego sporządzenia.

Godne uwagi sformułowania

Zasadniczą przyczyną zwrotu akt jest brak uzasadnienia postanowienia z dnia 21 listopada 2016 r. dla przejrzystości procesowej w zakresie wymogów formalnych zażalenia, powinien był wydać ewentualnie postanowienie o umorzeniu postępowania w tym przedmiocie z racji jego bezprzedmiotowości

Skład orzekający

Władysław Pawlak

przewodniczący, sprawozdawca

Barbara Myszka

członek

Anna Owczarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania kasacyjnego, w tym obowiązek sporządzania uzasadnień przez sądy niższych instancji oraz zasady dotyczące opłat sądowych i zwolnienia od nich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie brak uzasadnienia postanowienia uniemożliwia jego kontrolę przez Sąd Najwyższy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z postępowaniem kasacyjnym, w tym z prawem do uzyskania uzasadnienia postanowienia i opłatami sądowymi, co jest istotne dla praktykujących prawników.

Sąd Najwyższy przypomina: Brak uzasadnienia to powód do zwrotu akt!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 35/17
POSTANOWIENIE
Dnia 25 kwietnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Władysław Pawlak (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Barbara Myszka
‎
SSN Anna Owczarek
w sprawie z powództwa K. K., L. K., P. K., D. K. i małoletniej M. K. reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową L. K.
‎
przeciwko A. P. i X. Y.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 25 kwietnia 2017 r.,
‎
zażalenia pozwanego A. P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego
w […]
‎
z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt I ACa […],
zwraca akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w […]
celem rozpoznania zawartego w zażaleniu wniosku o zwolnienie od opłaty sądowej od zażalenia oraz celem
sporządzenia uzasadnienia postanowienia Sądu
Apelacyjnego w […] z dnia 21 listopada 2016 r., sygn. akt I ACa […].
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2016 r., Sąd Apelacyjny w
[…]
odrzucił skargę kasacyjną pozwanego A. P. od wyroku tego Sądu z  dnia 25 maja 2016 r., wskazując, że postanowieniem z dnia 21 listopada 2016 r. oddalił wniosek pozwanego o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym i pozwany pomimo doręczenia jego pełnomocnikowi odpisu tego postanowienia w dniu 25 listopada 2016 r. nie uiścił opłaty od skargi kasacyjnej w  terminie określonym w art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2016, poz. 623, ze zm., dalej: „u.k.s.c.”), co uzasadniało odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art.  398
6
§ 2 k.p.c.
Na to postanowienie pozwany A. P. złożył zażalenie, wnosząc na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c. i art. 394¹ § 3 k.p.c. o  rozpoznanie przez Sąd Najwyższy także postanowienia Sądu Apelacyjnego z  dnia 21 listopada 2016 r. o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych w  postępowaniu kasacyjnym.
Postanowienie z dnia 21 listopada 2016 r. nie zawiera uzasadnienia.
Zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (jedn. tekst: Dz. U. z 2016, poz. 1254, ze zm.), Sąd Najwyższy jest w takiej sytuacji upoważniony do zażądania sporządzenia przez Sąd drugiej instancji uzasadnienia postanowienia, które ma być przedmiotem jego kontroli na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c. i art. 394¹ § 3 k.p.c. (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2011 r., V CZ 80/11, OSNC - ZD 2012, nr 4, poz. 88).
Zasadniczą przyczyną zwrotu akt jest brak uzasadnienia postanowienia z  dnia 21 listopada 2016 r. Na marginesie zwrócić jednak uwagę należy, iż w  zażaleniu na postanowienie z dnia 16 grudnia 2016 r., pozwany zawarł wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej od tego zażalenia. Jeśli Sąd drugiej instancji uznał, iż zażalenie to nie podlega opłacie sądowej z mocy art. 95 ust. 2 pkt 1 u.k.s.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2015 r., V CZ 6/15, nie publ), to dla przejrzystości procesowej w zakresie wymogów formalnych zażalenia, powinien był wydać ewentualnie postanowienie o umorzeniu postępowania w tym przedmiocie z racji jego bezprzedmiotowości, tym bardziej, że z kolei na k. 928 (pkt. II ust. 4 lit b) zawarto niezrozumiałe stwierdzenie, iż wniosek o zwolnienie od kosztów wywołanych tym zażaleniem jest poddany kontroli Sądu Najwyższego. Tymczasem w ramach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, kontrolą Sądu Najwyższego objęte będzie postanowienie Sądu  Apelacyjnego z dnia 21 listopada 2016 r. o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wywołanych skargą kasacyjną.
aw
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI