V CZ 35/11

Sąd Najwyższy2011-07-21
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
sąd najwyższysąd okręgowysąd rejonowywytykpostępowanie dyscyplinarnezażalenieniedopuszczalnośćprawo procesowe

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie sędziego na postanowienie sądu okręgowego o wytknięciu uchybień, uznając je za niedopuszczalne.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie sędziego M. D. na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło zażalenie tego sędziego na postanowienie o wytknięciu oczywistej obrazę przepisów postępowania przez Sąd Rejonowy. Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie związane z wydaniem wytyku nie jest sprawą cywilną, a sędzia nie był stroną postępowania, w związku z czym zażalenie było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie sędziego M. D. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 18 lutego 2011 r., które odrzuciło zażalenie sędziego na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 26 stycznia 2011 r. Postanowieniem z 26 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację od wyroku Sądu Rejonowego, wytknął Sądowi Rejonowemu oczywistą obrazę przepisów postępowania. Zażalenie na to postanowienie złożył sędzia M. D. Sąd Okręgowy odrzucił je jako niedopuszczalne. Sąd Najwyższy, analizując kwalifikację prawną wytyku przewidzianego w art. 40 § 1 u.s.p., powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego. Stwierdził, że postępowanie związane z wydaniem wytyku nie jest sprawą cywilną w rozumieniu k.p.c., a sędzia nie był stroną postępowania cywilnego. W konsekwencji, zażalenie sędziego M. D. zostało uznane za niedopuszczalne i odrzucone na podstawie art. 370 k.p.c. w związku z art. 3941 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Postępowanie związane z wydaniem wytyku w trybie art. 40 § 1 u.s.p. nie jest sprawą cywilną w rozumieniu k.p.c., a sędzia nie jest stroną postępowania cywilnego. W związku z tym nie mają zastosowania przepisy k.p.c. dotyczące zażalenia, a samo zażalenie jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy / Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznapowód
InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń S. A. Vienna Insurance Groupspółkapozwany
Sędzia M. D.inneskarżący

Przepisy (9)

Główne

u.s.p. art. 40 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis ten nie zapewnia członkowi składu orzekającego prawa złożenia wyjaśnień do wytkniętego sądowi uchybienia, co zostało uznane za niezgodne z art. 2 Konstytucji przez TK, jednak sam przepis nie został uchylony. Postępowanie z niego wynikające nie jest postępowaniem cywilnym.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia zażalenia jako niedopuszczalnego.

k.p.c. art. 3941

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zażalenia, ale nie mający zastosowania w postępowaniu związanym z wytykiem.

Pomocnicze

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja sprawy cywilnej.

k.p.c. art. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja postępowania cywilnego.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie związane z wydaniem wytyku nie jest sprawą cywilną. Sędzia nie jest stroną postępowania cywilnego. Przepisy k.p.c. dotyczące zażalenia nie mają zastosowania do postanowienia o wytyku. Zażalenie sędziego na postanowienie o wytyku jest niedopuszczalne.

Odrzucone argumenty

Sędzia ma prawo do obrony przed skutkami wytyku poprzez zażalenie. Wytyk jest elementem postępowania cywilnego, do którego stosują się przepisy k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

kwalifikacja prawna wytyku (...) budzi różne wątpliwości postępowanie (sui generis) niebędącym postępowaniem nadzorczym ani też nadzorem judykacyjnym instrumentem kontroli przestrzegania prawa służącym umocnieniu prawa nie można potraktować jako sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 k.c. oraz art. 1 i 2 k.p.c.

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Marta Romańska

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności zażalenia sędziego na postanowienie o wytknięciu uchybienia oraz charakteru postępowania związanego z wytykiem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z art. 40 u.s.p.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy wewnętrznych mechanizmów kontroli w sądownictwie i praw sędziów, co jest interesujące dla prawników i osób zajmujących się praworządnością.

Czy sędzia może zaskarżyć sąd wyższej instancji za krytykę jego pracy? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 35/11 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marta Romańska SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa M. K. przeciwko InterRisk Towarzystwu Ubezpieczeń S. A. Vienna Insurance Group w Warszawie o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lipca 2011 r., zażalenia sędziego M. D. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 18 lutego 2011 r., odrzuca zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy, przy rozpoznawaniu apelacji obu stron od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 12 sierpnia 2010 r., wytknął - na podstawie art. 40 § 1 u.s.p. - Sądowi Rejonowemu w /…/ oczywistą obrazę przepisów postępowania polegającą na naruszeniu art. 321 § 1 k.p.c. oraz art. 100 k.p.c. Zażalenie na to postanowienie złożył sędzia Sądu Rejonowego M. D., jednoosobowo orzekający w rozpoznawanej sprawie. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie, jako niedopuszczalne (art. 370 k.p.c. w związku z art. 3941 k.p.c.). Postanowienie powyższe zostało zaskarżone zażaleniem przez SSR M. D., który zakwestionował przyjętą niemożność merytorycznej i formalnej obrony sędziów przed dotkliwymi skutkami wytyku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kwalifikacja prawna wytyku przewidzianego w art. 40 § 1 u.s.p. oraz zastosowanie procedury z nim związanej budzi różne wątpliwości. W wyroku z dnia 15 stycznia 2009 r., K 45/07 (OTK-A 2009, nr 1, poz. 3) Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 40 § 1 u.s.p. w zakresie, w jakim nie zapewnia członkowi składu orzekającego prawa złożenia wyjaśnień do wytkniętego sądowi uchybienia, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Odnosząc się do tego orzeczenia, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 grudnia 2010 r., I CSK 111/10 (niepubl.) stwierdził, że Trybunał Konstytucyjny nie uchylił art. 40 § 1 u.s.p., ale dał impuls dla ustawodawcy do podjęcia odpowiedniej inicjatywy ustawodawczej, stwarzającej wskazane gwarancje dla sędziów. Udzielenie wytyku w trybie art. 40 § 1 u.s.p. następuje - według Trybunału - w swoistym postępowaniu (sui generis), niebędącym postępowaniem nadzorczym ani też nadzorem judykacyjnym. W piśmiennictwie akcentowany jest pogląd, że powyższe postępowanie stanowi formę pośrednią między nadzorem judykacyjnym a nadzorem administracyjnym i jest instrumentem kontroli przestrzegania prawa służącym umocnieniu prawa. 3 Udzielenie wytyku Sądowi Rejonowemu nastąpiło przy rozpoznawaniu apelacji w sprawie cywilnej, jednakże postępowania związanego z wydaniem jego nie można potraktować jako sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 k.c. oraz art. 1 i 2 k.p.c. Ani Sąd Rejonowy, ani Sędzia rozpoznający sprawę nie byli stroną postępowania cywilnego, tylko organem orzeczniczym (członkiem tego organu). W postępowaniu związanym z wydaniem wytyku w trybie art. 40 § 1 u.s.p. nie mają ponadto zastosowania przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2009 r., I CNP 59/09, niepubl.). Również art. 3941 k.p.c. nie daje uprawnienia do wniesienia zażalenia przez SSR M. D. Należało w konsekwencji odrzucić zażalenie jako niedopuszczalne (art. 370 k.p.c w związku z art. 3941 k.p.c., art. 39821 k.p.c. i 391 § 1 k.p.c.). jz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI