V CZ 35/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie Gminy D. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu części apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej od powództwa wzajemnego.
Gmina D. złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił część jej apelacji dotyczącą oddalenia powództwa wzajemnego, ponieważ nie uiściła od niej odpowiedniej opłaty sądowej. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, uznał je za bezzasadne, podkreślając, że opłaty sądowe od powództwa głównego i wzajemnego, a także od środków zaskarżenia ich dotyczących, należy obliczać osobno.
Sprawa dotyczyła zażalenia Gminy D. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło część jej apelacji. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację Gminy D. w zakresie dotyczącym oddalenia powództwa wzajemnego, ponieważ Gmina nie uiściła od tej części apelacji stosownej opłaty sądowej, mimo że opłaciła apelację w części dotyczącej uwzględnionego powództwa głównego. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, oddalił je, uznając postanowienie Sądu Apelacyjnego za prawidłowe. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z przepisami ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz kodeksu postępowania cywilnego, powództwo wzajemne, podobnie jak pozew, podlega opłacie. Co więcej, jeśli środek zaskarżenia (np. apelacja) kwestionuje rozstrzygnięcia dotyczące zarówno powództwa głównego, jak i wzajemnego, wartość przedmiotu zaskarżenia i należna opłata sądowa muszą być ustalone osobno dla każdego z tych powództw. Wartość przedmiotu zaskarżenia dla powództwa wzajemnego została określona na ponad 124 miliony złotych, a roszczenie pieniężne na ponad 16 milionów złotych, co wymagało osobnej opłaty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, apelacja kwestionująca rozstrzygnięcie sądu I instancji w odniesieniu do powództwa głównego i powództwa wzajemnego podlega opłacie sądowej będącej sumą opłat obliczonych osobno od wartości przedmiotu zaskarżenia dla każdego z tych powództw.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na przepisy k.p.c. i ustawy o kosztach sądowych, wskazał, że powództwo wzajemne jest traktowane jako odrębne pismo podlegające opłacie, a ta sama reguła dotyczy środków zaskarżenia. Wartość przedmiotu zaskarżenia i opłata sądowa muszą być ustalone osobno dla powództwa głównego i wzajemnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
"C." Sp. z o.o.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "C." Sp. z o.o. | spółka | powód |
| Gmina D. | instytucja | pozwany |
| Gmina D. | instytucja | powód wzajemny |
| "C." Sp. z o.o. | spółka | pozwany wzajemny |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 204 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące pozwu stosuje się odpowiednio do pozwu wzajemnego, co oznacza także stosowanie przepisów o opłatach sądowych.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.
Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. art. 3 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Opłacie podlegają pozew i pozew wzajemny.
Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. art. 8 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa prawna do stosowania przepisów o opłatach.
Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. art. 13
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Minimalna i maksymalna wysokość opłaty sądowej stosuje się odrębnie dla powództwa głównego i wzajemnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia apelacji w związku z art. 370 k.p.c. (nieuiszczenie opłaty).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Apelacja zaskarżająca rozstrzygnięcie o powództwie głównym i wzajemnym wymaga osobnego opłacenia każdej z tych części. Powództwo wzajemne, podobnie jak pozew, podlega opłacie sądowej. Wartość przedmiotu zaskarżenia i opłata sądowa muszą być ustalone osobno dla powództwa głównego i wzajemnego.
Odrzucone argumenty
Gmina D. argumentowała, że opłacenie apelacji w części dotyczącej powództwa głównego jest wystarczające, nawet jeśli zaskarżono również powództwo wzajemne.
Godne uwagi sformułowania
apelacja odnosząca się do tej części rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego podlegała odrzuceniu opłata sądowa będąca sumą opłat obliczonych osobno od wartości przedmiotu zaskarżenia dla każdego z tych powództw obowiązek uiszczenia opłaty sądowej i jej wysokość należy ustalać osobno dla powództwa głównego i powództwa wzajemnego
Skład orzekający
Gerard Bieniek
przewodniczący-sprawozdawca
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Grzegorz Misiurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad opłacania apelacji w sprawach z powództwem głównym i wzajemnym, a także interpretacja przepisów o kosztach sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie zaskarżono zarówno powództwo główne, jak i wzajemne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące opłat sądowych w skomplikowanych sprawach z powództwem głównym i wzajemnym, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy jedna opłata wystarczy, gdy zaskarżasz powództwo główne i wzajemne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 124 154 440 PLN
zasądzone powództwo główne: 7 054 389,86 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 35/07 POSTANOWIENIE Dnia 15 maja 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa "C." Sp. z o.o. przeciwko Gminie D. i z powództwa wzajemnego Gminy D. przeciwko "C." Sp. z o.o. o zapłatę i ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 maja 2007 r., zażalenia strony pozwanej - powódki wzajemnej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie i zasądza od pozwanej - powódki wzajemnej na rzecz strony powodowej - pozwanej wzajemnej kwotę 1.800 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 14.12.2006 r. odrzucił apelację pozwanej i powódki wzajemnej Gminy D. w części obejmującej zaskarżenie wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 5.05.2006 r. w odniesieniu do orzeczenia o oddaleniu powództwa wzajemnego. Sąd ten wskazał, że Gmina D. wnosząc apelację opłaciła to pismo jedynie w zakresie zaskarżającym uwzględnione powództwo główne, zaś nie uiściła opłaty w zakresie zaskarżającym oddalone powództwo wzajemne. Z tego względu apelacja odnosząca się do tej części rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego podlegała odrzuceniu na podstawie art. 373 w związku z art. 370 k.p.c. Postanowienie to zaskarżyła Gmina D., jako pozwana i powódka wzajemna, domagając się jego uchylenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wyrokiem z dnia 5.05.2006 r. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej – powódki wzajemnej Gminy D. na rzecz powódki – pozwanej wzajemnej „C.” spółki z o.o. kwotę 7.054.389,86 zł z odsetkami (pkt 1), w pozostałej części powództwo główne oddalił (pkt 2), oddalił w całości powództwo wzajemne (pkt 3) oraz rozstrzygnął o kosztach procesu (pkt 4 i 5). Powództwo wzajemne, które zostało w całości oddalone obejmowało: ustalenie nieważności umowy, której wartość została określona na 124.154.440 zł (k. 1298) oraz roszczenie pieniężne o zapłatę kwoty 16.511.376.94 zł. Gmina D. wniosła apelację od tego wyroku skarżąc rozstrzygnięcie o uwzględnieniu powództwa głównego (pkt 1) oraz o oddaleniu w całości powództwa wzajemnego (pkt 3), a jej pełnomocnik uiścił opłatę sądową w kwocie 100.000 zł. Na rozprawie w dniu 14.12.2006 r. na pytanie przewodniczącego składu orzekającego pełnomocnik Gminy oświadczył, że uiszczona kwota 100.000 zł stanowi opłatę od apelacji w zakresie zaskarżenia rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego o uwzględnieniu powództwa głównego. W tej sytuacji procesowej Sąd Apelacyjny podjął kwestionowane zażaleniem postanowienie o odrzuceniu apelacji 3 w części obejmującej zaskarżenie wyroku sądu I instancji odnośnie do oddalenia powództwa wzajemnego, gdyż nie zostało ono opłacone. To rozstrzygnięcie – wbrew zarzutom podniesionym w zażaleniu – jest oczywiście uzasadnione i jest wynikiem prawidłowego zastosowania zarówno przepisów ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), jak i przepisów kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy. Punktem wyjścia winien być art. 204 § 1 i 3 k.p.c. Zgodnie z tymi przepisami powództwo wzajemne można wytoczyć bądź w odpowiedzi na pozew, bądź oddzielnie, nie później jednak niż na pierwszej rozprawie, albo w sprzeciwie od wyroku zaocznego (§ 1), przy czym przepisy dotyczące pozwu stosuje się odpowiednio do pozwu wzajemnego (§ 3). To ostatnie postanowienie oznacza, że także przepisy o opłatach sądowych dotyczące pozwu stosuje się do pozwu wzajemnego. W konsekwencji w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wyraźnie stwierdzono, że opłacie podlegają pozew i pozew wzajemny przy uwzględnieniu treści art. 204 § 1 k.p.c., iż powództwo wzajemne można wytoczyć oddzielnie (wówczas będzie to odrębne pismo) bądź w odpowiedzi na pozew (wówczas pismem będzie odpowiedź na pozew, w którym zamieści się powództwo wzajemne podlegające opłacie sądowej) bądź wreszcie w sprzeciwie od wyroku zaocznego (wówczas opłacie będzie podlegał osobno sprzeciw od wyroku zaocznego zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz osobno pozew wzajemny zamieszczony w piśmie zawierającym sprzeciw od wyroku zaocznego – zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy o kosztach). Ta sama reguła dotyczy apelacji, skargi kasacyjnej bądź skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego. Jeżeli w tych środkach zaskarżenia kwestionuje się rozstrzygnięcie o powództwie głównym i powództwie wzajemnym, to wartość przedmiotu zaskarżenia ustala się osobno dla każdego z tych powództw. Takie stanowisko w kwestii dopuszczalności kasacji zajął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25.11.1998 r. II CZ 120/98 (Wokanda 199, nr 2, s. 8) stwierdzając, że o dopuszczalności kasacji w świetle art. 393 pkt 1 k.p.c. decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia – niezależnie od tego, czy chodzi o powództwo główne, czy wzajemne – osobno dla każdego z tych powództw. Nie ma oczywiście 4 żadnych podstaw, aby przyjąć inne stanowisko w odniesieniu do obowiązku uiszczenia opłaty sądowej i jej wysokości. Także w tym zakresie obowiązek uiszczenia opłaty sądowej i jej wysokość należy ustalać osobno dla powództwa głównego i powództwa wzajemnego, a w przypadku zaskarżenia apelacją rozstrzygnięcia sądu zarówno w odniesieniu do powództwa głównego, jak i powództwa wzajemnego, wartość przedmiotu zaskarżenia i związaną z tym opłatą sądową należy ustalić osobno dla obu tych powództw. Jeżeli powództwa te dotyczą praw majątkowych, to art. 13 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych należy odnieść osobno dla powództwa głównego i powództwa wzajemnego. W konsekwencji apelacja, w której kwestionuje się rozstrzygnięcie sądu I instancji w odniesieniu do powództwa głównego, jak i powództwa wzajemnego, podlega opłacie sądowej będącej sumą opłat obliczonych osobno od wartości przedmiotu zaskarżenia dla każdego z tych powództw. Ustalona w art. 13 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych minimalna i maksymalna wysokość opłaty sądowej stosuje się odrębnie dla tych powództw. Z tych względów, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI