V CZ 34/08

Sąd Najwyższy2008-06-11
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowanianieważność postępowaniaskarżącypozwanySąd Najwyższykoszty postępowaniaterminreprezentacjastrony procesu

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, uznając, że skarga ta nie może służyć do zmiany stron procesu ani nie została wniesiona w ustawowym terminie.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Skarga ta była oparta na zarzucie nieważności postępowania z powodu niewłaściwego oznaczenia strony pozwanej (Skarb Państwa - Wojewoda X. zamiast Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w W.). Sąd Najwyższy uznał, że skarga o wznowienie postępowania z powodu nieważności może być wniesiona tylko przez stronę, której te uchybienia dotyczą, a nie przez stronę przeciwną. Ponadto, stwierdzono, że skarga została wniesiona po upływie terminu, liczonego od dnia dowiedzenia się o wyroku przez pełnomocnika.

Sąd Najwyższy w składzie Marian Kocon (przewodniczący), Teresa Bielska-Sobkowicz i Jan Górowski (sprawozdawca) rozpoznał zażalenie skarżącego B. I. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18 lutego 2008 r., które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania. Sprawa pierwotnie dotyczyła zapłaty, a zakończyła się prawomocnym wyrokiem oddalającym powództwo. Skarżący podniósł, że pozwał Skarb Państwa - Wojewodę X., podczas gdy faktycznym pozwanym powinien być Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w W., co miało skutkować nieważnością postępowania. Twierdził, że o nieważności dowiedział się dopiero w listopadzie 2007 r. i że nie dotyczy go pięcioletni termin do wniesienia skargi o wznowienie. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nie opiera się ona na ustawowej podstawie, a wznowienie postępowania nie może służyć do przeprowadzenia go wobec innej osoby niż objęta zaskarżonym wyrokiem. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że żądanie wznowienia postępowania z powodu nieważności (brak reprezentacji, pozbawienie możności działania) może podnieść tylko strona, której te uchybienia dotyczą, zgodnie z art. 401 pkt 2 k.p.c. Podkreślono, że celem skargi o wznowienie nie może być przekształcenie podmiotowe po stronie przeciwnej. Dodatkowo, Sąd Najwyższy uznał, że skarga została wniesiona po upływie terminu (art. 407 § 1 k.p.c.), który w tym przypadku liczył się od dnia ogłoszenia wyroku w obecności pełnomocnika powoda. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone, a powódka obciążona kosztami postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, żądanie wznowienia postępowania z powodu nieważności wywołanej brakiem należytej reprezentacji lub pozbawieniem możności działania może podnieść tylko strona, której te uchybienia dotyczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 401 pkt 2 k.p.c., wskazując, że celem wznowienia jest ochrona praw strony dotkniętej uchybieniami, a przeciwne stanowisko byłoby niezgodne z terminem do wniesienia skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
B. I.osoba_fizycznaskarżący
Skarb Państwa - Wojewoda X.organ_państwowypozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wznowienie postępowania z powodu nieważności wywołanej brakiem należytej reprezentacji lub pozbawieniem możności działania może podnieść tylko strona, której te uchybienia dotyczą.

k.p.c. art. 407 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości działania lub braku należytej reprezentacji liczy się od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie wznowienia postępowania z powodu nieważności wywołanej brakiem należytej reprezentacji lub pozbawieniem możności działania może podnieść tylko strona, której te uchybienia dotyczą. Celem skargi o wznowienie postępowania nie może być wzruszenie prawomocnego wyroku w celu doprowadzenia do przekształceń podmiotowych po stronie przeciwnej. Skarga została wniesiona po upływie terminu określonego w art. 407 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Skarga o wznowienie postępowania oparta na zarzucie nieważności z powodu niewłaściwego oznaczenia strony pozwanej (Skarb Państwa - Wojewoda X. zamiast Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w W.) powinna zostać uwzględniona. O nieważności postępowania można dowiedzieć się z postanowienia wydanego w innej sprawie oraz złożonych w niej zeznań świadka.

Godne uwagi sformułowania

Żądanie wznowienia postępowania z powodu nieważności wywołanej brakiem należytej reprezentacji lub pozbawieniem możności działania może podnieść tylko strona, której te uchybienia dotyczą. Celem skargi o wznowienie postępowania nie może być wzruszenie prawomocnego niekorzystnego dla skarżącego wyroku, tylko po to aby doprowadzić do przekształceń podmiotowych procesu po stronie przeciwnej.

Skład orzekający

Marian Kocon

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Jan Górowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi o wznowienie postępowania, w szczególności w zakresie legitymacji procesowej do jej wniesienia oraz celu postępowania wznowieniowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie skarżący próbuje zmienić stronę pozwaną w drodze skargi o wznowienie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą o wznowienie postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo złożony.

Czy można zmienić pozwanego w trakcie sprawy o wznowienie postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

koszty postępowania zażaleniowego: 1800 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 34/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 11 czerwca 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Marian Kocon (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Jan Górowski (sprawozdawca) 
 
w sprawie ze skargi B. I. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie X. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 czerwca 2008 r., 
zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18 lutego 2008 r., 
sygn. akt I ACa (…), 
 
oddala zażalenie i zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1800 (jeden 
tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o 
wznowienie postępowania w sprawie z powództwa B. I. przeciwko Skarbowi Państwa 
Wojewodzie X. o zapłatę zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego 
oddalającym apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W. oddalającego powództwo. 
Skarżący podniósł, że z pozwem wystąpił przeciwko Skarbowi Państwa – 
Wojewódzkiemu Szpitalowi Specjalistycznemu w W. jednak jako statio fisci Sąd 
Okręgowy oznaczył Wojewodę X. i tym samym pozbawił możliwości działania pozwany 
Szpital. O zarzucanej nieważności dowiedział się dopiero w dniu 16 listopada 2007 r. 
kiedy to poznał przesłanki umorzenia postępowania w sprawie I C (…) z powództwa 
Skarbu Państwa – Województwa X. przeciwko B. I. Wyraźnie także wskazał, że skoro 

 
 
2 
skargę opiera na zarzucie nieważności, to nie dotyczy go pięcioletni termin do jej 
wniesienia (art. 408 k.p.c.). 
Według oceny Sądu Apelacyjnego skarga nie została oparta na ustawowej 
podstawie. Podniósł, że powód skarży wyrok korzystny dla pozwanego Skarbu Państwa 
Wojewody X, z zamiarem rozpoznania sprawy z udziałem innej niż objęta tym 
orzeczeniem osoby prawnej, tj. Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w W. Wyraził 
pogląd, że niedopuszczalne jest wznowienie postępowania w celu przeprowadzenia go 
wobec innej osoby niż objęta zaskarżonym wyrokiem. Poza tym niemożność działania, 
czy niewłaściwa reprezentacja musiałaby dotyczyć skarżącego a nie jego przeciwnika 
procesowego. 
Uznał za błędne przekonanie skarżącego, jakoby o nieważności postępowania 
mogłaby przesądzać treść postanowienia wydanego w innej sprawie oraz złożone w niej 
zeznania świadka. 
W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, 
zarzucając przede wszystkim naruszenie art. 399 k.p.c. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie jest bezzasadne. Żądanie wznowienia postępowania z powodu 
nieważności wywołanej brakiem należytej reprezentacji lub pozbawieniem możności 
działania może podnieść tylko strona której te uchybienia dotyczą. Artykuł 401 pkt 2 
k.p.c. przewiduje bowiem wznowienie postępowania dla zapewnienia ochrony praw 
strony, dotkniętej takimi rażącymi uchybieniami. Przeciwne stanowisko byłoby nie do 
pogodzenia z trzymiesięcznym terminem do wniesienia skargi określonym w art. 407 § 1 
k.p.c., który ma być liczony od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ, 
bądź przedstawiciel ustawowy. Sformułowanie to może odnosić się tylko do tej strony, 
która została pozbawiona możliwości działania lub była nienależycie reprezentowana 
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2003 r., V CZ 111/03, 
Monitor Prawniczy 2006, nr 3, s. 147). 
Celem skargi o wznowienie postępowania nie może być wzruszenie 
prawomocnego niekorzystnego dla skarżącego wyroku, tylko po to aby doprowadzić do 
przekształceń podmiotowych procesu po stronie przeciwnej. Na marginesie trzeba 
zauważyć, że to powód reprezentowany przez fachowego pełnomocnika pozwał Skarb 
Państwa, nieprawidłowo, wskazując jako jego jednostkę organizacyjną Wojewódzki 
Szpital Specjalistyczny w W. Gdy postanowieniem z dnia 29 listopada 1999 r. Sąd 
należycie oznaczył jako statio fisci pozwanego Skarbu Państwa Wojewodę X, 

 
 
3 
pełnomocnik powoda nie wnosił o wezwanie w charakterze pozwanego mającego 
podmiotowość prawną Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w W. i proces od 
początku do końca toczył się w tym samym składzie podmiotowym. W tym stanie rzeczy 
powód chcąc dochodzić roszczenia od tego samodzielnego zespołu opieki zdrowotnej 
może wytoczyć odrębne powództwo. 
Trzeba też zgodzić się ze stanowiskiem pozwanego zawartym w odpowiedzi na 
zażalenie, że skarga została wniesiona po upływie terminu określonego w art. 407 k.p.c. 
W wypadku gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie strony możliwości działania lub 
brak należytej reprezentacji termin ten liczy się od dnia, w którym o wyroku dowiedziała 
się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy. Skoro w sprawie wyrok był ogłoszony 
w dniu 19 kwietnia 2002 r. w obecności pełnomocnika powoda to trzeba przyjąć, że w 
tym dniu dowiedział się on o jego wydaniu. 
Z tych względów zażalenie uległo oddaleniu (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 
k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI