V CZ 34/08

Sąd Najwyższy2008-06-11
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowanianieważność postępowaniaskarżącypozwanySąd NajwyższySąd Apelacyjnykoszty postępowaniaterminreprezentacja

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że skarga taka nie może być oparta na zarzucie nieważności postępowania z powodu błędów strony przeciwnej, a termin do jej wniesienia został przekroczony.

Skarżący B.I. wniósł skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że pozbawiono go możliwości działania, ponieważ jako stronę wskazał Wojewodę X. zamiast Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w W. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że zarzut nieważności musi dotyczyć skarżącego, a nie strony przeciwnej, oraz że termin do wniesienia skargi został przekroczony. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że skarga o wznowienie postępowania z powodu nieważności dotyczy tylko strony, której te uchybienia dotyczą, a celem nie może być zmiana podmiotowa po stronie przeciwnej.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania. Skarga ta została wniesiona przez B.I. w sprawie o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie X. Powódka domagała się wznowienia postępowania, argumentując, że w pierwotnej sprawie o zapłatę, prowadzonej przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie X., jako statio fisci błędnie oznaczono Wojewodę zamiast Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w W., co miało pozbawić Szpital możliwości działania. Powódka twierdziła, że o tej nieważności dowiedziała się dopiero w listopadzie 2007 r. i że nie dotyczy jej pięcioletni termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, wskazując, że niedopuszczalne jest wznowienie postępowania w celu przeprowadzenia go wobec innej osoby niż objęta zaskarżonym wyrokiem, a niemożność działania musiałaby dotyczyć skarżącego, a nie jego przeciwnika procesowego. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne. Podkreślił, że żądanie wznowienia postępowania z powodu nieważności wywołanej brakiem należytej reprezentacji lub pozbawieniem możności działania może podnieść tylko strona, której te uchybienia dotyczą, zgodnie z art. 401 pkt 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zaznaczył, że celem skargi o wznowienie postępowania nie może być wzruszenie prawomocnego wyroku w celu przekształceń podmiotowych po stronie przeciwnej. Ponadto, sąd wskazał, że pełnomocnik powódki nie wnosił o wezwanie Szpitala do udziału w sprawie, mimo prawidłowego oznaczenia Skarbu Państwa - Wojewody X. jako strony. Sąd Najwyższy zgodził się również ze stanowiskiem pozwanego, że skarga została wniesiona po upływie terminu, który w przypadku pozbawienia możliwości działania liczy się od dnia dowiedzenia się o wyroku przez stronę, jej organ lub przedstawiciela ustawowego. Ponieważ wyrok został ogłoszony w obecności pełnomocnika powoda, przyjął, że dowiedział się on o nim w tym dniu. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o wznowienie postępowania z powodu nieważności wywołanej brakiem należytej reprezentacji lub pozbawieniem możności działania może być podniesiona tylko przez stronę, której te uchybienia dotyczą.

Uzasadnienie

Przepisy dotyczące wznowienia postępowania (art. 401 pkt 2 k.p.c.) mają na celu ochronę praw strony dotkniętej uchybieniami, a nie umożliwienie zmiany podmiotowej po stronie przeciwnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Wojewoda X.

Strony

NazwaTypRola
B. I.osoba_fizycznaskarżący
Skarb Państwa - Wojewoda X.organ_państwowypozwany
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w W.instytucjapotencjalnie zainteresowany podmiot

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wznowienie postępowania z powodu nieważności wywołanej brakiem należytej reprezentacji lub pozbawieniem możności działania może podnieść tylko strona, której te uchybienia dotyczą.

k.p.c. art. 407 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, gdy podstawą jest pozbawienie strony możliwości działania lub brak należytej reprezentacji, liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o wyroku.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozpoznawania zażaleń w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o wznowienie postępowania z powodu nieważności musi dotyczyć strony, która była pozbawiona możności działania lub nienależycie reprezentowana. Celem skargi o wznowienie postępowania nie jest zmiana podmiotowa po stronie przeciwnej. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania z powodu nieważności został przekroczony.

Odrzucone argumenty

Skarga o wznowienie postępowania oparta na zarzucie nieważności z powodu błędów strony przeciwnej (nieprawidłowe oznaczenie statio fisci) jest dopuszczalna. Pięcioletni termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie ma zastosowania, gdyż skarga oparta jest na zarzucie nieważności.

Godne uwagi sformułowania

Żądanie wznowienia postępowania z powodu nieważności wywołanej brakiem należytej reprezentacji lub pozbawieniem możności działania może podnieść tylko strona, której te uchybienia dotyczą. Celem skargi o wznowienie postępowania nie może być wzruszenie prawomocnego niekorzystnego dla skarżącego wyroku, tylko po to aby doprowadzić do przekształceń podmiotowych procesu po stronie przeciwnej.

Skład orzekający

Marian Kocon

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Jan Górowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi o wznowienie postępowania, w szczególności w kontekście nieważności postępowania i oznaczenia strony pozwanej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie skarżący próbował zmienić stronę pozwaną po prawomocnym zakończeniu postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące wznowienia postępowania i ograniczeń w jego stosowaniu, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Czy można 'naprawić' błąd w oznaczeniu strony po latach? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice wznowienia postępowania.

Dane finansowe

koszty postępowania zażaleniowego: 1800 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 34/08 POSTANOWIENIE Dnia 11 czerwca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Jan Górowski (sprawozdawca) w sprawie ze skargi B. I. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie X. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 czerwca 2008 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18 lutego 2008 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie i zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 18 lutego 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa B. I. przeciwko Skarbowi Państwa Wojewodzie X. o zapłatę zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego oddalającym apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W. oddalającego powództwo. Skarżący podniósł, że z pozwem wystąpił przeciwko Skarbowi Państwa – Wojewódzkiemu Szpitalowi Specjalistycznemu w W. jednak jako statio fisci Sąd Okręgowy oznaczył Wojewodę X. i tym samym pozbawił możliwości działania pozwany Szpital. O zarzucanej nieważności dowiedział się dopiero w dniu 16 listopada 2007 r. kiedy to poznał przesłanki umorzenia postępowania w sprawie I C (…) z powództwa Skarbu Państwa – Województwa X. przeciwko B. I. Wyraźnie także wskazał, że skoro 2 skargę opiera na zarzucie nieważności, to nie dotyczy go pięcioletni termin do jej wniesienia (art. 408 k.p.c.). Według oceny Sądu Apelacyjnego skarga nie została oparta na ustawowej podstawie. Podniósł, że powód skarży wyrok korzystny dla pozwanego Skarbu Państwa Wojewody X, z zamiarem rozpoznania sprawy z udziałem innej niż objęta tym orzeczeniem osoby prawnej, tj. Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w W. Wyraził pogląd, że niedopuszczalne jest wznowienie postępowania w celu przeprowadzenia go wobec innej osoby niż objęta zaskarżonym wyrokiem. Poza tym niemożność działania, czy niewłaściwa reprezentacja musiałaby dotyczyć skarżącego a nie jego przeciwnika procesowego. Uznał za błędne przekonanie skarżącego, jakoby o nieważności postępowania mogłaby przesądzać treść postanowienia wydanego w innej sprawie oraz złożone w niej zeznania świadka. W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając przede wszystkim naruszenie art. 399 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Żądanie wznowienia postępowania z powodu nieważności wywołanej brakiem należytej reprezentacji lub pozbawieniem możności działania może podnieść tylko strona której te uchybienia dotyczą. Artykuł 401 pkt 2 k.p.c. przewiduje bowiem wznowienie postępowania dla zapewnienia ochrony praw strony, dotkniętej takimi rażącymi uchybieniami. Przeciwne stanowisko byłoby nie do pogodzenia z trzymiesięcznym terminem do wniesienia skargi określonym w art. 407 § 1 k.p.c., który ma być liczony od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ, bądź przedstawiciel ustawowy. Sformułowanie to może odnosić się tylko do tej strony, która została pozbawiona możliwości działania lub była nienależycie reprezentowana (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2003 r., V CZ 111/03, Monitor Prawniczy 2006, nr 3, s. 147). Celem skargi o wznowienie postępowania nie może być wzruszenie prawomocnego niekorzystnego dla skarżącego wyroku, tylko po to aby doprowadzić do przekształceń podmiotowych procesu po stronie przeciwnej. Na marginesie trzeba zauważyć, że to powód reprezentowany przez fachowego pełnomocnika pozwał Skarb Państwa, nieprawidłowo, wskazując jako jego jednostkę organizacyjną Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w W. Gdy postanowieniem z dnia 29 listopada 1999 r. Sąd należycie oznaczył jako statio fisci pozwanego Skarbu Państwa Wojewodę X, 3 pełnomocnik powoda nie wnosił o wezwanie w charakterze pozwanego mającego podmiotowość prawną Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w W. i proces od początku do końca toczył się w tym samym składzie podmiotowym. W tym stanie rzeczy powód chcąc dochodzić roszczenia od tego samodzielnego zespołu opieki zdrowotnej może wytoczyć odrębne powództwo. Trzeba też zgodzić się ze stanowiskiem pozwanego zawartym w odpowiedzi na zażalenie, że skarga została wniesiona po upływie terminu określonego w art. 407 k.p.c. W wypadku gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie strony możliwości działania lub brak należytej reprezentacji termin ten liczy się od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy. Skoro w sprawie wyrok był ogłoszony w dniu 19 kwietnia 2002 r. w obecności pełnomocnika powoda to trzeba przyjąć, że w tym dniu dowiedział się on o jego wydaniu. Z tych względów zażalenie uległo oddaleniu (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI