V CZ 33/07

Sygn. akt V CZ 33/07 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 15 maja 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Gerard Bieniek (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) 
SSN Grzegorz Misiurek 
 
 
w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Zaopatrzenia Technicznego "U." 
Sp. z o.o.  
przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcji Handlu i Usług "M.-SERWIS"  
Sp. z o.o.  
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 maja 2007 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 7 grudnia 2006 r.,  
 
oddala zażalenie i zasądza od pozwanego na rzecz powoda 1800 
(jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów 
postępowania zażaleniowego. 
 
 
 
 

 
 
2 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2006 r. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu 
Okręgowego z dnia 27 kwietnia 2005 r., zaskarżony apelacją przez powoda 
Przedsiębiorstwo 
Zaopatrzenia 
Technicznego 
„U.” 
Spółkę 
z 
ograniczoną 
odpowiedzialnością i odrzucił sprzeciw pozwanego Przedsiębiorstwa Produkcji, 
Handlu i Usług „M.-Serwis” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od wyroku 
zaocznego Sądu Okręgowego z dnia 22 lipca 2005 r., a nadto zasądził od strony 
pozwanej na rzecz powoda koszty postępowania apelacyjnego. 
Jak wynika z uzasadnienia powyższego postanowienia, wyrok Sądu 
Okręgowego, którym tenże Sąd oddalił powództwo, został wydany na skutek 
przywrócenia pozwanemu terminu do wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego. 
Doręczenie zastępcze wyroku zaocznego stronie pozwanej w trybie przepisanym 
art. 139 § 1 k.p.c. nastąpiło w dniu 12 sierpnia 2005 r. po dwukrotnym awizowaniu 
przesyłki w dniach 28 lipca 2005 r. i 5 sierpnia 2005 r. Pozwany złożył sprzeciw od 
wyroku zaocznego dnia 13 września 2005 r., złożony wraz z nim wniosek o 
przywrócenie terminu uzasadniając chorobą prezesa zarządu pozwanego w okresie 
od 28 kwietnia do 3 września 2005 r., niezatrudnianiem w  spółce żadnych 
pracowników oraz wyłącznym upoważnieniem prezesa do odbioru korespondencji. 
Na tej podstawie postanowieniem z dnia 11 października 2005 r. Sąd Okręgowy 
przywrócił pozwanej termin do wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego, po 
rozpoznaniu zaś tego sprzeciwu wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2006 r. uchylił wyrok 
zaoczny i oddalił powództwo. 
Rozpoznając apelację powoda od tego wyroku Sąd Apelacyjny poddał 
kontroli prawidłowość postanowienia w przedmiocie przywrócenia pozwanemu 
terminu do wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego na podstawie art. 380 
k.p.c., wobec podniesienia przez powoda zarzutu w tym zakresie. Sąd zwrócił 
uwagę, że art. 168 § 1 k.p.c. dopuszcza przywrócenie terminu jedynie w takim 
przypadku, gdy strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. 
Co prawda fakt choroby prezesa zarządu strony pozwanej został wykazany 
zaświadczeniami lekarskimi, jednak zgodnie z treścią tych zaświadczeń „chory 

 
 
3 
mógł chodzić”. Niedyspozycja prezesa nie umożliwiała mu zatem odbioru awiza 
z siedziby spółki oraz odebrania przesyłki z urzędu pocztowego. 
Nadto Sąd Apelacyjny wskazał na charakter prawny strony pozwanej, którą 
jest spółka prawa handlowego i uznał, że nie może ona być utożsamiana z osobą 
uprawnioną do jej reprezentowania. W sytuacji choroby prezesa zarządu 
obowiązkiem spółki było ustanowienie pełnomocnika do prowadzenia jej spraw, 
a przynajmniej do odbioru korespondencji, tym bardziej, że nie zatrudniała ona 
żadnych pracowników. Od przedsiębiorcy należy, zdaniem Sądu drugiej instancji, 
wymagać więcej niż od „osób faktycznych”. Postępowanie strony pozwanej 
świadczy zatem o jej niedbalstwie, co prowadzi do wniosku, że przywrócenie 
terminu było niezasadne. W konsekwencji wyrok zaoczny Sądu Okręgowego 
w Gliwicach jest prawomocny. Późniejszy wyrok tegoż Sądu, wydany na skutek 
wniesienia sprzeciwu pozwanego od wyroku zaocznego, zapadł w warunkach 
nieważności i podlega uchyleniu na podstawie art. 386 § 1 k.p.c., zaś spóźniony 
sprzeciw od wyroku zaocznego — odrzuceniu w oparciu o art. 344 § 3 k.p.c. 
W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwana spółka podniosła zarzut 
naruszenia art. 168 § 1 k.p.c., poprzez przyjęcie, że pozwana ponosi winę za 
naruszenie terminu do dokonania czynności procesowej w postaci wniesienia 
sprzeciwu od wyroku zaocznego Sądu Okręgowego z dnia 22 lipca 2005 r. W 
uzasadnieniu strona pozwana wywodziła między innymi, że prezes zarządu spółki 
przebywa poza jej siedzibą, co faktycznie uniemożliwia mu pełnienie obowiązków; 
spółka nie mogła także ustanowić w prosty sposób pełnomocnika, gdyż podczas 
choroby prezesa zwołanie zgromadzenia wspólników lub odbycie posiedzenia 
zarządu nie byłoby wykonalne. Wskazując na powyższy zarzut, pozwana wnosiła o 
uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów, względnie o 
uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do 
ponownego rozpoznania. 
Nadto pozwana, powołując się na przepis art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 
k.p.c. wnosiła o poddanie kontroli przez Sąd Najwyższy w niniejszym postępowaniu 
postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 8 sierpnia 2006 r., którym ten Sąd oddalił 
dwa zażalenia na postanowienia Sądu Okręgowego wydane dnia 20 czerwca 2006 

 
 
4 
r.: w przedmiocie odrzucenia apelacji powoda od wyroku tegoż Sądu z dnia 27 
kwietnia 2006 r., a także postanowienia w przedmiocie odrzucenia zażalenia 
powoda na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 12 maja 2006 r. Skarżąca 
wywodziła w uzasadnieniu, że rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji rażąco 
narusza art. 1302 § 3 k.p.c. w zw. z art. 21 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. 
o kosztach sądowych w  sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 z późn. 
zm.). 
W odpowiedzi na zażalenie powód wnosił o odrzucenie zażalenia, 
a ewentualnie o jego oddalenie i o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda 
kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu 
powyższego wniosku podał między innymi, że skarżone postanowienie nie jest 
„postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie”, a zatem nie przysługuje na 
nie zażalenie do Sądu Najwyższego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie podlega oddaleniu. Trafnie wywiódł Sąd Apelacyjny, że choroba 
prezesa zarządu obiektywnie nie uniemożliwiała mu odbioru przesyłki, którą 
prawidłowo 
dwukrotnie 
awizowano 
(k. 
125), 
z 
zachowaniem 
wymagań 
wynikających z przepisu § 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z  dnia 
17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych 
przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz.U. Nr 62, poz. 697 z późn. zm.). 
Bezpośrednio odnosząc się do wywodów pełnomocnika strony pozwanej 
w uzasadnieniu zażalenia, należy zauważyć, że zgodnie z jednolitą linią 
orzecznictwa Sądu Najwyższego w przedmiocie przywrócenia terminu, brak winy 
strony w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich 
okoliczności, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej 
można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (tak m.in. 
w postanowieniach SN: z dnia 16 czerwca 2004 r., III CZ 38/04, niepubl.; z dnia 
29 kwietnia 2005 r., V CZ 26/05, niepubl.; z dnia 10 stycznia 2007 r., I CZ 108/06, 
niepubl.). Jakkolwiek wyklucza to automatyzm oceny, nie ulega także wątpliwości, 
że obowiązkiem sądu rozstrzygającego o zasadności przywrócenia terminu jest 
uwzględnienie profesjonalnego charakteru działalności strony. Jest oczywiste, 

 
 
5 
że stopień zorganizowania osób prawnych, zwłaszcza będących przedsiębiorcami, 
uzasadnia postawienie przed nimi wyższych, aniżeli w przypadku stron będących 
osobami fizycznymi, wymagań odnośnie do zorganizowania obiegu pism i trybu 
odbioru korespondencji. Brak osób zatrudnionych w spółce z ograniczoną 
odpowiedzialnością nie mógł zatem stanowić dostatecznego usprawiedliwienia dla 
uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej. 
Argument, że choroba uniemożliwiała prezesowi zarządu strony pozwanej 
wykonywanie obowiązków, nie mógł odnieść zamierzonego skutku również z tego 
powodu, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, choroba 
strony lub jej pełnomocnika – co odpowiednio należy odnosić także do osoby 
działającej w charakterze organu osoby prawnej – nie zawsze stanowi zdarzenie 
uniemożliwiające stronie zachowanie terminu procesowego (postanowienie SN 
z 7 marca 2000 r., III CKN 80/02, niepubl.). Okoliczność, że chory może się 
poruszać, ze wszech miar uzasadnia przyjęcie wniosku, że jest on zdolny do 
działania w procesie (por. postanowienie SN z dnia 23 sierpnia 2000 r., II CKN 
1039/00, niepubl.). Wystarczające do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu 
jest nawet stwierdzenie przez sąd, że strona mimo choroby mogła skorzystać 
z pomocy innych osób (postanowienie SN z dnia 12 lipca 2005 r., I CZ 35/05, 
niepubl.). 
Z 
powyższych 
względów 
wniosek 
o 
wzruszenie 
zaskarżonego 
postanowienia, jako oczywiście bezzasadny, nie zasługiwał na uwzględnienie. 
Gdy natomiast chodzi o żądanie poddania kontroli Sądu Najwyższego 
postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 8 sierpnia 2006 r., należy zwrócić uwagę, 
że poza postanowieniami w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej lub skargi 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w sprawach, 
w których przysługuje skarga kasacyjna, przepis art. 3941 § 2 k.p.c. dopuszcza 
wnoszenie zażaleń do Sądu Najwyższego wyłącznie na postanowienia sądu drugiej 
instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem jednak postanowień, 
o których mowa w art. 3981 k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku 
rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Ustawa 
procesowa wyraźnie zatem statuuje dwuinstancyjne postępowanie zażaleniowe. 

 
 
6 
Sąd Najwyższy nie działa w tym przypadku jako sąd kasacyjny. Jak zatem 
zasadnie wywodzi strona powodowa w odpowiedzi na zażalenie, wniesienie środka 
zaskarżenia do Sądu Apelacyjnego jako sądu drugiej instancji wyczerpało w tym 
zakresie tok instancji, zaś wniosek pozwanego o „kontrolę” postanowienia jest 
niedopuszczalny. 
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. 
w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jz