V CZ 32/18

Sąd Najwyższy2018-05-17
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskarga o wznowienieorzeczenie formalneorzeczenie merytorycznedopuszczalnośćkpcsąd najwyższyzażalenie

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że skarga o wznowienie nie przysługuje od orzeczenia formalnego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania. Sąd Okręgowy uznał skargę za niedopuszczalną, ponieważ była ona skierowana od orzeczenia formalnego, a nie merytorycznego. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, podkreślając, że skarga o wznowienie postępowania przysługuje jedynie od orzeczeń co do istoty sprawy. W konsekwencji zażalenie zostało oddalone.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 maja 2018 r. rozpoznał zażalenie J. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 21 września 2017 r., które odrzuciło skargi o wznowienie postępowania. Sąd Okręgowy uznał skargi za niedopuszczalne, ponieważ były one skierowane od orzeczenia formalnego (postanowienia o odrzuceniu innej skargi o wznowienie), a nie od orzeczenia merytorycznego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 399 § 1 k.p.c. oraz utrwalone orzecznictwo, potwierdził, że skarga o wznowienie postępowania przysługuje wyłącznie od prawomocnych orzeczeń co do istoty sprawy. Ponieważ postanowienie z dnia 10 maja 2013 r. (od którego skarżący domagał się wznowienia) było orzeczeniem formalnym, nie mogło być przedmiotem skargi o wznowienie. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako bezzasadne. Dodatkowo, oddalono wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, z uwagi na brak wymaganego oświadczenia o niezapłaceniu tych kosztów.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o wznowienie postępowania przysługuje wyłącznie od prawomocnych orzeczeń co do istoty sprawy, a nie od orzeczeń formalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 399 § 1 k.p.c. oraz utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym skarga o wznowienie postępowania jest środkiem zaskarżenia tylko od orzeczeń merytorycznych, rozstrzygających sprawę co do istoty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia i wniosku o przyznanie kosztów

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznaskarżący
E. D.inneuczestnik
W. C.inneuczestnik
M. M.inneuczestnik
H. J.innewnioskodawca
H. K.innewnioskodawca
S. P.innespadkodawca

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 399 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o wznowienie postępowania przysługuje tylko od prawomocnych orzeczeń co do istoty sprawy.

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skarg jako niedopuszczalnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 3

Wymóg złożenia oświadczenia o niezapłaceniu kosztów pomocy prawnej z urzędu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o wznowienie postępowania przysługuje tylko od orzeczeń merytorycznych, a nie formalnych. Postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania jest orzeczeniem formalnym. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wymaga oświadczenia o niezapłaceniu tych kosztów, a jego brak skutkuje oddaleniem wniosku.

Odrzucone argumenty

Skarga o wznowienie postępowania była skierowana wobec orzeczenia merytorycznego (postanowienia Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 19 września 1991 r., sygn. akt III Cr (...)).

Godne uwagi sformułowania

skarga o wznowienie przysługuje tylko od prawomocnych orzeczeń co do istoty sprawy orzeczenie formalne, a nie merytoryczne nie stanowi braku formalnego pisma, lecz brak w zakresie uzasadnienia wniosku, dlatego też nie podlega ewentualnemu uzupełnieniu

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

przewodniczący

Grzegorz Misiurek

sprawozdawca

Bogumiła Ustjanicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania od orzeczeń formalnych oraz wymogi formalne wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, ale zasady dotyczące wznowienia postępowania i kosztów pomocy prawnej są ogólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze wznowieniem postępowania i kosztami pomocy prawnej, co jest istotne dla prawników praktyków, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy można wznowić postępowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową różnicę między orzeczeniem formalnym a merytorycznym.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 32/18
POSTANOWIENIE
Dnia 17 maja 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący)
‎
SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca)
‎
SSN Bogumiła Ustjanicz
w sprawie ze skargi J. P.
‎
przy uczestnictwie E. D., W. C. i M. M.
‎
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 maja 2013 r. sygn. akt III Ca
(…)
prowadzonego ze skargi H. J.,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 17 maja 2018 r.,
‎
zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt III Ca
(…)
,
oddala zażalenie oraz wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 21 września 2017 r. odrzucił skargi J. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem tego Sądu z dnia 10 maja 2013 r., sygn. akt III Ca (…), o odrzuceniu skargi H. J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 19 września 1991 r., sygn. akt III Cr (…), toczącego się z wniosku H. K. przy udziale M. M. o stwierdzenie nabycia spadku po S. P., uznając, że skargi zostały wniesione od orzeczenia formalnego, a nie merytorycznego, co czyni je niedopuszczalnymi.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez uznanie skarg za niedopuszczalne, podczas gdy skargi zostały skierowane wobec orzeczenia merytorycznego w postaci postanowienia Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 19 września 1991 r., sygn. akt III Cr (…). Wniósł o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Artykuł 399 § 1 k.p.c., regulujący możliwość wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, daje wyraz ogólnej zasadzie, że skarga o wznowienie przysługuje tylko od prawomocnych orzeczeń co do istoty sprawy (zob. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZP 51/06, OSNC 2007, nr 5, poz. 71 oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 9 kwietnia 2015 r., II CZ 3/15, nie publ.; z dnia 26 stycznia 2018 r, II CZ 99/17, nie publ.; z dnia 19 marca 2012 r., II UO 1/12, nie publ.).
Postanowienie z dnia 10 maja 2013 r., sygn. akt III Ca (…), od którego skarżący wniósł skargi, nie jest orzeczeniem merytorycznym, lecz orzeczeniem formalnym, gdyż odrzucono nim skargi o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 19 września 1991 r., sygn. akt III Cr (…). Nie może zatem ono zostać zaskarżone skargą o wznowienie postępowania. Okoliczność ta - jak trafnie uznał Sąd Okręgowy - stanowiła już wystarczającą podstawę do odrzucenia skarg, jako niedopuszczalnych (art. 410 § 1 k.p.c.).
Argumentacja skarżącego zawarta w zażaleniu, zmierzająca do wykazania, że skargi o wznowienie postępowania wniesione przez J. P. były skierowane wobec postanowienia Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 19 września 1991 r., sygn. akt III Cr (…), jako orzeczenia merytorycznego, jest całkowicie błędna. Należy przypomnieć, że zarówno ze skargi o wznowienie postępowania, jak i z pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 28 sierpnia 2017 r. w sposób jednoznaczny wynika, że skarżący domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w K.
z dnia 10 maja 2013 r., sygn. akt III Ca (…), które dotyczyło odrzucenia skargi H. J. o wznowienie postępowania.
Zatem
podniesiony w zażaleniu zarzut, oparty na odmiennym - wadliwym - założeniu, nie mógł wywrzeć zamierzonego skutku.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
14
w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
Bezzasadny okazał się wniosek pełnomocnika skarżącego o zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa kosztów udzielonej pomocy prawnej świadczonej z urzędu skarżącemu w postępowaniu zażaleniowym. Należy przypomnieć, że stosownie do § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714 ze zm.), wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Wskazane oświadczenie jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca adwokata lub radcy prawnego nie została wynagrodzona, a zatem, iż zachodzi podstawa poniesienia kosztów z tego tytułu przez Skarb Państwa. Niezłożenie przez pełnomocnika wskazanego oświadczenia nie stanowi braku formalnego pisma, lecz brak w zakresie uzasadnienia wniosku, dlatego też nie podlega ewentualnemu uzupełnieniu. W konsekwencji wniosek pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, niezawierający oświadczenia, że żądane koszty nie zostały zapłacone w całości lub w części podlegał oddaleniu, jako nieuzasadniony.
jw

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę