V CZ 32/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że stwierdzenie niezgodności przepisu z Konstytucją przez TK z odroczeniem skutków nie pozwala na wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.
M. J. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, powołując się na późniejsze orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące niezgodności przepisów z Konstytucją i brak nowelizacji. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, wskazując, że wyrok TK nie stanowi podstawy do wznowienia w tym przypadku. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że odroczenie skutków wyroku TK wyłącza możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.
Skarżący M. J. wniósł skargę o wznowienie postępowania, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 403 § 2 k.p.c., argumentując, że po wydaniu orzeczenia ujawniła się okoliczność, której wcześniej nie znał – mianowicie, że organy ustawodawcze nie dokonały w terminie wskazanym przez Trybunał Konstytucyjny nowelizacji przepisów prawa. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 7 października 2013 r. odrzucił tę skargę, podkreślając, że wyrok, na który powołuje się skarżący, zapadł już po zakończeniu postępowania, którego wznowienia się domaga, co wyklucza przesłankę późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku. M. J. wniósł zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 marca 2011 r. (SK 13/08), który orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 4 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, ale odroczył utratę mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu o 12 miesięcy. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wyroki TK są skuteczne z mocą wsteczną (ex tunc), jednak odroczenie utraty mocy prawnej przepisu wyłącza możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 401¹ k.p.c. Wskazał również, że Trybunał Konstytucyjny w sprawach skarg konstytucyjnych może przyznać skarżącemu indywidualną korzyść, czego nie uczynił w niniejszej sprawie. W związku z tym Sąd Najwyższy stwierdził, że M. J. nie może żądać wznowienia postępowania, a podstawy takiej nie stanowi również art. 403 § 2 k.p.c., gdyż okoliczność braku nowelizacji przepisów prawa przez organy ustawodawcze nie jest ustawową przyczyną wznowienia postępowania. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z odroczeniem skutków nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., a sama okoliczność braku nowelizacji przepisów prawa przez organy ustawodawcze nie jest ustawową przyczyną wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że odroczenie utraty mocy prawnej zakwestionowanego przepisu przez TK wyłącza możliwość wznowienia postępowania. Ponadto, brak nowelizacji prawa przez ustawodawcę nie jest samoistną podstawą do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego w C.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego w C. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Okoliczność, że organy ustawodawcze nie dokonały w terminie wskazanym przez Trybunał Konstytucyjny nowelizacji przepisów prawa, nie stanowi ustawowej przyczyny wznowienia postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 401 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odroczenie utraty mocy prawnej zakwestionowanego przepisu przez Trybunał Konstytucyjny wyłącza możliwość wznowienia postępowania na podstawie tego przepisu.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
§ 3
Dekret o należnościach świadków w postępowaniu sądowym art. 4 § 1
Stwierdzono niezgodność z Konstytucją, ale odroczono utratę mocy obowiązującej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z odroczeniem skutków nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Brak nowelizacji przepisów prawa przez organy ustawodawcze nie jest ustawową przyczyną wznowienia postępowania.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 410 § 1 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny (argumentacja skarżącego w zażaleniu).
Godne uwagi sformułowania
wyroki Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność aktów normatywnych z Konstytucją są skuteczne z mocą wsteczną (ex tunc) wyłączona zostaje możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 401¹ k.p.c. Okoliczność, że organy ustawodawcze nie dokonały w terminie wskazanym przez Trybunał Konstytucyjny nowelizacji przepisów prawa, nie stanowi bowiem ustawowej przyczyny wznowienia postępowania.
Skład orzekający
Krzysztof Pietrzykowski
przewodniczący, sprawozdawca
Dariusz Dończyk
członek
Anna Owczarek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego z odroczeniem skutków oraz braku legislacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy TK odroczył skutki wyroku i nie przyznał indywidualnej korzyści.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływem na prawomocne orzeczenia sądowe, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z odroczeniem skutków otwiera drzwi do wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 32/14 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Anna Owczarek w sprawie ze skargi M. J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 1 lutego 2013 r., sygn. akt … 926/12, w sprawie z powództwa M. J. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w C. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2014 r., zażalenia skarżącego M. J. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 7 października 2013 r. 1. oddala zażalenie; 2. nie obciąża skarżącego kosztami postępowania zażaleniowego; 3. przyznaje adw. M. G. od Skarbu Państwa - - Sądu Apelacyjnego kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych powiększoną o 23% podatku VAT za udzielenie skarżącemu z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE M. J. wniósł skargę o wznowieni e postępowania w sprawie, która toczyła się z jego powództwa przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w C. o zapłatę i zakończyła się wydaniem prawomocnego wyroku przez Sąd Apelacyjny w dniu 1 lutego 2013 r. W skazał, że po wydaniu orzeczenia ujawniła się okoliczność, która wcześniej nie była mu znana, i ż organy ustawodawcze nie dokonały w terminie wskazanym przez Trybunał Konstytucyjny nowelizacji przepisów prawa. Jako podstawę prawną złożonej skargi o wznowienie postępowania wskaza ł art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 7 października 2013 r. odrzucił skargę M. J. o wznowienie postępowania. Podkreślił, że wyrok, na który powołuje się skarżący, zapadł już po zakończeniu postępowania, którego wznowienia się domaga. W tym stanie rzeczy przesłanka późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku w istocie nie zachodzi. M. J. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, zarzucając błędną wykładnię art. 410 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 marca 2011 r., SK 13/08 (OTK-A 2011, nr 2, poz. 12), po rozpoznaniu skargi konstytucyjnej M. J., orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 4 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków w postępowaniu sądowym oraz odroczył utratę mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu o 12 miesięcy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie się przyjmuje, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność aktów normatywnych z Konstytucją są skuteczne z mocą wsteczną ( ex tunc ). Jeden z wyjątków od tej zasady powstaje w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny odroczy utratę mocy prawnej zakwestionowanego przepisu. Takie rozstrzygnięcie oznacza, że wyłączona zostaje możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 401 1 k.p.c. W rozważanym wypadku, gdy sprawa toczy się w sprawie ze skargi konstytucyjnej, Trybunał Konstytucyjny może jednak przyznać skarżącemu przywilej indywidualnej korzyści. Nie uczynił tak jednak w niniejszej sprawie. W związku z tym M. J. nie może żądać wznowienia postępowania, przy czym podstawy takiego wznowienia nie stanowi również art. 403 § 2 k.p.c., który skarżący powołał w skardze o wznowienie postępowania. Okoliczność, że organy ustawodawcze nie dokonały w terminie wskazanym przez Trybunał Konstytucyjny nowelizacji przepisów prawa, nie stanowi bowiem ustawowej przyczyny wznowienia postępowania. Z przedstawionych powodów, orzeczono jak w sentencji (art. 398 14 w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI