V CZ 32/13

Sąd Najwyższy2013-08-28
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty procesuzażalenieSąd NajwyższySąd Okręgowyuzasadnienieart. 98 k.p.c.art. 328 k.p.c.

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o kosztach procesu z powodu lakonicznego uzasadnienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy zasądził od powódki na rzecz pozwanej 9830 zł tytułem zwrotu kosztów, uzasadniając to jedynie odwołaniem do przepisów k.p.c. Pozwana zarzuciła naruszenie przepisów poprzez częściowe zasądzenie kosztów i wniosła o zasądzenie dalszej kwoty lub uchylenie postanowienia. Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie Sądu Okręgowego było lakoniczne i nie spełniało wymogów formalnych, co uniemożliwiło ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie pozwanej W. M. na postanowienie o kosztach procesu, zawarte w punkcie drugim wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 4 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy zasądził od powódki G. L. na rzecz pozwanej 9830 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za pierwszą i drugą instancję, ograniczając się w uzasadnieniu do wskazania art. 98 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. Pozwana zaskarżyła to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez jedynie częściowe zasądzenie kosztów, mimo oddalenia powództwa w całości. Wniosła o zasądzenie dalszej kwoty 1924 zł lub uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, powołując się na zasadę odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.) oraz wymogi dotyczące uzasadnienia postanowień (art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c.), stwierdził, że uzasadnienie Sądu Okręgowego było lakoniczne i nie zawierało szczegółowego wyliczenia kosztów ani wyczerpującej podstawy prawnej. Brak ten uniemożliwił ocenę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, zwłaszcza w kontekście przepisów dotyczących zażaleń do Sądu Najwyższego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, lakoniczne uzasadnienie, które nie zawiera szczegółowego wyliczenia kosztów ani wyjaśnienia zastosowania przepisów, nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienie o kosztach procesu powinno zawierać szczegółowe wyliczenie kosztów, przytoczenie przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania, zgodnie z art. 328 § 2 k.p.c. Brak tych elementów uniemożliwia ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
G. L.osoba_fizycznapowódka
W. M.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o uzasadnieniu wyroku.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji, rozpoznając zażalenie, stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.

k.p.c. art. 3941 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przedmiotem zażalenia do Sądu Najwyższego mogły być jedynie te koszty procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji (w brzmieniu obowiązującym przed 3 maja 2012 r.).

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku uchylenia postanowienia przez Sąd Najwyższy, sprawa jest przekazywana do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy może uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego sądowi właściwemu do rozpoznania sprawy.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach zażalenia.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy orzeka o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Lakoniczne uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych. Brak szczegółowego wyliczenia kosztów i podstawy prawnej uniemożliwia ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia.

Godne uwagi sformułowania

W myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Prawidłowe rozstrzygnięcie w tym zakresie wymaga ustalenia wszystkich kosztów procesu, w tym kosztów sądowych (opłat i wydatków) oraz wynagrodzenia pełnomocnika. Postanowienie o kosztach procesu, do którego - zgodnie z art. 361 k.p.c. - stosuje się odpowiednio art. 328 § 2 k.p.c., powinno zawierać szczegółowe wyliczenie kosztów, przytoczenie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia, a także wyjaśnienie, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają one zastosowanie. Brak dokładnego wskazania i wyliczenia kosztów procesu, a także brak przedstawienia wyczerpującej podstawy prawnej, oznacza, że uzasadnienie nie odpowiada wymogom art. 328 § 2 k.p.c. Przytoczenie numeru przepisu nie zastępuje argumentacji prawnej, uzasadnienie nie zawiera też wskazania szczegółowych kwot poniesionych przez strony w poszczególnych etapach procesu.

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

przewodniczący, sprawozdawca

Jan Górowski

członek

Antoni Górski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne i merytoryczne uzasadnienia postanowień o kosztach procesu, zasada odpowiedzialności za wynik procesu."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki rozstrzygania o kosztach w postępowaniu zażaleniowym do Sądu Najwyższego w kontekście przepisów obowiązujących przed nowelizacją z 2012 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia proceduralnego związanego z kosztami procesu i wymogami formalnymi uzasadnienia orzeczeń, co jest kluczowe dla praktyków prawa.

Wadliwe uzasadnienie kosztów procesu: Sąd Najwyższy uchyla postanowienie Sądu Okręgowego.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 9830 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 32/13 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 28 sierpnia 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, 
sprawozdawca) 
SSN Jan Górowski 
SSN Antoni Górski 
 
w sprawie z powództwa G. L. 
przeciwko W. M. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 28 sierpnia 2013 r., 
zażalenia pozwanej na postanowienie o kosztach, zawarte w pkt 2 wyroku Sądu 
Okręgowego w C. 
z dnia 4 kwietnia 2012 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę w tym 
zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w C., 
pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania 
zażaleniowego. 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012 r., zawartym w punkcie drugim 
wyroku, Sąd Okręgowy w C. zasądził od powódki G. L. na rzecz pozwanej W. M. 
9830 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za  pierwszą i drugą instancję. W 
lakonicznym uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano jedynie, że koszty 
uzasadnia art. 98 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c.  
Postanowienie to zaskarżyła zażaleniem pozwana, zarzucając naruszenie 
art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez jedynie częściowe zasądzenie 
na jej rzecz kosztów procesu, pomimo oddalenia powództwa w całości. Skarżąca 
wnosiła o zmianę postanowienia poprzez zasądzenie na jej rzecz dalszej kwoty 
1924 zł., ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy w tym zakresie do 
ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem kosztów postępowania zażaleniowego. 
Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że w toku postępowania poniosła 
wydatki w łącznej kwocie 11 724 zł, zaś Sąd Okręgowy postanowieniem o kosztach 
procesu za obie instancje zasądził od powódki na jej rzecz jedynie 9 830 zł. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażonej w art. 98 § 1 
k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego 
żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. 
Prawidłowe rozstrzygnięcie w tym zakresie wymaga ustalenia wszystkich kosztów 
procesu, w tym kosztów sądowych (opłat i wydatków) oraz wynagrodzenia 
pełnomocnika. Zasada odpowiedzialności za wynik odnosi się do całego procesu, 
składającego się z dwuetapowego postępowania nakazowego oraz postępowania 
apelacyjnego, a zatem wszystkie koszty procesu we wszystkich wskazanych 
etapach powinny zostać szczegółowo wyliczone. Postanowienie o kosztach 
procesu, do którego - zgodnie z art. 361 k.p.c. - stosuje się odpowiednio art. 328 
§ 2 k.p.c., powinno zawierać szczegółowe wyliczenie kosztów, przytoczenie 
przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia, a także 
wyjaśnienie, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają one zastosowanie. 
Nie jest rolą Sądu Najwyższego poszukiwanie motywów, jakimi kierował się sąd 

 
3 
orzekając o kosztach procesu, niezbędnych do oceny zasadności zażalenia. 
Brak dokładnego wskazania i wyliczenia kosztów procesu, a także brak 
przedstawienia wyczerpującej podstawy prawnej, oznacza, że uzasadnienie nie 
odpowiada wymogom art. 328 § 2 k.p.c. Przytoczenie numeru przepisu nie 
zastępuje argumentacji prawnej, uzasadnienie nie zawiera też wskazania 
szczegółowych kwot poniesionych przez strony w poszczególnych etapach 
procesu. 
Uniemożliwia 
to 
dokonanie 
oceny 
prawidłowości 
zaskarżonego 
rozstrzygnięcia, zwłaszcza, że zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. w brzmieniu 
obowiązującym przed dniem 3 maja 2012 r., przedmiotem zażalenia do Sądu 
Najwyższego mogły być jedynie te koszty procesu, które nie były przedmiotem 
rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji orzekał 
w przedmiocie części kosztów procesu, zbiorcze zaś ujęcie przez Sąd Okręgowy 
kosztów procesu za obie instancje uniemożliwia w istocie ocenę zakresu 
przedmiotu zaskarżenia. 
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39815 § 1 
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania 
zażaleniowego pozostawione zostało końcowemu rozstrzygnięciu na podstawie 
art. 108 § 2 w związku z art. 391 § 1, art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI