V CZ 32/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie o kosztach procesu z powodu lakonicznego uzasadnienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy zasądził od powódki na rzecz pozwanej 9830 zł tytułem zwrotu kosztów, uzasadniając to jedynie odwołaniem do przepisów k.p.c. Pozwana zarzuciła naruszenie przepisów poprzez częściowe zasądzenie kosztów i wniosła o zasądzenie dalszej kwoty lub uchylenie postanowienia. Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie Sądu Okręgowego było lakoniczne i nie spełniało wymogów formalnych, co uniemożliwiło ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie pozwanej W. M. na postanowienie o kosztach procesu, zawarte w punkcie drugim wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 4 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy zasądził od powódki G. L. na rzecz pozwanej 9830 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za pierwszą i drugą instancję, ograniczając się w uzasadnieniu do wskazania art. 98 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. Pozwana zaskarżyła to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez jedynie częściowe zasądzenie kosztów, mimo oddalenia powództwa w całości. Wniosła o zasądzenie dalszej kwoty 1924 zł lub uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, powołując się na zasadę odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.) oraz wymogi dotyczące uzasadnienia postanowień (art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c.), stwierdził, że uzasadnienie Sądu Okręgowego było lakoniczne i nie zawierało szczegółowego wyliczenia kosztów ani wyczerpującej podstawy prawnej. Brak ten uniemożliwił ocenę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, zwłaszcza w kontekście przepisów dotyczących zażaleń do Sądu Najwyższego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, lakoniczne uzasadnienie, które nie zawiera szczegółowego wyliczenia kosztów ani wyjaśnienia zastosowania przepisów, nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienie o kosztach procesu powinno zawierać szczegółowe wyliczenie kosztów, przytoczenie przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania, zgodnie z art. 328 § 2 k.p.c. Brak tych elementów uniemożliwia ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. L. | osoba_fizyczna | powódka |
| W. M. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia.
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o uzasadnieniu wyroku.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji, rozpoznając zażalenie, stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
k.p.c. art. 3941 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem zażalenia do Sądu Najwyższego mogły być jedynie te koszty procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji (w brzmieniu obowiązującym przed 3 maja 2012 r.).
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku uchylenia postanowienia przez Sąd Najwyższy, sprawa jest przekazywana do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy może uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego sądowi właściwemu do rozpoznania sprawy.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach zażalenia.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy orzeka o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Lakoniczne uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych. Brak szczegółowego wyliczenia kosztów i podstawy prawnej uniemożliwia ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
W myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Prawidłowe rozstrzygnięcie w tym zakresie wymaga ustalenia wszystkich kosztów procesu, w tym kosztów sądowych (opłat i wydatków) oraz wynagrodzenia pełnomocnika. Postanowienie o kosztach procesu, do którego - zgodnie z art. 361 k.p.c. - stosuje się odpowiednio art. 328 § 2 k.p.c., powinno zawierać szczegółowe wyliczenie kosztów, przytoczenie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia, a także wyjaśnienie, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają one zastosowanie. Brak dokładnego wskazania i wyliczenia kosztów procesu, a także brak przedstawienia wyczerpującej podstawy prawnej, oznacza, że uzasadnienie nie odpowiada wymogom art. 328 § 2 k.p.c. Przytoczenie numeru przepisu nie zastępuje argumentacji prawnej, uzasadnienie nie zawiera też wskazania szczegółowych kwot poniesionych przez strony w poszczególnych etapach procesu.
Skład orzekający
Teresa Bielska-Sobkowicz
przewodniczący, sprawozdawca
Jan Górowski
członek
Antoni Górski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi formalne i merytoryczne uzasadnienia postanowień o kosztach procesu, zasada odpowiedzialności za wynik procesu."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki rozstrzygania o kosztach w postępowaniu zażaleniowym do Sądu Najwyższego w kontekście przepisów obowiązujących przed nowelizacją z 2012 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia proceduralnego związanego z kosztami procesu i wymogami formalnymi uzasadnienia orzeczeń, co jest kluczowe dla praktyków prawa.
“Wadliwe uzasadnienie kosztów procesu: Sąd Najwyższy uchyla postanowienie Sądu Okręgowego.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 9830 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 32/13 POSTANOWIENIE Dnia 28 sierpnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Antoni Górski w sprawie z powództwa G. L. przeciwko W. M. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 sierpnia 2013 r., zażalenia pozwanej na postanowienie o kosztach, zawarte w pkt 2 wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 4 kwietnia 2012 r., uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w C., pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012 r., zawartym w punkcie drugim wyroku, Sąd Okręgowy w C. zasądził od powódki G. L. na rzecz pozwanej W. M. 9830 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za pierwszą i drugą instancję. W lakonicznym uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano jedynie, że koszty uzasadnia art. 98 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. Postanowienie to zaskarżyła zażaleniem pozwana, zarzucając naruszenie art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez jedynie częściowe zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu, pomimo oddalenia powództwa w całości. Skarżąca wnosiła o zmianę postanowienia poprzez zasądzenie na jej rzecz dalszej kwoty 1924 zł., ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że w toku postępowania poniosła wydatki w łącznej kwocie 11 724 zł, zaś Sąd Okręgowy postanowieniem o kosztach procesu za obie instancje zasądził od powódki na jej rzecz jedynie 9 830 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Prawidłowe rozstrzygnięcie w tym zakresie wymaga ustalenia wszystkich kosztów procesu, w tym kosztów sądowych (opłat i wydatków) oraz wynagrodzenia pełnomocnika. Zasada odpowiedzialności za wynik odnosi się do całego procesu, składającego się z dwuetapowego postępowania nakazowego oraz postępowania apelacyjnego, a zatem wszystkie koszty procesu we wszystkich wskazanych etapach powinny zostać szczegółowo wyliczone. Postanowienie o kosztach procesu, do którego - zgodnie z art. 361 k.p.c. - stosuje się odpowiednio art. 328 § 2 k.p.c., powinno zawierać szczegółowe wyliczenie kosztów, przytoczenie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia, a także wyjaśnienie, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają one zastosowanie. Nie jest rolą Sądu Najwyższego poszukiwanie motywów, jakimi kierował się sąd 3 orzekając o kosztach procesu, niezbędnych do oceny zasadności zażalenia. Brak dokładnego wskazania i wyliczenia kosztów procesu, a także brak przedstawienia wyczerpującej podstawy prawnej, oznacza, że uzasadnienie nie odpowiada wymogom art. 328 § 2 k.p.c. Przytoczenie numeru przepisu nie zastępuje argumentacji prawnej, uzasadnienie nie zawiera też wskazania szczegółowych kwot poniesionych przez strony w poszczególnych etapach procesu. Uniemożliwia to dokonanie oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, zwłaszcza, że zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 3 maja 2012 r., przedmiotem zażalenia do Sądu Najwyższego mogły być jedynie te koszty procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji orzekał w przedmiocie części kosztów procesu, zbiorcze zaś ujęcie przez Sąd Okręgowy kosztów procesu za obie instancje uniemożliwia w istocie ocenę zakresu przedmiotu zaskarżenia. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawione zostało końcowemu rozstrzygnięciu na podstawie art. 108 § 2 w związku z art. 391 § 1, art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI