V CZ 31/08

Sąd Najwyższy2008-06-11
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
apelacjazażalenieopłata sądowauzupełnienie brakówprawo do sąduKonwencja o prawach człowiekaKonstytucjaSąd Najwyższypostępowanie apelacyjne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji z powodu jej nienależytego opłacenia, uznając, że pismo powódki było jedynie uzupełnieniem apelacji pełnomocnika, a nie odrębnym środkiem odwoławczym.

Powódka złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jej apelację z powodu nieuiszczenia opłaty. Powódka argumentowała, że jej pismo zatytułowane „załącznik do apelacji” stanowiło odrębną apelację, która powinna zostać wezwana do uzupełnienia braków. Sąd Najwyższy uznał jednak, że pismo to było jedynie uzupełnieniem apelacji wniesionej przez pełnomocnika, a nie samodzielnym środkiem odwoławczym, w związku z czym nie można było wezwać do uzupełnienia braków formalnych. Sąd oddalił zażalenie.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 12 marca 2008 r., które odrzuciło apelację powódki z powodu jej nienależytego opłacenia. Powódka zarzuciła obrazę przepisów proceduralnych oraz prawa do sprawiedliwego procesu, twierdząc, że Sąd Apelacyjny pominął fakt, iż wniosła ona osobiście pismo zatytułowane „załącznik do apelacji”, które powinno być traktowane jako odrębny środek odwoławczy i wezwane do uzupełnienia braków. Sąd Najwyższy stwierdził, że pismo powódki, zgodnie z jego treścią, stanowiło jedynie uzupełnienie apelacji wniesionej przez jej pełnomocnika, a nie odrębny środek odwoławczy. Podkreślono, że sąd drugiej instancji z urzędu stosuje prawo materialne, a dodatkowe zarzuty dotyczące prawa materialnego można podnosić nawet po terminie do wniesienia apelacji. Ponieważ pismo powódki nie było samodzielną apelacją, zarzuty dotyczące jej odrzucenia z powodu braków formalnych nie mogły być uzasadnione. Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym strona, która nieprawidłowo korzysta z prawa do zaskarżenia, nie może skutecznie powoływać się na naruszenie prawa do sprawiedliwego procesu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pismo to stanowiło jedynie uzupełnienie apelacji wniesionej przez pełnomocnika, a nie odrębny środek odwoławczy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że o charakterze pisma decyduje jego treść, a nie tytuł. W tym przypadku treść pisma powódki wskazywała, że stanowi ono uzupełnienie apelacji pełnomocnika, a nie odrębną apelację. W związku z tym nie było podstaw do wezwania do uzupełnienia braków formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej)

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznapowódka
M. K.osoba_fizycznapozwany
M. K.osoba_fizycznapozwany
Gmina W.instytucjapozwany
D. K.innepełnomocnik powódki (adwokat z urzędu)

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje na stosowanie przepisów o zażaleniu do postępowania przed Sądem Najwyższym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 93

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 130 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 373 § zd. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo powódki zatytułowane „załącznik do apelacji” stanowiło jedynie uzupełnienie apelacji pełnomocnika, a nie odrębny środek odwoławczy. Strona, która nieprawidłowo korzysta z prawa do zaskarżenia, nie może skutecznie powoływać się na naruszenie prawa do sądu.

Odrzucone argumenty

Pismo powódki zatytułowane „załącznik do apelacji” powinno być traktowane jako odrębna apelacja i wezwane do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych. Odrzucenie apelacji z powodu nienależytego opłacenia narusza prawo do sądu (art. 45 Konstytucji, art. 6 EKPC).

Godne uwagi sformułowania

O charakterze pisma decyduje bowiem nie jego tytuł, lecz treść jeżeli strona korzysta nieprawidłowo z przysługującego jej prawa do zaskarżenia orzeczenia sądowego i skutek tego spotyka się z uzasadnionym odrzuceniem wniesionego środka odwoławczego, to nie może skutecznie odwoływać do art. 45 Konstytucji ani do art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności dla wykazania, że została pozbawiona możliwości sprawiedliwego rozpatrzenia jej sprawy

Skład orzekający

Marian Kocon

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Jan Górowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru pism procesowych wnoszonych przez strony i ich pełnomocników, a także kwestia naruszenia prawa do sądu w kontekście nieprawidłowego korzystania ze środków odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie pismo strony było interpretowane jako uzupełnienie, a nie odrębna apelacja.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do sądu i prawidłowym wnoszeniem środków odwoławczych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy pismo 'załącznik do apelacji' to faktycznie apelacja? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

koszty nieopłaconej pomocy prawnej: 1800 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 31/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 11 czerwca 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Marian Kocon (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Jan Górowski (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa A. M. 
przeciwko M. K., M. K. oraz Gminie W. 
o ustalenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 czerwca 2008 r., 
zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 12 marca 2008 r., sygn. 
akt I ACa (…), 
 
oddala zażalenie i przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego na rzecz 
adwokata D. K. - Kancelaria Adwokacka ul. W. w W. kwotę 1800 (jeden tysiąc 
osiemset) złotych z 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej 
pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 12 marca 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację 
powódki wobec jej nienależytego opłacenia, tj. nieuiszczenia od tego środka 
odwoławczego opłaty podstawowej. 
W zażaleniu powódka zarzucając obrazę art. 93 k.p.c., art. 130 § 1 k.p.c. oraz art. 
373 zd. 2 k.p.c., a także art. 6 oraz art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i 
podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze 
zm.) oraz art. 45 Konstytucji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
 
2 
Na wstępie trzeba zauważyć, że pełnomocnik powódki otrzymał wyrok z dnia 20 
grudnia 2007 r. Sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem w dniu 9 stycznia 2008 r. 
Imieniem powódki wniósł apelację, która wpłynęła na Biuro Podawcze Sądu 
Okręgowego w W. w dniu 22 stycznia 2008 r. Powódka natomiast w otwartym terminie 
do wniesienia tego środka odwoławczego, bo w dniu 23 stycznia 2008 r. wniosła pismo 
procesowe zatytułowane „załącznik do apelacji powódki” W tym uzupełnieniu z 
odwołaniem się do wniesionego przez jej pełnomocnika tego środka odwoławczego 
skarżąca podtrzymała swoje roszczenie i wniosła jak dotychczas. Poza tym podniosła 
zarzuty dotyczące prawa materialnego, wskazując jej zdaniem naruszone przepisy, oraz 
ich uzasadnienie. 
Pierwszym i podstawowym zarzutem skarżącej było twierdzenie, że Sąd 
Apelacyjny zignorował i całkowicie pominął fakt, że oprócz podlegającej odrzuceniu a 
limine apelacji jej pełnomocnika z dnia 22 stycznia 2008 r., powódka osobiście w dniu 23 
stycznia 2008 r. wniosła ten środek odwoławczy i w związku z tym powinna być 
wezwana o uzupełnienie jego braków fiskalnych i formalnych. Należało zatem zbadać 
charakter tego pisma zatytułowanego „załącznik do apelacji powódki od wyroku Sądu 
Okręgowego Wydział I Cywilny z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt: I C (…).” Nie budzi 
wątpliwości zapatrywanie, że niewłaściwe oznaczenie, pisma nie stanowi przeszkody do 
nadania mu biegu i rozpoznania w trybie właściwym. O charakterze pisma decyduje 
bowiem nie jego tytuł, lecz treść – co jednak nie oznacza, że omawiany zarzut był 
uzasadniony. 
Z pierwszego zdania pisma powódki wynika, że stanowi ono nie odrębny środek 
odwoławczy, lecz uzupełnienie apelacji złożonej przez jej pełnomocnika. W załączniku 
tym skarżąca nie odwołała, ani też nie zastąpiła wniesionego przez adwokata środka 
odwoławczego własnym, a jedynie go „poszerzyła” o dodatkowe zarzuty materialne. W 
związku z tym trzeba podkreślić, że można je podnieść nie tylko w apelacji, ale i po 
terminie do jej wniesienia, a nawet na rozprawie apelacyjnej, albowiem sąd drugiej 
instancji z urzędu stosuje prawo materialne (por. uchwałę siedmiu sędziów Sądu 
Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, Biuletyn SN 2008, nr 1, s. 13). 
Skoro więc pismo powódki nie stanowiło apelacji, to dalsze zarzuty nie mogły być 
już uzasadnione, gdyż opierały się na błędnym założeniu, że stanowiło ono odrębny 
środek odwoławczy. Na marginesie można jednak zauważyć, że Sąd Najwyższy już 
wyjaśnił, że jeżeli strona korzysta nieprawidłowo z przysługującego jej prawa do 
zaskarżenia orzeczenia sądowego i skutek tego spotyka się z uzasadnionym 

 
 
3 
odrzuceniem wniesionego środka odwoławczego, to nie może skutecznie odwoływać do 
art. 45 Konstytucji ani do art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych 
wolności dla wykazania, że została pozbawiona możliwości sprawiedliwego rozpatrzenia 
jej sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2000 r., II CKN 
713/00, LEX 51983). 
Z tych względów zażalenie uległo oddaleniu (art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 
k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI