V CZ 30/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w zakresie kosztów postępowania apelacyjnego, uznając, że w sprawach o podział majątku wspólnego obowiązuje zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika.
Wnioskodawczyni zaskarżyła postanowienie Sądu Okręgowego dotyczące kosztów postępowania apelacyjnego, domagając się zasądzenia od uczestnika postępowania pełnej kwoty kosztów. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że w sprawach o podział majątku wspólnego, zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c., strony ponoszą koszty postępowania w równych częściach, chyba że zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające wyjątek. Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała istnienia takich okoliczności.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 8 grudnia 2011 r. w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację wnioskodawczyni, zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie o podział majątku wspólnego, ustalając m.in. wartość jednostek uczestnictwa w funduszu emerytalnym i przyznając uczestnikowi postępowania M. L. określone składniki majątkowe oraz dopłatę na rzecz wnioskodawczyni. Sąd Okręgowy zasądził również od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwotę 1100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, opierając się na art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym uczestnicy postępowania są w równym stopniu zainteresowani wynikiem sprawy o podział ich majątku wspólnego. Wnioskodawczyni zaskarżyła to rozstrzygnięcie, zarzucając naruszenie art. 520 § 1 k.p.c. i wnosząc o zasądzenie od uczestnika pełnej kwoty kosztów. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. W uzasadnieniu podkreślono, że art. 520 k.p.c. reguluje orzekanie o kosztach w sprawach nieprocesowych, opierając się na zasadzie samodzielnego ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika. Sąd Najwyższy przywołał orzecznictwo, zgodnie z którym w sprawach działowych nie zachodzi sprzeczność interesów, a strony są w równym stopniu zainteresowane wynikiem postępowania. Wnioskodawczyni nie wykazała istnienia szczególnie uzasadnionych przyczyn, aby odstąpić od tej reguły. Sąd Najwyższy uznał, że rozstrzygnięcie o kosztach przez Sąd Okręgowy było prawidłowe, a zmiana tego rozstrzygnięcia na niekorzyść wnioskodawczyni byłaby sprzeczna z zasadą reformationis in peius.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
W sprawach o podział majątku wspólnego, zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c., obowiązuje zasada samodzielnego ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika, chyba że zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające odstępstwo.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym w sprawach działowych nie zachodzi sprzeczność interesów, a strony są w równym stopniu zainteresowane wynikiem postępowania. Wnioskodawczyni nie wykazała istnienia okoliczności uzasadniających wyjątek od tej reguły.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
uczestnik postępowania M. L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| M. L. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o podział majątku wspólnego uczestnicy ponoszą koszty postępowania w równych częściach, niezależnie od wyniku sprawy.
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 384
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada reformationis in peius.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W sprawach o podział majątku wspólnego obowiązuje zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika (art. 520 § 1 k.p.c.). Wnioskodawczyni nie wykazała istnienia szczególnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od zasady z art. 520 § 1 k.p.c. Zasada reformationis in peius uniemożliwia zmianę postanowienia na niekorzyść wnioskodawczyni, nawet jeśli rozstrzygnięcie o kosztach było błędne.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 520 § 1 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Niezastosowanie art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 i art. 98 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie wniosku o zwrot kosztów w pełnej wysokości.
Godne uwagi sformułowania
Odύτε ona od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy, zwrotu kosztów celowego dochodzenia praw lub celowej obrony i oparta jest na regule samodzielnego ponoszenia kosztów związanych z udziałem w sprawie przez każdego uczestnika (§ 1). Orzecznictwo sądowe jednolicie przyjmuje, że w tzw. sprawach działowych, do jakich należą sprawy o podział majątku wspólnego, nie zachodzi sprzeczność interesów, niezależnie od tego jaki dana strona zgłasza wniosek co do sposobu podziału i jakie stanowisko zajmuje w sprawie. Dla wykazania, że zachodzą szczególnie uzasadnione przyczyny uzasadniające poczynienie wyjątku od tej reguły wnioskodawczyni powinna przedstawić okoliczności umożliwiające dokonanie takiej oceny. Dokonaniu zmiany rozstrzygnięcia w tym przedmiocie sprzeciwia się jednak zasada reformationis in peius (art. 384 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący
Jan Górowski
członek
Anna Owczarek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 520 k.p.c. w sprawach o podział majątku wspólnego, w tym w kontekście kosztów postępowania apelacyjnego i zasady reformationis in peius."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w sprawach o podział majątku wspólnego i rozstrzygania o kosztach postępowania apelacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii kosztów postępowania w sprawach o podział majątku, co jest istotne dla praktyków. Jednakże, jego zastosowanie jest ograniczone do specyficznych sytuacji procesowych.
“Kto płaci za apelację w sprawie o podział majątku? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.”
Dane finansowe
WPS: 23 870,72 PLN
dopłata: 9092,63 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 1100 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 30/12 POSTANOWIENIE Dnia 9 sierpnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) w sprawie z wniosku M. S. przy uczestnictwie M. L. o podział majątku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 sierpnia 2012 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie w zakresie punktu II postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 8 grudnia 2011 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r., uwzględniając apelację wnioskodawczyni, zmienił postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 29 lipca 2011r. w sprawie o podział majątku wspólnego w ten sposób, że ustalił, iż w skład majątku wspólnego uczestników postępowania dodatkowo wchodzi równowartość 825,12 jednostek uczestnictwa AEGON Otwartego Funduszu Emerytalnego w kwocie 23.870,72 zł, łączna wartość wszystkich składników majątkowych wynosi 53.487,77 zł, przyznał uczestnikowi postępowania M. L. równowartość 825,12 jednostek uczestnictwa AEGON Otwartego Funduszu Emerytalnego, a łączną wartość przyznanych mu składników majątkowych określił na kwotę 49.017,77 zł, w miejsce kwoty 25.147,05 zł, zasądził od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 9.092,63 zł tytułem dopłaty i rozliczenia nakładów, płatną w terminie do 31 stycznia 2012 r. wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności oraz zasądził od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 1100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach instancji odwoławczej Sąd Okręgowy wskazał art. 520 § 1 k.p.c. Przyjął, że uczestnicy postępowania są w równym stopniu zainteresowani wynikiem sprawy o podział ich majątku wspólnego, co uzasadnia obciążenie w równych częściach kosztami postępowania i zasądzenie na rzecz wnioskodawczyni zwrotu połowy uiszczonej opłaty sądowej. Wnioskodawczyni zaskarżyła powyższe orzeczenie w części rozstrzygającej o kosztach postępowania apelacyjnego. Zarzucając naruszenie prawa procesowego, tj. art. 520 §1 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz niezastosowanie art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 i art. 98 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie wniosku co do zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego w pełnej wysokości, wniosła o zmianę postanowienia poprzez zasądzenie od uczestnika postępowania na jej rzecz kwoty 2200 zł oraz kosztów postępowania zażaleniowego. 3 Sąd Najwyższy zważył: Samodzielną regulację prawną dotyczącą orzekania o kosztach postępowania w sprawach rozpoznawanych w trybie nieprocesowym, aktualną także w postępowaniach odwoławczych, zawiera art. 520 k.p.c.. Odstępuje ona od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy, zwrotu kosztów celowego dochodzenia praw lub celowej obrony i oparta jest na regule samodzielnego ponoszenia kosztów związanych z udziałem w sprawie przez każdego uczestnika (§ 1). Wyjątki od niej, obejmujące sytuacje w których zachodzi sprzeczność interesów, różne zainteresowanie wynikiem postępowania lub niesumienne bądź oczywiście niewłaściwe zachowanie stron, wskazane są w § 2 i § 3 cyt. przepisu. Orzecznictwo sądowe jednolicie przyjmuje, że w tzw. sprawach działowych, do jakich należą sprawy o podział majątku wspólnego, nie zachodzi sprzeczność interesów, niezależnie od tego jaki dana strona zgłasza wniosek co do sposobu podziału i jakie stanowisko zajmuje w sprawie. W takich postępowaniach strony są również w równym stopniu zainteresowane wynikiem postępowania, a ich interesy w zasadzie są wspólne, gdyż polegają na wyjściu ze stanu wspólności (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2011r., III CZ 46/10, OSNC 2011, nr 7-8, poz. 88, z dnia 19 listopada 2011r., III CZ 47/11, nie publ., z dnia 16 września 2011r., IV CZ 40/11, nie publ., i in.). Dla wykazania, że zachodzą szczególnie uzasadnione przyczyny uzasadniające poczynienie wyjątku od tej reguły wnioskodawczyni powinna przedstawić okoliczności umożliwiające dokonanie takiej oceny. Nie jest wystarczające odwołanie się do uwzględnienia wniesionego środka odwoławczego, zwłaszcza że przyczyną wydania postanowienia reformatoryjnego było pominięcie przez Sąd pierwszej instancji ustalenia prawidłowej liczby i wartości jednostek uczestnictwa AEGON Otwartego Funduszu Emerytalnego, a nie zatajenie tej okoliczności lub inne niewłaściwe postępowanie uczestnika postępowania. W postępowaniu apelacyjnym uczestnik postępowania zachowywał ponadto całkowitą bierność i nie kwestionował zasadności apelacji. Z tych względów, prawidłowym sposobem rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego powinno być obciążenie wnioskodawczyni poniesioną opłatą w całości na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.. Dokonaniu zmiany rozstrzygnięcia 4 w tym przedmiocie sprzeciwia się jednak zasada reformationis in peius (art. 384 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie nie jest oparte na uzasadnionych podstawach i na mocy art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c. orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI