V CZ 30/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie o odrzuceniu apelacji z powodu nieuiszczenia wymaganej opłaty sądowej, potwierdzając prawidłowość interpretacji przepisów o kosztach sądowych.
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanej, uznając, że nie została ona prawidłowo opłacona w wymaganym terminie zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych. Pozwana wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. i ustawy o kosztach sądowych. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że nowelizacja art. 112 u.k.s.c. nakłada na profesjonalnych pełnomocników obowiązek samodzielnego obliczenia i wniesienia opłaty w określonym terminie, wyłączając możliwość wzywania przez sąd do jej uzupełnienia.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej A. B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 stycznia 2011 r., którym odrzucono apelację pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 4 marca 2010 r. Powodem odrzucenia apelacji było nieuiszczenie w wymaganym terminie opłaty sądowej, pomimo odmowy zwolnienia pozwanej od kosztów sądowych ponad kwotę 4 500 zł. Sąd Apelacyjny uznał, że tygodniowy termin do uiszczenia opłaty należy liczyć od dnia doręczenia pełnomocnikowi pozwanej odpisu postanowienia o odmowie zwolnienia od opłaty, a pozwana uiściła jedynie część należności. Pozwana w zażaleniu zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c. i ustawy o kosztach sądowych. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że zmiana art. 112 u.k.s.c. od 19 kwietnia 2010 r. ma na celu przyspieszenie postępowania i nakłada na profesjonalnych pełnomocników obowiązek samodzielnego obliczenia i wniesienia opłaty w terminie tygodniowym od doręczenia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów. Wyłączono możliwość stosowania art. 130 k.p.c. w zakresie wzywania do uzupełnienia opłaty. Sąd Najwyższy podkreślił, że sankcją za nieuiszczenie prawidłowej opłaty jest odrzucenie apelacji, co było zgodne z art. 370 i 373 k.p.c. Wykładnia ta nie narusza Konstytucji ani EKPC, gdyż obowiązek jest jasny dla profesjonalisty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia o odmowie zwolnienia od opłaty, a nie od wezwania przez przewodniczącego.
Uzasadnienie
Zmiana art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wyłączyła stosowanie art. 130 k.p.c. w zakresie wzywania do uzupełnienia opłaty przez profesjonalnego pełnomocnika, nakładając na niego obowiązek samodzielnego obliczenia i wniesienia opłaty w określonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w U.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w U. | organ_państwowy | powód |
| A. B. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | organ_państwowy | inna |
Przepisy (8)
Główne
u.k.s.c. art. 112 § ust. 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Tygodniowy termin do opłacenia pisma przez profesjonalnego pełnomocnika po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów biegnie od dnia doręczenia postanowienia, a nie od wezwania sądu. Wyłączono stosowanie art. 130 k.p.c.
Pomocnicze
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
Sankcja odrzucenia pisma za nieuiszczenie opłaty.
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia apelacji.
k.p.c. art. 130
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis wyłączony w kontekście opłacania pisma przez profesjonalnego pełnomocnika.
k.p.c. art. 130² § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek samodzielnego określenia i wniesienia opłaty przez pełnomocnika.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia zażalenia.
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa art. 11 § ust. 3
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego na rzecz Prokuratorii Generalnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowa interpretacja art. 112 ust. 3 u.k.s.c. nakłada na profesjonalnego pełnomocnika obowiązek samodzielnego opłacenia pisma w terminie. Odrzucenie apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty jest zgodne z przepisami k.p.c. i nie narusza prawa do sądu.
Odrzucone argumenty
Błędna interpretacja i zastosowanie art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c. oraz art. 112 u.k.s.c. przez Sąd Apelacyjny. Naruszenie art. 45 Konstytucji i art. 6 EKPC przez pozbawienie możliwości sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Godne uwagi sformułowania
tygodniowy termin do opłacenia pisma należało liczyć zgodnie z regułą określoną w art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Zmiana treści art. 112 u.k.s.c. ... miała na celu przyspieszenie postępowania w wypadku, kiedy czynności za stronę wykonuje fachowy pełnomocnik wyłączona została zasada uregulowana w art. 112 ust. 2 u.k.s.c., w myśl której jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego pisma na podstawie art. 130 k.p.c. Konsekwencją niewniesienia prawidłowej opłaty od apelacji w ciągu tygodnia od otrzymania odpisu postanowienia o negatywnym załatwieniu wniosku (...) jest jej odrzucenie jako nieopłaconej.
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
przewodniczący
Marta Romańska
członek
Katarzyna Tyczka-Rote
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat sądowych w sprawach cywilnych, zwłaszcza w kontekście profesjonalnych pełnomocników i nowelizacji art. 112 u.k.s.c."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji art. 112 u.k.s.c. z 2010 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z opłatami sądowymi i obowiązkami profesjonalnych pełnomocników, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Profesjonalny pełnomocnik a opłata od apelacji – kiedy sąd odrzuci pismo?”
Dane finansowe
WPS: 4500 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 30/11 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Marta Romańska SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w U. przeciwko A. B. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lipca 2011 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 stycznia 2011 r., oddala zażalenie i zasądza od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanej A. B. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 4 marca 2010 r. uznając, że nie została prawidłowo opłacona w wymaganym terminie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że tygodniowy termin do uiszczenia opłaty należało liczyć zgodnie z regułą określoną w art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, dalej powoływanej jako „u.k.s.c.”), to znaczy od dnia doręczenia reprezentującemu pozwaną radcy prawnemu odpisu postanowienia o odmowie zwolnienia pozwanej od opłaty od apelacji ponad 4 500 zł (19 października 2010 r.). W tak określonym terminie powódka uiściła jednak tylko kwotę 4 003 zł. Pozostała część opłaty została wniesiona dopiero po wezwaniu przez przewodniczącego. Wezwanie to Sąd Apelacyjny uznał za bezzasadne i pozbawione wpływu na bieg terminu. Pozwana w zażaleniu na powyższe postanowienie domagała się jego uchylenia, podnosząc zarzuty naruszenia art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c. oraz art. 112 u.k.s.c. przez błędną interpretację i złe zastosowanie, skutkujące bezpodstawnym odrzuceniem apelacji. Powód wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zmiana treści art. 112 u.k.s.c. dokonana ustawą z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 7, poz. 45) i obowiązująca od dnia 19 kwietnia 2010 r., miała na celu przyspieszenie postępowania w wypadku, kiedy czynności za stronę wykonuje fachowy pełnomocnik, a charakter tych czynności nie wymaga dodatkowych wskazówek ze strony sądu. Skoro pełnomocnik taki co do zasady ma – wynikający z art. 1302 § 1 k.p.c. – obowiązek samodzielnego określenia i wniesienia opłaty stałej lub stosunkowej, obliczonej od podanej przez stronę wartości przedmiotu sporu, to nie ma uzasadnionych przyczyn, aby wystąpienie o zwolnienie od kosztów sądowych powinność tę uchylało. Ponieważ jednak w oparciu o stan prawny 3 obowiązujący przed nowelizacją art. 112 u.k.s.c. przyjmowano, że także strony reprezentowane przez profesjonalistów, które nie uzyskały wnioskowanego zwolnienia od opłat sądowych, mają obowiązek wniesienia wymaganej opłaty dopiero na wezwanie przewodniczącego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2006 r., III CZP 98/06, OSNC 2007/9/131 czy postanowienie tego Sądu z dnia 23 stycznia 2008 r., II UZ 47/07, OSNP 2009/9-10/129), konieczne było odrębne uregulowanie tej sytuacji procesowej. Zgodnie z art. 112 ust. 3 u.k.s.c. jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego i wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a gdy postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym – od dnia jego ogłoszenia. Przy tym wyłączona została zasada uregulowana w art. 112 ust. 2 u.k.s.c., w myśl której jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego pisma na podstawie art. 130 k.p.c. Powoływana przez skarżącego uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2010 r. (II UZP 4/10, OSNP 2011/3- 4/38) nie odnosiła się do szczególnej regulacji zawartej w znowelizowanym art. 112 u.k.s.c. lecz poddawała wykładni ogólnie rozumiane skutki uchylenia art. 1302 § 3 k.p.c. Przyjęty w tej uchwale pogląd, że nieopłacenie środka zaskarżenia (skargi kasacyjnej) złożonej przez profesjonalnego pełnomocnika uruchamia tryb postępowania naprawczego przewidziany w art. 130 § 1 k.p.c. nie jest aktualny w sytuacji, w której możliwość zastosowania art. 130 § 1 k.p.c. została wprost wykluczona w ustawie. Artykuł 112 ust. 3 u.k.s.c. wyznaczył termin do uiszczenia opłaty, a jednocześnie wyłączył obowiązek wzywania profesjonalnego pełnomocnika przez sąd do realizacji tego obowiązku, co oznacza, że powinien on sam obliczyć i przekazać opłatę w powyższym terminie. Konsekwencją niewniesienia prawidłowej opłaty od apelacji w ciągu tygodnia od otrzymania odpisu postanowienia o negatywnym załatwieniu wniosku (zażalenia) w sprawie zwolnienia od kosztów związanych z jej wniesieniem, jest jej odrzucenie jako nieopłaconej. 4 Sankcja taka wynika z art. 370 k.p.c., który Sąd odwoławczy prawidłowo zastosował na mocy upoważnienia przewidzianego w art. 373 k.p.c. Przyjęta wykładnia, wbrew stanowisku skarżącego nie narusza ani art. 45 Konstytucji, ani też art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przez pozbawienie możliwości sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, ponieważ wprowadzony obowiązek nie jest dla profesjonalisty skomplikowany, a wcześniej obowiązujący art. 1302 § 3 k.p.c. przyjmujący tożsame założenia nie został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny, którego kontroli został poddany (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 maja 2009 r., P 87/08, OTK-A 2009/5/72 oraz z dnia 14 września 2009 r., SK 47/07, OTK-A 2009/8/122). Postanowienie o odrzuceniu apelacji było zatem prawidłowe, a zażalenie pozwanej na to postanowienie podlega oddaleniu na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego uzasadnia art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c., art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz art. 99 k.p.c., a nadto art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI