Orzeczenie · 2011-03-23

V CZ 3/11

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2011-03-23
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
klauzula wykonalnościzażalenieSąd NajwyższySąd Okręgowydopuszczalnośćpostępowanie zabezpieczającedwuinstancyjnośćrzetelny proces

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie pozwanej spółki „A.” Sp. z o.o. w O. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 5 listopada 2010 r., którym odrzucono zażalenie pozwanej na postanowienie tego samego sądu z dnia 1 października 2010 r. o nadaniu klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Rejonowego oraz postanowieniu co do kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Sąd Okręgowy uznał, że zażalenie na nadanie klauzuli wykonalności przysługuje jedynie na postanowienie sądu pierwszej instancji, a zaskarżone postanowienie nie kończy postępowania w sprawie, co wyklucza jego zaskarżenie na podstawie art. 3941 k.p.c. Pozwana zarzuciła naruszenie konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności i art. 6 EKPC. Sąd Najwyższy, odwołując się do swojej utrwalonej linii orzeczniczej (m.in. postanowień III CZ 107/05, III CZP 77/06, V CZ 54/07), konsekwentnie przyjął, że postanowienie sądu drugiej instancji o nadaniu klauzuli wykonalności jest niezaskarżalne. Podkreślono, że art. 795 § 1 k.p.c. dotyczy postanowień sądu pierwszej instancji, a art. 3941 k.p.c. nie obejmuje postanowień kończących postępowanie w sprawie. Sąd Najwyższy nie podzielił argumentacji skarżącej opartej na wyrokach Trybunału Konstytucyjnego (SK 10/09, SK 38/09), wskazując, że nie dotyczą one postanowień o nadaniu klauzuli wykonalności i że nie można na ich podstawie konstruować dopuszczalności zażalenia na przepisy, które go nie przewidują. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone jako niedopuszczalne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji o nadaniu klauzuli wykonalności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, ale stanowi jasne stanowisko w kwestii zaskarżalności postanowień.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji o nadaniu klauzuli wykonalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie takie jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmuje, że postanowienie sądu drugiej instancji o nadaniu klauzuli wykonalności jest niezaskarżalne, ponieważ nie jest to postanowienie kończące postępowanie w sprawie, a przepisy k.p.c. nie przewidują takiej możliwości.

Czy wyroki Trybunału Konstytucyjnego dotyczące niezgodności art. 3941 § 2 k.p.c. z Konstytucją wpływają na dopuszczalność zażalenia na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności przez sąd drugiej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyroki te nie dotyczą postanowień o nadaniu klauzuli wykonalności i nie można na ich podstawie konstruować dopuszczalności zażalenia na przepisy, które go nie przewidują.

Uzasadnienie

Wyroki Trybunału Konstytucyjnego dotyczyły innych kategorii postanowień sądu drugiej instancji (w przedmiocie kosztów, wyłączenia sędziego) i nie można ich bezpośrednio stosować do oceny dopuszczalności zażalenia na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że stwierdzenie niezgodności przepisu z Konstytucją nie oznacza automatycznego wprowadzenia do systemu prawa postulowanego przepisu pozytywnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
pozwana (w sensie utrzymania w mocy postanowienia o odrzuceniu jej zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
Jerzy P.osoba_fizycznapowód
Marek K.osoba_fizycznapowód
„A.” Spółka z o.o. w O.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 795 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Na postanowienie co do nadania klauzuli wykonalności przysługuje zażalenie, jednak przepis ten reguluje dopuszczalność zaskarżenia postanowienia wydanego przez sąd pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 395

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie co do nadania klauzuli wykonalności przysługuje jednie na postanowienie sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 3941

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje kwestię zaskarżania postanowień sądu drugiej instancji. Postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia niedopuszczalnego zażalenia.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania kasacyjnego, ale w kontekście odrzucenia zażalenia.

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie sądu drugiej instancji o nadaniu klauzuli wykonalności jest niezaskarżalne. • Przepisy k.p.c. nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji o nadaniu klauzuli wykonalności. • Wyroki Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczą postanowień o nadaniu klauzuli wykonalności i nie tworzą podstaw do dopuszczalności zażalenia.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone postanowienie narusza konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności. • Zaskarżone postanowienie narusza zasadę rzetelnego procesu (art. 6 EKPC).

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmuje, iż wymienione postanowienie jest niezaskarżalne. • nie oznacza wprowadzenia do systemu prawa postulowanego przepisu pozytywnego • trudno na podstawie przytoczonych wyroków Trybunału Konstytucyjnego wprost konstruować dopuszczalność zażalenia na nie przewidziane w treści przepisu kategorie postanowień

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący

Jan Górowski

członek

Hubert Wrzeszcz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji o nadaniu klauzuli wykonalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, ale stanowi jasne stanowisko w kwestii zaskarżalności postanowień.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z dostępem do sądu i zasadą dwuinstancyjności, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy zażalenie na klauzulę wykonalności zawsze jest dopuszczalne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst