V CZ 3/10

Sąd Najwyższy2010-02-25
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniazażalenieterminpełnomocnik z urzęduSąd Najwyższyprocedura cywilnak.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że pełnomocnik z urzędu wniósł środek odwoławczy po terminie i nie złożył wniosku o jego przywrócenie.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Głównym problemem było niedochowanie przez pełnomocnika z urzędu tygodniowego terminu do wniesienia zażalenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu po upływie terminu nie przerywa jego biegu i wymaga wniosku o przywrócenie terminu, który nie został złożony.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie S. Ż. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 22 października 2009 r., które odrzuciło zażalenie na postanowienie tego samego sądu z dnia 1 września 2009 r. Postanowienie z 1 września odrzucało skargę powoda o wznowienie postępowania. Powodem odrzucenia zażalenia przez Sąd Apelacyjny było niedochowanie przez pełnomocnika powoda, ustanowionego z urzędu, tygodniowego terminu do jego wniesienia, zgodnie z art. 394¹ § 3 k.p.c. i art. 394 § 2 k.p.c. Wniosek o przywrócenie terminu został zwrócony. Pełnomocnik powoda argumentował, że termin zaczął biec od dnia ustanowienia go pełnomocnikiem. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje orzecznictwo, stwierdził, że bieg terminu do wniesienia zażalenia nie ulega przerwaniu ani przedłużeniu z powodu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ustanowienie pełnomocnika po upływie terminu może być jedynie podstawą do wniosku o przywrócenie terminu, który nie został złożony. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustanowienie pełnomocnika z urzędu po upływie terminu do wniesienia zażalenia nie przerywa biegu tego terminu i nie przedłuża go.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wpływa na bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego. Jeśli pełnomocnik został ustanowiony po upływie terminu, jedyną możliwością jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu, który nie został złożony w tej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Urząd Skarbowy w W.

Strony

NazwaTypRola
S. Ż.osoba_fizycznaskarżący / powód
Skarb Państwa - Urząd Skarbowy w W.organ_państwowypozwany
adwokat R. T.innepełnomocnik z urzędu

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 871 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 130 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 168

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bieg terminu do wniesienia zażalenia nie ulega przerwaniu ani przedłużeniu ze względu na złożenie przez stronę wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu po upływie terminu do wniesienia zażalenia może stanowić jedynie okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu. Pełnomocnik z urzędu, wnosząc zażalenie po terminie, powinien był złożyć wniosek o przywrócenie terminu.

Odrzucone argumenty

Termin do wniesienia zażalenia zaczął biec od dnia ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowane jest trafne stanowisko, zgodnie z którym bieg terminu do wniesienia zażalenia nie ulega przerwaniu ani przedłużeniu ze względu na złożenie przez stronę wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a ustanowienie takiego pełnomocnika po upływie terminu do wniesienia zażalenia może stanowić jedynie okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu.

Skład orzekający

Mirosław Bączyk

przewodniczący-sprawozdawca

Kazimierz Zawada

członek

Dariusz Dończyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących biegu terminów w postępowaniu cywilnym, w szczególności w kontekście ustanowienia pełnomocnika z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z terminami i pełnomocnikami z urzędu, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Pełnomocnik z urzędu spóźniony? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można liczyć na przywrócenie terminu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 3/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 25 lutego 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Kazimierz Zawada 
SSN Dariusz Dończyk 
 
w sprawie ze skargi S. Ż. 
o 
wznowienie 
postępowania 
zakończonego 
prawomocnym 
wyrokiem 
Sądu 
Apelacyjnego 
z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt I ACa (…) 
w sprawie z powództwa S. Ż. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Urzędowi Skarbowemu w W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 25 lutego 2010 r., 
zażalenia S. Ż. 
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. 
z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt I ACa (…), 
 
1. oddala zażalenie; 
2. nie obciąża S. Ż. kosztami postępowania zażaleniowego; 
3. oddala wniosek adwokata R. T. o przyznanie mu kosztów nieopłaconej 
pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 11 października 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił 
zażalenie wniesione na postanowienie tego Sądu z dnia 1 września 2009 r., odrzucające 
skargę powoda o wznowienie postępowania (w sprawie I C (…)/08 i w sprawie I ACa 
(…)/09). Wnoszący zażalenie pełnomocnik powoda (ustanowiony z urzędu) nie 
dochował bowiem wymaganego, tygodniowego terminu do wniesienia takiego zażalenia 
(art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 394 § 2 k.p.c.). Wniosek powoda o przywrócenie terminu do 
złożenia wspomnianego zażalenia został zwrócony zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z 
art. 130 § 5 k.p.c. 
W zażaleniu na postanowienie z dnia 22 października 2009 r. pełnomocnik 
powoda wnosił o jego uchylenie. Wyjaśniając okoliczności złożenia zażalenia na 
postanowienie z dnia 1 września 2009 r., skarżący stwierdził, że w dniu 9 października 
2009 r. doręczono pełnomocnikowi powoda pismo ORA, wyznaczającej powodowi 
adwokata z urzędu, przy czym pełnomocnik ten w dniu 16 października 2009 r., czyli w 
terminie określonym w art. 394 § 2 k.p.c. od ustanowienia go takim pełnomocnikiem, 
złożył wspomniane zażalenie. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Wniosek powoda o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na 
postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 1 września 2009 r. odrzucające skargę o 
wznowienie postępowania został zwrócony zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 130 
§ 5 k.p.c. (art. 45 i 53 akt sprawy). Wspomniane postanowienie zostało doręczone 
powodowi dnia 18 września 2009 r. i od tego dnia zaczął biec termin siedmiodniowy 
przewidziany w art. 394 § 2 k.p.c. 
Postanowieniem z dnia 21 września 2009 r. ustanowiono dla powoda 
pełnomocnika z urzędu, którego miała wskazać Okręgowa Rada Adwokacka w W. 
Ustanowiony z urzędu pełnomocnik wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 1 
września 2009 r. w dniu 16 października 2009 r. Jak wspomniano, termin do wniesienia 
tego zażalenia należało określać zgodnie z art. 394 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. 
i biegł on od dnia doręczenia postanowienia powodowi (tj. od dnia 18 września 2009 r.). 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowane jest trafne stanowisko, zgodnie z 
którym bieg terminu do wniesienia zażalenia nie ulega przerwaniu ani przedłużeniu ze 
względu na złożenie przez stronę wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a 
ustanowienie takiego pełnomocnika po upływie terminu do wniesienia zażalenia może 

 
3 
stanowić 
jedynie 
okoliczność 
uzasadniającą 
przywrócenie 
terminu 
(tak 
np. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 53/01, niepubl.; 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2007 r., I PZ 1/07, OSNP 2008, nr 
13/14, poz. 195; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2008 r., I CZ 
137/07, niepubl.; ostatnio – zob. np. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 
lutego 2009 r. III CZP 117/08, OSNC 2009, z. 7-8, poz. 91). 
Jeżeli zatem ustanowiony z urzędu pełnomocnik zamierzał wnieść zażalenie na 
postanowienie odrzucającego skargę o wznowienie postępowania po upływie terminu 
przewidzianego w art. 394 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., to wraz z takim 
zażaleniem powinien był złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego 
środka odwoławczego (art. 168 k.p.c.). Wniosek taki nie został jednak złożony (por. 
treść zażalenia z dnia 14 października 2009 r.). W takiej sytuacji Sąd Apelacyjny miał 
uzasadnione podstawy do odrzucenia zażalenia na postanowienia tego Sądu z dnia 1 
września 2009 r. z racji niezachowania terminu przewidzianego w art. 394 § 2 k.p.c. 
Dlatego Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda jako nieuzasadnione (art. 39814 k.p.c. 
w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI