V CZ 29/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesionej osobiście przez stronę z naruszeniem przymusu adwokacko-radcowskiego.
Powódka J. R. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego, jednakże skarga została odrzucona przez Sąd Apelacyjny z powodu jej osobistego sporządzenia i podpisania, z naruszeniem art. 87¹ § 1 k.p.c. nakazującego zastępstwo przez adwokata lub radcę prawnego przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki, potwierdzając, że naruszenie przymusu adwokacko-radcowskiego jest uchybieniem nieusuwalnym, a czynność procesowa strony pozbawionej zdolności postulacyjnej jest bezskuteczna.
Sąd Apelacyjny w (...) postanowieniem z dnia 28 lutego 2019 r. odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia tego Sądu Apelacyjnego z dnia 28 stycznia 2019 r., sygn. akt V AGz (...), wniesioną przez J. R. Powodem odrzucenia było sporządzenie i podpisanie skargi osobiście przez skarżącą, z naruszeniem art. 87¹ § 1 k.p.c., który nakłada obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Powódka wniosła zażalenie na to postanowienie, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów k.p.c. oraz art. 45 Konstytucji RP. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne. Wskazał, że przymus adwokacko-radcowski obowiązuje w każdym postępowaniu przed Sądem Najwyższym i wyłącza możliwość osobistego podejmowania czynności procesowych przez stronę. Czynności strony lub pełnomocnika niebędącego profesjonalistą są bezskuteczne. Środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem tego przepisu jest niedopuszczalny, a uchybienie ma charakter nieusuwalny. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak ten nie mógł zostać usunięty nawet przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdyż uzupełnienie lub 'poparcie' środka odwoławczego przez profesjonalnego pełnomocnika nie spełnia ustawowego wymogu zachowania przymusu. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 398¹⁴ w związku z art. 394¹ § 3 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przymusu adwokacko-radcowskiego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym jest uchybieniem nieusuwalnym, a czynność procesowa strony pozbawionej zdolności postulacyjnej jest bezskuteczna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 87¹ § 1 k.p.c. nakłada obowiązek zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed SN, a jego naruszenie skutkuje bezskutecznością czynności strony. Brak ten ma charakter nieusuwalny i prowadzi do odrzucenia środka odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "P." Sp. z o.o.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. R. | osoba_fizyczna | powódka |
| Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "P." Sp. z o.o. | spółka | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 87¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych; dotyczy to również czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Wyłącza zdolność strony do podejmowania czynności procesowych osobiście.
Pomocnicze
k.p.c. art. 424⁶ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez skarżącą art. 87¹ § 1 k.p.c. poprzez osobiste sporządzenie i podpisanie skargi. Przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym jest bezwzględny i nieusuwalny. Czynność procesowa strony pozbawionej zdolności postulacyjnej jest bezskuteczna. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie sanuje braku skargi wniesionej osobiście.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 424⁶ § 3 w związku z art. 87¹ § 1 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny. Zarzut naruszenia art. 45 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych wyłącza zdolność strony do podejmowania czynności procesowych osobiście czynności samej strony lub pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym są bezskuteczne środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem art. 87¹ § 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalny uchybienie leżące u podstaw tej oceny ma charakter nieusuwalny stwierdzony brak skargi, polegający na złożeniu jej przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, nie mógł zostać usunięty przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący, sprawozdawca
Monika Koba
członek
Marta Romańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezwzględnego charakteru przymusu adwokacko-radcowskiego przed Sądem Najwyższym i konsekwencji jego naruszenia."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań przed Sądem Najwyższym i skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę postępowania cywilnego dotyczącą przymusu adwokacko-radcowskiego przed Sądem Najwyższym, co jest kluczowe dla praktyków prawa, ale może być mniej zrozumiałe dla szerokiej publiczności.
“Osobista skarga do Sądu Najwyższego? Sąd wyjaśnia, dlaczego to błąd, który kosztuje.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt V CZ 29/20 POSTANOWIENIE Dnia 6 sierpnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Monika Koba SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa J. R. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Usługowo-Handlowemu "P." Sp. z o.o. z siedzibą w D. o uchylenie i stwierdzenie nieważności uchwały Walnego Zgromadzenia Wspólników, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 sierpnia 2020 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt V AGz (...), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (...) postanowieniem z dnia 28 lutego 2019 r. odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia tego Sądu Apelacyjnego z dnia 28 stycznia 2019 r., sygn. akt V AGz (...), wniesioną przez J. R., z uwagi sporządzenie i podpisanie jej - z naruszeniem art. 87 1 § 1 k.p.c. - osobiście przez skarżącą. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 424 6 § 3 w związku z art. 87 1 § 1 k.p.c. oraz art. 45 Konstytucji RP. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 1 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych; dotyczy ono również czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Ustanowiony w powołanym przepisie przymus adwokacko - radcowski odnosi się do każdego postępowania przed Sądem Najwyższym i wyłącza zdolność strony do podejmowania czynności procesowych osobiście. Oznacza to, że czynności samej strony lub pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym są bezskuteczne. Przymusu adwokacko - radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma na celu zapewnienie złożenia środka odwoławczego, który odpowiada ustawowym wymaganiom i jest wynikiem dochowania staranności, jakiej można wymagać od profesjonalisty (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt V CZ 15/19, nie publ.). Środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem art. 87 1 § 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalny a uchybienie leżące u podstaw tej oceny ma charakter nieusuwalny. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia dotknięta takim brakiem podlega zatem odrzuceniu bez wzywania skarżącej do jego uzupełnienia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt V CZ 16/18; z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt V CZ 87/08, z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt II CZ 53/14, z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt III CZ 7/16, z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt sygn. akt V CZ 15/19 - nie publ.). Należy podkreślić, że stwierdzony brak skargi, polegający na złożeniu jej przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, nie mógł zostać usunięty przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu pozostaje bez znaczenia dla oceny prawidłowości postanowienia o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesionej przez podmiot pozbawiony zdolności postulacyjnej. Uzupełnienie, czy też "poparcie" przez profesjonalnego pełnomocnika środka odwoławczego, wniesionego przez stronę osobiście, nie spełnia ustawowego wymagania zachowania przymusu, o którym mowa w art. 87 1 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt II CZ 84/13, nie publ., z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt II CZ 2/08, nie publ., z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt II PZ 11/10, nie publ., z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt V CZ 15/19 - nie publ.). Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 398 14 w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c. jako oczywiście bezzasadne. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI