V CZ 28/13

Sygn. akt V CZ 28/13 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 13 czerwca 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) 
SSN Irena Gromska-Szuster 
SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) 
 
w sprawie z wniosku F. W. 
przy uczestnictwie P. Ż. i in.,  
 
o stwierdzenie nabycia spadku, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 13 czerwca 2013 r., 
zażalenia uczestniczki postępowania J. Ż.-G.  
na postanowienie Sądu Okręgowego w B. 
z dnia 21 lutego 2013 r.,  
 
 
oddala zażalenie i zasądza od J. Ż.-G. 
na rzecz H. P.-J. i W. B. kwotę 154 zł (sto pięćdziesiąt cztery) 
tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 
 

 
2 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną 
uczestniczki J. Ż.-G. od postanowienia tego Sądu z dnia 23 listopada 2012 r., 
którym sprostowane zostało postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 17 kwietnia 
2009 r. przez wpisanie w miejsce udziału „1/12 części", udziału „1/9 części” oraz w 
miejsce udziału „1/24 części każdy", udziału „1/36 części każdy”. Skarga kasacyjna 
uznana została za niedopuszczalną, ponieważ nie dotyczy ani postanowienia co do 
istoty sprawy, ani postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku lub umorzenia 
postępowania, kończącego postępowanie w sprawie, które wymienione zostały w 
art. 5191 § 1 k.p.c. 
Uczestniczka w zażaleniu podniosła zarzut naruszenia art. 519 § 1 k.p.c. 
przez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że postanowienie Sądu drugiej 
instancji prostujące w trybie art. 350 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. wysokość 
udziałów spadkowych w  prawomocnym postanowieniu Sądu pierwszej instancji 
o  stwierdzeniu nabycia spadku i tym samym zmieniające w opisany sposób to 
postanowienie, nie jest postanowieniem co do istoty sprawy, co miało wpływ na 
treść zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zaskarżone postanowienie nie należy do kategorii orzeczeń wymienionych 
w art. 5191 § 1 k.p.c., zaskarżalnych skargą kasacyjną. Do wydania go doszło 
w następstwie rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji 
oddalające wniosek uczestniczki H.P. – J. o sprostowanie postanowienia Sądu 
Rejonowego z dnia 17 kwietnia 2009 r. o stwierdzeniu nabycia spadku. Przyczyną 
sprostowania tego postanowienia było uznanie, że doszło do błędu rachunkowego, 
polegającego na wadliwym przeprowadzeniu dzielenia ułamkowych udziałów. Nie 
miała miejsca zmiana treści orzeczenia, jego przedmiotu, porządku dziedziczenia 
ani objęcia nim osób, które nie brały udziału w postępowaniu. Sprostowanie 
orzeczenia przewidziane w art. 350 § 1 k.p.c., stosowanym w postępowaniu 
nieprocesowym zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c., ma na celu usunięcie niezgodności 
pomiędzy rzeczywistą wolą i wiedzą sądu, a ich wyrażeniem na piśmie. 
Ugruntowane zostało w orzecznictwie stanowisko, że instytucja sprostowania nie 
może być wykorzystywana do usuwania merytorycznych błędów w  rozstrzygnięciu 

 
3 
sprawy, nie może prowadzić do jego zmiany, a  wymienione w art. 350 § 1 k.p.c. 
wady orzeczenia musi charakteryzować cecha oczywistości, wyznaczająca granicę 
dopuszczalności tego rodzaju ingerencji (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 
dnia 25 listopada 1976 r., II CZ 97/76, niepubl.; z dnia 3 lipca 2003 r., I CZ 17/03, 
niepubl; z dnia 10 czerwca 2005 r., II CK 718/04, niepubl.; z dnia 31 stycznia 2007 
r., II CSK 314/06, niepubl.). Podziela go również Sąd Najwyższy w składzie 
rozpoznającym sprawę. Oczywisty błąd rachunkowy może wynikać z samej 
sentencji orzeczenia, jak również z zestawienia sentencji orzeczenia z podstawą 
rozstrzygnięcia. Stwierdzenie istnienia błędu w przeprowadzonym rachunku może 
prowadzić do korekty orzeczenia, która w takiej sytuacji nie będzie miała 
charakteru merytorycznej zmiany. Postanowienie w przedmiocie sprostowania 
orzeczenia nie należy do orzeczeń merytorycznych, kończących postępowanie w 
sprawie, a wydane przez sąd drugiej instancji nie może być zaskarżone 
zażaleniem ani skargą kasacyjną (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 
26 sierpnia 1998 r., II CZ 70/98, niepubl; z dnia 9 grudnia 1998 r., II CZ 143/98, 
niepubl.; z dnia 27 stycznia 1999 r., II CZ 158/98, niepubl., z dnia 26 maja 1999 r., 
III CZ 34/99, niepubl.). Zapatrywanie wskazujące, że postanowienie o sprostowaniu 
wyroku, które w rzeczywistości zmienia ten wyrok co do istoty podlega zaskarżeniu 
skargą kasacyjną (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2010 r., IV CSK 
188/10 niepubl.) wyrażone zostało na gruncie odmiennego stanu faktycznego. Z tej 
też przyczyny nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie stanowisko 
Sądu Najwyższego o niedopuszczalności zmiany w trybie art. 350 § 1 k.p.c. 
postanowienia ustalającego udziały spadkowe poszczególnych spadkobierców 
(postanowienie z dnia 20 sierpnia 1998 r., III CKU 35/98, niepubl.). 
Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku 
z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie. Orzeczenie o kosztach postępowania 
zażaleniowego oparte zostało na podstawie art. 520 § 3 w związku z art. 391 § 1, 
art. 39821 k.p.c. 
 
 
 

 
4 
 
 
 
 
 
 
db