V CZ 27/08

Sygn. akt V CZ 27/08 POSTANOWIENIE Dnia 8 maja 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Antoni Górski w sprawie z powództwa "W.(...)" Spółki z o.o. w W. przeciwko "M.(...)" Spółce z o.o. w K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 maja 2008 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt I ACz (…), I oddala zażalenie w części dotyczącej odrzucenia sprzeciwu od nakazu zapłaty, a w pozostałym zakresie zażalenie odrzuca; II zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2008 r. Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 24 października 2007 r. i odrzucił sprzeciw pozwanego wniesiony od nakazu zapłaty. Postanowieniem z dnia 24 października 2007 r. przekazano sprawę do rozpoznania innemu sądowi właściwemu miejscowo. Sprzeciw został wniesiony przez dłużnika od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym w dniu 25 września 2007 r. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2008 r. zostało wydane w wyniku złożenia zażalenia strony powodowej na postanowienie o przekazaniu sprawy z dnia 24 października 2007 r., w którym podnoszono, że zarzut 2 niewłaściwości miejscowej nie mógł być w ogóle badany przez Sąd Okręgowy z tej racji, gdyż został zgłoszony w sprzeciwie od nakazu zapłaty, a sprzeciw ten - w świetle art. 4798a § 5 k.p.c.- powinien zostać odrzucony z powodu naruszenia postanowień art. 4799 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko w zaskarżonym postanowieniu. W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego pozwany zarzucił naruszenia art. 4798a § 5 k.p.c.; wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i oddalenia zażalenia strony powodowej, ewentualnie – o jego zmianę i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Skarżący podnosił, że nie istniały usprawiedliwione podstawy do odrzucenia sprzeciwu, mimo doręczenia odpisu sprzeciwu bezpośrednio stronie powodowej z pominięciem Sądu (art. 4799 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sprzeciwie od nakazu zapłaty strona pozwana zgłosiła zarzut niewłaściwości miejscowej, przy czym sprzeciw ten złożono w jednym egzemplarzu, a odpis sprzeciwu pełnomocnik strony pozwanej przesłał bezpośrednio pełnomocnikowi strony pozwanej. Powstała zatem kwestia, czy sprzeciw został w ogóle skutecznie wniesiony. Zgodnie z art. 4799 § 2 k.p.c. sprzeciw od nakazu zapłaty należy złożyć z odpisem dla strony przeciwnej. W przepisie tym zawarto odstępstwo od reguły zawartej w art. 4799 § 1 k.p.c., zgodnie z którą strona reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika jest obowiązana doręczać odpisy pism procesowych z załącznikami bezpośrednio stronie przeciwnej. Ratio legis takiego odstępstwa wynika z potrzeby zapewnienia sądowej kontroli prawidłowości wniesienia omawianego środka zaskarżenia. Zgodnie bowiem z art. 505 § 1 k.p.c., w razie prawidłowego wniesienia sprzeciwu przewodniczący wyznacza rozprawę i zarządza doręczenie powodowi sprzeciwu wraz z wezwaniem na rozprawę. W orzecznictwie Sądu Najwyższego eksponuje się to, że pozwany nie jest uprawniony do bezpośredniego przekazania pisma zawierającego zarzutów od nakazu zapłaty stronie przeciwnej, ponieważ pismo to podlega kontroli sądu i jego odpis musi być przekazany najpierw sądowi (postanowienie z dnia 14 czerwca 2000 r. V CKN 1121/00, nieopubl.). Bezpośrednie doręczenie odpisu sprzeciwu stronie przeciwnej może mięć zatem jedynie znaczenie informacyjne. W konsekwencji nie można podzielić stanowiska skarżącego, że – przesyłając odpis pisma zawierającego zarzuty bezpośrednio stronie powodowej - uczynił on w sensie procesowym ”coś więcej”, niż nakazywały mu przepisy postępowania cywilnego i w związku z tym sprzeciw od nakazu zapłaty ostatecznie został prawidłowo wniesiony. Trafna jest natomiast ogólna konstatacja Sądu Apelacyjnego, że sprzeciw wniesiony bez 3 odpowiedniego odpisu dla strony przeciwnej podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny (art. 4798a § 5 k.p.c. w z. z art. 4799 § 2 k.p.c.). Dlatego Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej odnoszące się do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II zaskarżonego postanowienia (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). W odniesieniu do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I zaskarżonego postanowienia powstaje kwestia dopuszczalności jego zaskarżenia w wyniku wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c., w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981 k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Zaskarżone postanowienie w części rozstrzygającej o przekazaniu sprawy zgodnie z właściwością miejscową sądu (art. 200 § 2 k.p.c. w zw. z art. 202 k.p.c.) należy do grupy postanowień wymienionych w końcowym fragmencie wymienionego przepisu, tj. do postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Dlatego w tym zakresie należało odrzucić zażalenie pozwanego(art. 3941 § 2 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i w zw. z art. 373 k.p.c.). O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono stosownie do art. 98 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c.