V CZ 62/08

Sygn. akt V CZ 62/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 8 października 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) 
SSN Irena Gromska-Szuster 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa T. S. i S. S. 
przeciwko A. M. i K. M. 
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, po rozpoznaniu 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 października 2008 r., zażalenia 
pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt III 
Ca (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w G., powołując jako podstawę 
prawną art. 3986 § 2 k.p.c., odrzucił skargę kasacyjną pozwanych A. M. oraz K. M. od 
wyroku tego Sądu z dnia 12 marca 2008 r. Sąd II instancji wyjaśnił, że skargę uznał za 
niedopuszczalną ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt 
tysięcy złotych (pozwani określili ją na kwotę 5.000 zł). 
W zażaleniu pozwani domagali się uchylenia powyższego postanowienia 
z ewentualnym 
przekazaniem 
sprawy 
do 
ponownego 
rozpoznania 
Sądowi 
Okręgowemu. Zarzucili, że rozstrzygniecie narusza art. 3982 § 1 k.p.c. w wyniku 
błędnego uznania, iż sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym 
stanem prawnym ma charakter majątkowy i dopuszczalność skargi kasacyjnej jest 
uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia. Zdaniem pozwanych roszczenie o 

 
 
2 
uzgodnienie treści księgi wieczystej nie ma charakteru majątkowego. Jest to roszczenie 
zmierzające do ustalenia prawidłowej treści księgi wieczystej, nie decyduje natomiast o 
zasądzeniu, czy ustaleniu prawa majątkowego w postaci prawa własności spornych 
działek. Dlatego powinna od niego przysługiwać skarga kasacyjna niezależnie od 
wartości przedmiotu zaskarżenia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Powołany przez skarżących w zażaleniu pogląd, zaczerpnięty z literatury, a także 
tożsame z nim stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 10 
października 1997 r. (II CZ 120/97, Wokanda z 1998, nr 2, s. 8), stwierdzające, że 
sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 
ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, tekst jedn.: Dz. U. 
z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) nie jest sprawą o świadczenie w rozumieniu art. 393 
pkt 1 k.p.c., sformułowany został na podstawie stanu prawnego obowiązującego od 1 
lipca 1996 r. do 30 czerwca 2000 r. W tym okresie regulujący dopuszczalność skargi 
kasacyjnej art. 393 pkt 1 k.p.c. przewidywał niedopuszczalność kasacji m.in. 
„w sprawach o świadczenie majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu jest niższa 
niż pięć tysięcy złotych". Już jednak wprowadzony w wyniku nowelizacji kodeksu 
postępowania cywilnego, dokonanej ustawą z 24 maja 2000 r., art. 2921 k.p.c., a 
następnie obecnie obowiązujący art. 3982 § 1 k.p.c. posługuje się odmiennym pojęciem 
„spraw o prawa majątkowe”. 
Ten ostatni przepis, znajdujący zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, 
precyzuje, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w 
których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. 
Rozważając identyczne zagadnienie w postanowieniu z dnia 16 stycznia 2008 r. 
(IV CZ 115/07, nie publ.) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że uzależnienie dopuszczalności 
skargi kasacyjnej od wartości przedmiotu zaskarżenia obejmuje takie kategorie spraw, w 
których można określić wartość przedmiotu sporu. Sprawa należy zatem do kategorii 
„spraw o prawa majątkowe", jeżeli sformułowane w niej żądanie będzie miało charakter 
majątkowy, to znaczy przedmiot żądania objętego pozwem ma wartość majątkową w 
rozumieniu art. 17 pkt 4, art. 187 § 1 pkt 1 i art. 3982 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy 
zaznaczył, że pojęcie „sprawy o prawa majątkowe" jest szersze niż „sprawy o 
świadczenie" i może obejmować też sprawy o ukształtowanie oraz ustalenie prawa lub 
stosunku prawnego. Sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym 
stanem prawnym, jest szczególnego rodzaju sprawą o prawa majątkowe, bowiem 

 
 
3 
dotyczy praw rzeczowych uprawnionego (w tym - prawa własności), ujawnionych w 
księdze wieczystej. Taki pogląd, aprobowany przez skład rozpatrujący niniejszą sprawę, 
Sąd 
Najwyższy 
wyraził 
również 
w 
szeregu 
wcześniej 
wydanych 
orzeczeń 
(np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2002 r., II CZ 125/02 
niepubl., z dnia 24 stycznia 2003 r., V CK 8/03, niepubl., z dnia 7 lutego 2003 r., III CZ 
5/03, niepubl., z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 54/06, niepubl., z dnia 12 maja 2006 r., 
V CZ 27/06, niepubl., z dnia 15 grudnia 2006 r., III CZ 85/06, niepubl.). Prawem 
majątkowym, którego dotyczyło postępowanie w niniejszej sprawie było prawo własności 
działek 613/161 i 614/161, wpisane na rzecz skarżących, a objęte żądaniem ujawnienia 
na rzecz powodów, powołujących się na jego nabycie w drodze zasiedzenia. Niesporne 
było przy tym, że wartość przedmiotu zaskarżenia (równa wartości przedmiotu sporu) w 
niniejszej sprawie wynosi 5.000 zł, a zatem nie sięga granicy dopuszczalności skargi 
kasacyjnej (50.000 zł), ustanowionej w art. 3982 § 1 k.p.c. W tym stanie rzeczy Sąd 
Okręgowy zasadnie odrzucił skargę pozwanych jako niedopuszczalną. 
Zażalenie pozwanych jako pozbawione uzasadnionych podstaw prawnych 
należało zatem oddalić (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).