V CZ 25/21

Sąd Najwyższy2021-05-26
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnasąd najwyższysąd apelacyjnyskład sąduposiedzenie niejawneuchylenie postanowieniazniesienie postępowaniakpc

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu wadliwego składu sądu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Stwierdzono, że Sąd Apelacyjny wydał zaskarżone postanowienie w wadliwym składzie trzech sędziów, podczas gdy zgodnie z nowelizacją Kodeksu postępowania cywilnego powinien orzekać w składzie jednego sędziego na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił postanowienie, zniósł postępowanie w zakresie wadliwego posiedzenia i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 27 listopada 2020 r., którym odrzucono skargę kasacyjną pozwanego. Sąd Najwyższy, prostując omyłkę daty w zaskarżonym postanowieniu, stwierdził jego nieważność z powodu naruszenia przepisów postępowania. Kluczowym zarzutem było orzekanie przez Sąd Apelacyjny w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym, podczas gdy zgodnie z art. 367 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od 7 listopada 2019 r., sąd drugiej instancji w postępowaniu apelacyjnym na posiedzeniu niejawnym orzeka w składzie jednego sędziego, z wyjątkiem wydania wyroku. Ponieważ skarga kasacyjna wpłynęła po wejściu w życie tej nowelizacji, Sąd Apelacyjny powinien był orzekać w jednoosobowym składzie. Wobec stwierdzenia nieważności postępowania na skutek orzekania w wadliwym składzie (art. 379 pkt 4 k.p.c.), Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, zniósł postępowanie w zakresie wadliwego posiedzenia i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, zgodnie z art. 386 § 2 k.p.c. w zw. z art. 398^21 k.p.c.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji orzekający na posiedzeniu niejawnym w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej po wejściu w życie nowelizacji k.p.c. z 4 lipca 2019 r. powinien orzekać w składzie jednego sędziego.

Uzasadnienie

Nowelizacja k.p.c. z 4 lipca 2019 r. wprowadziła zasadę orzekania przez sąd drugiej instancji na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, z wyjątkiem wydania wyroku. Zasada ta dotyczy również postanowień o odrzuceniu skargi kasacyjnej, jeśli skarga wpłynęła po 7 listopada 2019 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Syndyk masy upadłości G. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w K.spółkapowód
M. D.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 367 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, sąd drugiej instancji w postępowaniu apelacyjnym na posiedzeniu niejawnym - z wyjątkiem wydania wyroku - orzeka w składzie jednego sędziego.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli skład sądu był sprzeczny z przepisami prawa.

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji uchyla postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, jeżeli postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości sądu lub składzie sądu.

k.p.c. art. 398^15

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną.

u.k.s.c. art. 112 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Ustawa weszła w życie 7 listopada 2019 r.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o postępowaniu w sprawach rozpoznawanych według przepisów o procesie stosuje się odpowiednio do postępowania w sprawach rozpoznawanych według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Do rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy o rozpoznaniu skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny orzekał w składzie sprzecznym z przepisami prawa (art. 379 pkt 4 k.p.c.) z uwagi na zmianę składu sądu drugiej instancji po nowelizacji k.p.c. z dnia 4 lipca 2019 r.

Godne uwagi sformułowania

sąd drugiej instancji w postępowaniu apelacyjnym na posiedzeniu niejawnym - z wyjątkiem wydania wyroku - orzeka w składzie jednego sędziego skutkuje to koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia i zniesienia postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością

Skład orzekający

Jacek Widło

przewodniczący

Marcin Łochowski

sprawozdawca

Mariusz Łodko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących składu sądu drugiej instancji po nowelizacji k.p.c. z 2019 r., w szczególności w kontekście orzekania na posiedzeniu niejawnym i odrzucania skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których skarga kasacyjna została wniesiona po 7 listopada 2019 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej związanej ze zmianą przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i jej wpływem na skład sądu, co jest kluczowe dla praktyków prawa procesowego.

Ważna zmiana w składzie sądów apelacyjnych: jak nowe przepisy wpłynęły na odrzucanie skarg kasacyjnych?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt V CZ 25/21
POSTANOWIENIE
Dnia 26 maja 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Widło (przewodniczący)
‎
SSN Marcin Łochowski (sprawozdawca)
‎
SSN Mariusz Łodko
w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości G. Sp. z o.o.
‎
w upadłości likwidacyjnej w K.
‎
przeciwko M. D.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 maja 2021 r.,
‎
zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w
(...)
‎
z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt V AGa
(...)
,
1. prostuje w zaskarżonym postanowieniu datę jego wydania oraz datę posiedzenia z "27 listopada 2019 r." na " 27 listopada 2020 r.";
2. uchyla zaskarżone postanowienie, znosi postępowanie w zakresie posiedzenia Sądu Apelacyjnego w
(...)
z 27 listopada 2020 r. i przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w
(…)
postanowieniem z 27 listopada 2020 r. (w  postanowieniu omyłkowo wskazano datę posiedzenia 27 listopada 2019 r.) odrzucił skargę kasacyjną pozwanego. Orzeczenie zostało wydane w składzie trzech sędziów.
Zażalenie na to postanowienie wniósł pozwany, zaskarżając je w całości i   wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu pozwany zarzucił naruszenie art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w  sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 623 ze zm.) oraz art. 398
6
§ 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
6
§ 2 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w  art.  398
4
§ 1 k.p.c., nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 stycznia 1999 r., III CZ 159/98, wyjaśnił, że kodeks postępowania cywilnego nie reguluje wprost składu sądu drugiej instancji wydającego postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Kompetencja ta została dodana temu sądowi, jako konsekwencja tego, że zgodnie z art. 398
5
k.p.c. skargę kasację wnosi się za jego pośrednictwem. Jak  natomiast wynika z art. 367 § 3 k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4  lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1469), która weszła w życie 7 listopada 2019 r., sąd drugiej instancji w postępowaniu apelacyjnym na posiedzeniu niejawnym - z wyjątkiem wydania wyroku - orzeka w składzie jednego sędziego. Zasadą jest więc podejmowanie wszystkich czynności przez sąd drugiej instancji na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Odnosi się to także do poddanych kognicji tego sądu rozstrzygnięć podejmowanych po zakończeniu postępowania apelacyjnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 lutego 2019 r., II CZ 100/18).
W konsekwencji, po wejściu w życie ustawy z 4 lipca 2019 r. sąd drugiej instancji na posiedzeniu niejawnym wydaje każde postanowienie w składzie jednego sędziego. Dotyczy to także postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej (tak też Sąd Najwyższy w postanowieniu z 14 kwietnia 2021 r., V CZ 5/21), jeżeli  skarga kasacyjna wpłynęła po 7 listopada 2019 r. (art. 9 i 17 ustawy z 4 lipca 2019 r.). Tym samym, Sąd Apelacyjny, wydając na posiedzeniu niejawnym 27  listopada 2020 r. zaskarżone orzeczenie w składzie trzech sędziów orzekał w składzie sprzecznym z przepisami prawa (art. 379 pkt 4 k.p.c.). Skutkuje to  koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia i zniesienia postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością (art. 386 § 2 k.p.c.). W tej sytuacji rozstrzyganie zarzutów sformułowanych w zażaleniu jawi się jako przedwczesne
Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
15
k.p.c. oraz art. 386 §  2 k.p.c. w zw. z art. 398
21
k.p.c. w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie, zniósł postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w zakresie posiedzenia z 27 listopada 2020 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.
ke

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę