V CZ 25/11

Sygn. akt V CZ 25/11 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 15 czerwca 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Bogumiła Ustjanicz 
SSN Marian Kocon 
 
 
w sprawie ze skargi M. M. 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
wyroku Sądu Okręgowego  
z dnia 20 maja 2010 r., w sprawie przeciwko pozwanym Z. O. i L. O., G.Z. i E. Z.,  
B. O. i A. O.,  P. O. i R. O. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 15 czerwca 2011 r., 
zażalenia Mariusza Mościckiego na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 11 lutego 2011 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 
 
 

 
2 
 
Wnosząc skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
wyroku Sądu Okręgowego z dnia 20 maja 2010 r. (sygn. akt II Ca 3/10), M. M. 
wniósł jednocześnie o zwolnienie go od kosztów sądowych. 
 
Sąd Okręgowy oddalił ten wniosek, a następnie – wskutek nieopłacenia 
skargi w oznaczonym terminie – postanowieniem z dnia 11 lutego 2011 r. odrzucił 
skargę na podstawie art. 424-6 § 3 k.p.c. 
 
W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie tego postanowienia zarzucając 
naruszenie: 
1) art. 2, 7, 8 ust. 2 i 78 Konstytucji przez uznanie niezaskarżalności zażalenia 
na odmowę zwolnienia go od kosztów sądowych w sprawie skargowej; 
2) art. 394 § 1 pkt 2 k.p.c. przez przyjęcie niedopuszczalności zażalenia na 
postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 21 stycznia 2011 r. odmawiające 
zwolnienia od kosztów sądowych;  
3) art. 370 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. przez przedwczesne wydanie 
zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie jest bezzasadne. Skarżący wykazuje nieznajomość przepisów 
postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
orzeczenia. Adresatem takiej skargi jest zawsze Sąd Najwyższy, natomiast sąd, 
który wydał kwestionowane orzeczenie, wykonuje określone ustawą czynności 
wstępne (art. 4246 i 4247 k.p.c.). Między tymi sądami nie „pośredniczy” inny sąd, 
dlatego nieuprawniona jest zamieszczona w zażaleniu sugestia, że właściwym do 
rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego (sądu II instancji) jest 
Sąd Apelacyjny. 
Na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 21 stycznia 2011 r., oddalające 
wniosek M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych, nie przysługiwało zażalenie 
Sądem „przełożonym” nie był tu Sąd Apelacyjny, dlatego powołany art. 394 § 1 pkt 
2 k.p.c. nie miał zastosowania. Adresatem zażalenia mógł być natomiast Sąd 
Najwyższy, jednakże art. 3941 k.p.c. nie przewiduje takiego zażalenia. Należy 
podkreślić, że orzeczenie o kosztach sądowych nie jest orzeczeniem o kosztach 

 
3 
procesu stron, gdyż określa relacje publicznoprawne między stroną a Skarbem 
Państwa. Sąd Okręgowy poprawnie ocenił sytuację procesową w powyższym 
zakresie i wydał uprawnione orzeczenie. 
Przedmiotem rozpoznania zażaleniowego na postanowienie z dnia 11 lutego 
2011 r., odrzucające skargę, nie jest merytoryczna ocena odmowy zwolnienia 
skarżącego od kosztów sądowych. Na tym tle nie powstają jednak sugerowane 
w   zażaleniu wątpliwości natury konstytucyjnej, ponieważ istnieje procesowa 
możliwość objęcia rozpoznaniem postanowienia odmownego z dnia 21 stycznia 
2011 r. w trybie art. 380 k.p.c. (w związku z art. 42412 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.). 
Rozpoznanie takie wymaga wszakże wniosku strony skarżącej, a taki wniosek 
bezspornie nie został złożony w zażaleniu. 
Należało w konsekwencji oddalić zażalenie (art. 3984 k.p.c. w związku z art. 
3941 § 3 k.p.c.).