V CZ 25/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając brak wskazania zakresu zaskarżenia za oczywistą niedokładność, a nie brak formalny.
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanego z powodu braku wskazania, czy wyrok sądu pierwszej instancji jest zaskarżony w całości czy w części, co uznał za naruszenie art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił to postanowienie. Uznał, że mimo braku formalnego wskazania, zakres zaskarżenia był jednoznacznie określony przez wartość przedmiotu sporu, wnioski apelacji oraz treść zarzutów i ich uzasadnienie. Sąd Najwyższy podkreślił, że takie niedopatrzenie należy traktować jako oczywistą niedokładność, a nie brak formalny uniemożliwiający rozpoznanie apelacji, zgodnie z art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c.
Sąd Apelacyjny w [...] postanowieniem z dnia 22 grudnia 2005 r. odrzucił apelację pozwanego – I. Spółki z o.o. w W. od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 27 lipca 2005 r. Powodem odrzucenia było stwierdzenie, że apelacja sporządzona przez radcę prawnego nie zawierała wskazania, czy zaskarżony wyrok jest zaskarżony w całości czy w części, co stanowiło naruszenie art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny uznał ten brak za tak istotny, że nie wzywał do jego usunięcia. Pozwany wniósł zażalenie na to postanowienie, zarzucając, że wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz treść wniosków apelacji jednoznacznie określały zakres zaskarżenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne i uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Najwyższy stwierdził, że choć formalnie apelacja powinna zawierać wskazanie zakresu zaskarżenia, to w niniejszej sprawie brak ten stanowił oczywistą niedokładność, a nie brak uniemożliwiający rozpoznanie sprawy. Sąd Najwyższy powołał się na art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c., zgodnie z którym mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go. Podkreślono, że z treści apelacji, w tym z wartości przedmiotu zaskarżenia, wniosków oraz zarzutów i ich uzasadnienia, jednoznacznie wynikało, iż wyrok został zaskarżony w całości. Sąd Najwyższy zaznaczył, że od oceny sądu zależy, czy niedopełnienie wymogu jest brakiem powodującym odrzucenie apelacji, czy oczywistą niedokładnością, która nie wywiera takiego skutku, co ma wpływ na realizację konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Brak wskazania w apelacji, czy wyrok sądu pierwszej instancji jest zaskarżony w całości czy w części, stanowi oczywistą niedokładność, która nie powoduje odrzucenia apelacji, jeśli zakres zaskarżenia wynika jednoznacznie z innych elementów apelacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c. ma zastosowanie również do pism wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników, a mylne oznaczenie lub oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do rozpoznania pisma. W sytuacji, gdy zakres zaskarżenia jest jednoznacznie określony przez wartość przedmiotu sporu, wnioski apelacji oraz treść zarzutów i ich uzasadnienie, brak formalnego wskazania zakresu zaskarżenia należy kwalifikować jako oczywistą niedokładność, a nie brak formalny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe "B." Z. Z. i A. Z. spółka jawna | spółka | powód |
| I. Sp. z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 368 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Apelacja powinna zawierać wskazanie, czy wyrok sądu pierwszej instancji jest zaskarżony w całości czy w części.
Pomocnicze
k.p.c. art. 130 § § 1 zd. drugie
Kodeks postępowania cywilnego
Mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go.
k.p.c. art. 370¹
Kodeks postępowania cywilnego
Niedopełnienie określonego w ustawie wymagania, które powinna spełniać apelacja sporządzona przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, może być uznane za oczywistą niedokładność.
k.p.c. art. 350
Kodeks postępowania cywilnego
Przewiduje tryb usuwania niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek w wyroku.
Konstytucja RP art. 176 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398¹⁶
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakres zaskarżenia apelacji był jednoznacznie określony przez wartość przedmiotu zaskarżenia, wnioski apelacji oraz treść zarzutów i ich uzasadnienie. Brak wskazania zakresu zaskarżenia w apelacji stanowi oczywistą niedokładność, a nie brak formalny uniemożliwiający rozpoznanie sprawy, zgodnie z art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c.
Odrzucone argumenty
Apelacja nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c. z powodu braku wskazania zakresu zaskarżenia.
Godne uwagi sformułowania
mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go od oceny sądu, czy niedopełnienie ustawowego wymagania apelacji jest brakiem powodującym jej odrzucenie, czy też stanowi oczywistą niedokładność nie wywierającą takiego skutku zależy, czy strona będzie mogła zrealizować konstytucyjnie zapewnione prawo do rozpoznania jej sprawy przez sąd drugiej instancji
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący
Marek Sychowicz
sprawozdawca
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych apelacji, stosowanie zasady proporcjonalności i subsydiarności w ocenie braków formalnych pism procesowych, możliwość sanowania oczywistych niedokładności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wskazania zakresu zaskarżenia w apelacji, ale zasady ogólne mogą być stosowane do innych braków formalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy stosuje zasady postępowania cywilnego w praktyce, chroniąc prawo strony do sądu przed nadmiernym formalizmem. Jest to ciekawe dla prawników procesowych.
“Czy drobny błąd formalny może pozbawić Cię prawa do sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 25/06 POSTANOWIENIE Dnia 28 kwietnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Marek Sychowicz (sprawozdawca) SSA Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "B." Z. Z. i A. Z. spółka jawna w S. przeciwko I. Sp. z o.o. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 kwietnia 2006 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 22 grudnia 2005 r., uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanego – I. Spółki z o.o. od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 27 lipca 2005 r. Sąd Apelacyjny stwierdził, że apelacja sporządzona przez radcę prawnego nie zawiera wskazania, czy wyrok sądu pierwszej instancji jest zaskarżony w całości czy w części, co sprawia iż apelacja nie spełnia wymagania określonego w art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c., wobec czego podlega odrzuceniu bez wzywania do usunięcia tego braku. W zażaleniu na wymienione postanowienie pozwany zarzucił, że wbrew zapatrywaniu Sądu Apelacyjnego, wobec wskazania w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia i zawartego w niej wniosku, jednoznacznie wskazany został zakres zaskarżenia. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Apelacja od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 27 lipca 2005 r., sporządzona przez pełnomocnika pozwanego będącego radcą prawnym, oznaczając wyrok, od którego została wniesiona, nie zawiera wskazania, że jest on zaskarżony w całości czy w części. Wobec jasnej treści art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c., ściśle rzecz biorąc jest to brak apelacji. Z formalnego punktu widzenia braku tego nie sanuje oznaczenie w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia ani zamieszczony w apelacji wniosek „o oddalenie powództwa lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania”. Wprawdzie pośrednio wynika z nich zakres zaskarżenia, ale wskazanie w apelacji, czy wyrok jest zaskarżony w całości czy w części, stanowi samodzielny element apelacji (art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c.), odrębny od elementów apelacji przewidzianych w art. 368 § 1 pkt 5 i w art. 368 § 2 zd. pierwsze k.p.c. Oznaczenie w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia i prawidłowo sformułowany wniosek apelacyjny zawsze pośrednio wskazują na zakres zaskarżenia, co nie oznacza, że mogą one zastąpić 3 brak przy oznaczeniu zaskarżonego wyroku wskazania, czy jest on zaskarżony w całości czy w części (a jeżeli w części, to w jakiej). Powyższe stwierdzenia nie są jednakże wystarczające do rozstrzygnięcia zażalenia i nie mogą zadecydować o tym rozstrzygnięciu. Chociaż to od sądu przy wydawaniu wyroku wymagane jest dochowanie najwyższej staranności, kodeks postępowania cywilnego nie wyklucza możliwość zaistnienia w wyroku niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek i przewiduje tryb ich usuwania (art. 350 k.p.c.). Trudno przyjąć, by miarą staranności stron w postępowaniu cywilnym były surowsze kryteria. Ogólną miarę tej staranności, której dochowanie nie powoduje ujemnych konsekwencji dla strony, określa art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c. Głosi on, że mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym. Przepis ten nie zawiera zastrzeżenia, że nie dotyczy pism wnoszonych przez adwokata, radcę prawnego i rzecznika patentowego, ma więc zastosowanie także do pism przez nich wnoszonych. Wyjątek od zasady przewidzianej w art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c. zawiera m.in. art. 3701 k.p.c. Jednakże niedopełnienie określonego w ustawie wymagania, które powinna spełniać apelacja sporządzona przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, nie wyklucza w okolicznościach danego przypadku uznania, że jest to oczywista niedokładność apelacji, nie stanowiąca przeszkody do nadania jej biegu i jej rozpoznania. Nie można przy tym zapominać, że od oceny sądu, czy niedopełnienie ustawowego wymagania apelacji jest brakiem powodującym jej odrzucenie, czy też stanowi oczywistą niedokładność nie wywierającą takiego skutku zależy, czy strona będzie mogła zrealizować konstytucyjnie zapewnione prawo do rozpoznania jej sprawy przez sąd drugiej instancji (art. 176 ust. 1 Konstytucji). W sytuacji, gdy bez szczegółowego badania treści apelacji, w sposób oczywisty wynika z niej zakres zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji, oznaczenie w apelacji zaskarżonego wyroku bez wskazania zakresu zaskarżenia kwalifikuje się jako oczywista omyłka w sformułowaniu elementu apelacji 4 przewidzianego w art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c., nie powodująca odrzucenia apelacji stosownie do art. 3701 k.p.c. Nie tylko ze wskazanej w apelacji wniesionej przez pozwanego wartości przedmiotu zaskarżenia i z zamieszczonego w niej wniosku, ale też z jasnej treści zarzutów tej apelacji i ich uzasadnienia w porównaniu z treścią zaskarżonego wyroku wynika, że wyrok ten zaskarżony został w całości. W tej sytuacji niewskazanie w apelacji, czy wyrok sądu pierwszej instancji został zaskarżony w całości czy w części jawi się jako oczywista niedokładność, niestanowiąca przeszkody do nadania apelacji biegu i jej rozpoznania (art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c.). Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne i na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39816 k.p.c. postanowił jak w sentencji. db