V CZ 25/06

Sąd Najwyższy2006-04-28
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
apelacjaodrzucenie apelacjizakres zaskarżeniawymagania formalnek.p.c.Sąd Najwyższypostępowanie zażalenioweoczywista niedokładność

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając brak wskazania zakresu zaskarżenia za oczywistą niedokładność, a nie brak formalny.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanego z powodu braku wskazania, czy wyrok sądu pierwszej instancji jest zaskarżony w całości czy w części, co uznał za naruszenie art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił to postanowienie. Uznał, że mimo braku formalnego wskazania, zakres zaskarżenia był jednoznacznie określony przez wartość przedmiotu sporu, wnioski apelacji oraz treść zarzutów i ich uzasadnienie. Sąd Najwyższy podkreślił, że takie niedopatrzenie należy traktować jako oczywistą niedokładność, a nie brak formalny uniemożliwiający rozpoznanie apelacji, zgodnie z art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c.

Sąd Apelacyjny w [...] postanowieniem z dnia 22 grudnia 2005 r. odrzucił apelację pozwanego – I. Spółki z o.o. w W. od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 27 lipca 2005 r. Powodem odrzucenia było stwierdzenie, że apelacja sporządzona przez radcę prawnego nie zawierała wskazania, czy zaskarżony wyrok jest zaskarżony w całości czy w części, co stanowiło naruszenie art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny uznał ten brak za tak istotny, że nie wzywał do jego usunięcia. Pozwany wniósł zażalenie na to postanowienie, zarzucając, że wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz treść wniosków apelacji jednoznacznie określały zakres zaskarżenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne i uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Najwyższy stwierdził, że choć formalnie apelacja powinna zawierać wskazanie zakresu zaskarżenia, to w niniejszej sprawie brak ten stanowił oczywistą niedokładność, a nie brak uniemożliwiający rozpoznanie sprawy. Sąd Najwyższy powołał się na art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c., zgodnie z którym mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go. Podkreślono, że z treści apelacji, w tym z wartości przedmiotu zaskarżenia, wniosków oraz zarzutów i ich uzasadnienia, jednoznacznie wynikało, iż wyrok został zaskarżony w całości. Sąd Najwyższy zaznaczył, że od oceny sądu zależy, czy niedopełnienie wymogu jest brakiem powodującym odrzucenie apelacji, czy oczywistą niedokładnością, która nie wywiera takiego skutku, co ma wpływ na realizację konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Brak wskazania w apelacji, czy wyrok sądu pierwszej instancji jest zaskarżony w całości czy w części, stanowi oczywistą niedokładność, która nie powoduje odrzucenia apelacji, jeśli zakres zaskarżenia wynika jednoznacznie z innych elementów apelacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c. ma zastosowanie również do pism wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników, a mylne oznaczenie lub oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do rozpoznania pisma. W sytuacji, gdy zakres zaskarżenia jest jednoznacznie określony przez wartość przedmiotu sporu, wnioski apelacji oraz treść zarzutów i ich uzasadnienie, brak formalnego wskazania zakresu zaskarżenia należy kwalifikować jako oczywistą niedokładność, a nie brak formalny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe "B." Z. Z. i A. Z. spółka jawnaspółkapowód
I. Sp. z o.o.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 368 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Apelacja powinna zawierać wskazanie, czy wyrok sądu pierwszej instancji jest zaskarżony w całości czy w części.

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § § 1 zd. drugie

Kodeks postępowania cywilnego

Mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go.

k.p.c. art. 370¹

Kodeks postępowania cywilnego

Niedopełnienie określonego w ustawie wymagania, które powinna spełniać apelacja sporządzona przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, może być uznane za oczywistą niedokładność.

k.p.c. art. 350

Kodeks postępowania cywilnego

Przewiduje tryb usuwania niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek w wyroku.

Konstytucja RP art. 176 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 398¹⁶

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakres zaskarżenia apelacji był jednoznacznie określony przez wartość przedmiotu zaskarżenia, wnioski apelacji oraz treść zarzutów i ich uzasadnienie. Brak wskazania zakresu zaskarżenia w apelacji stanowi oczywistą niedokładność, a nie brak formalny uniemożliwiający rozpoznanie sprawy, zgodnie z art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c.

Odrzucone argumenty

Apelacja nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c. z powodu braku wskazania zakresu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go od oceny sądu, czy niedopełnienie ustawowego wymagania apelacji jest brakiem powodującym jej odrzucenie, czy też stanowi oczywistą niedokładność nie wywierającą takiego skutku zależy, czy strona będzie mogła zrealizować konstytucyjnie zapewnione prawo do rozpoznania jej sprawy przez sąd drugiej instancji

Skład orzekający

Marian Kocon

przewodniczący

Marek Sychowicz

sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych apelacji, stosowanie zasady proporcjonalności i subsydiarności w ocenie braków formalnych pism procesowych, możliwość sanowania oczywistych niedokładności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wskazania zakresu zaskarżenia w apelacji, ale zasady ogólne mogą być stosowane do innych braków formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy stosuje zasady postępowania cywilnego w praktyce, chroniąc prawo strony do sądu przed nadmiernym formalizmem. Jest to ciekawe dla prawników procesowych.

Czy drobny błąd formalny może pozbawić Cię prawa do sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 25/06 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 28 kwietnia 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Marian Kocon (przewodniczący) 
SSN Marek Sychowicz (sprawozdawca) 
SSA Krzysztof Strzelczyk 
 
 
 
w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "B." 
Z. Z. i A. Z. spółka jawna w S. 
przeciwko I. Sp. z o.o. w  W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 28 kwietnia 2006 r., 
zażalenia strony pozwanej 
 na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 22 grudnia 2005 r.,  
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 
 
Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację 
pozwanego – I. Spółki z o.o. od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 27 lipca 
2005 r. Sąd Apelacyjny stwierdził, że apelacja sporządzona przez radcę prawnego 
nie zawiera wskazania, czy wyrok sądu pierwszej instancji jest zaskarżony w 
całości czy w części, co sprawia iż apelacja nie spełnia wymagania określonego w 
art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c., wobec czego podlega odrzuceniu bez wzywania do 
usunięcia tego braku.  
 
W zażaleniu na wymienione postanowienie pozwany zarzucił, że wbrew 
zapatrywaniu Sądu Apelacyjnego, wobec wskazania w apelacji wartości przedmiotu 
zaskarżenia i zawartego w niej wniosku, jednoznacznie wskazany został zakres 
zaskarżenia. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Apelacja od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 27 lipca 2005 r., 
sporządzona przez pełnomocnika pozwanego będącego radcą prawnym, 
oznaczając wyrok, od którego została wniesiona, nie zawiera wskazania, że jest on 
zaskarżony w całości czy w części. Wobec jasnej treści art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c., 
ściśle rzecz biorąc jest to brak apelacji. Z formalnego punktu widzenia braku tego 
nie sanuje oznaczenie w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia ani 
zamieszczony w apelacji wniosek „o oddalenie powództwa lub uchylenie wyroku 
i  przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania”. Wprawdzie 
pośrednio wynika z nich zakres zaskarżenia, ale wskazanie w apelacji, czy wyrok 
jest zaskarżony w całości czy w części, stanowi samodzielny element apelacji 
(art.  368 § 1 pkt 1 k.p.c.), odrębny od elementów apelacji przewidzianych w art. 
368 § 1 pkt 5 i w art. 368 § 2 zd. pierwsze k.p.c. Oznaczenie w apelacji wartości 
przedmiotu zaskarżenia i prawidłowo sformułowany wniosek apelacyjny zawsze 
pośrednio wskazują na zakres zaskarżenia, co nie oznacza, że mogą one zastąpić 

 
3 
brak przy oznaczeniu zaskarżonego wyroku wskazania, czy jest on zaskarżony 
w  całości czy w części (a jeżeli w części, to w jakiej). 
 
Powyższe stwierdzenia nie są jednakże wystarczające do rozstrzygnięcia 
zażalenia i nie mogą zadecydować o tym rozstrzygnięciu. 
 
Chociaż to od sądu przy wydawaniu wyroku wymagane jest dochowanie 
najwyższej staranności, kodeks postępowania cywilnego nie wyklucza możliwość 
zaistnienia w wyroku niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych 
lub innych oczywistych omyłek i przewiduje tryb ich usuwania (art. 350 k.p.c.). 
Trudno przyjąć, by miarą staranności stron w postępowaniu cywilnym były 
surowsze kryteria. Ogólną miarę tej staranności, której dochowanie nie powoduje 
ujemnych konsekwencji dla strony, określa art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c. Głosi on, 
że mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności 
nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie 
właściwym. Przepis ten nie zawiera zastrzeżenia, że nie dotyczy pism wnoszonych 
przez adwokata, radcę prawnego i rzecznika patentowego, ma więc zastosowanie 
także do pism przez nich wnoszonych. Wyjątek od zasady przewidzianej w art. 130 
§ 1 zd. drugie k.p.c. zawiera m.in. art. 3701 k.p.c. Jednakże niedopełnienie 
określonego w ustawie wymagania, które powinna spełniać apelacja sporządzona 
przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, nie wyklucza 
w okolicznościach danego przypadku uznania, że jest to oczywista niedokładność 
apelacji, nie stanowiąca przeszkody do nadania jej biegu i jej rozpoznania. 
Nie można przy tym zapominać, że od oceny sądu, czy niedopełnienie ustawowego 
wymagania apelacji jest brakiem powodującym jej odrzucenie, czy też stanowi 
oczywistą niedokładność nie wywierającą takiego skutku zależy, czy strona będzie 
mogła zrealizować konstytucyjnie zapewnione prawo do rozpoznania jej sprawy 
przez sąd drugiej instancji (art. 176 ust. 1 Konstytucji). 
 
W sytuacji, gdy bez szczegółowego badania treści apelacji, w sposób 
oczywisty wynika z niej zakres zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji, 
oznaczenie w apelacji zaskarżonego wyroku bez wskazania zakresu zaskarżenia 
kwalifikuje się jako oczywista omyłka w sformułowaniu elementu apelacji 

 
4 
przewidzianego w art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c., nie powodująca odrzucenia apelacji 
stosownie do art. 3701 k.p.c. 
 
Nie tylko ze wskazanej w apelacji wniesionej przez pozwanego wartości 
przedmiotu zaskarżenia i z zamieszczonego w niej wniosku, ale też z jasnej treści 
zarzutów tej apelacji i ich uzasadnienia w porównaniu z treścią zaskarżonego 
wyroku wynika, że wyrok ten zaskarżony został w całości. W tej sytuacji 
niewskazanie w apelacji, czy wyrok sądu pierwszej instancji został zaskarżony 
w całości czy w części jawi się jako oczywista niedokładność, niestanowiąca 
przeszkody do nadania apelacji biegu i jej rozpoznania (art. 130 § 1 zd. drugie 
k.p.c.). 
 
Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne 
i na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39816 k.p.c. postanowił jak w sentencji. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
db